I SA/Wr 1848/02

Dnia 18 sierpnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Sędzia NSA - Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędzia WSA - Katarzyna Radom Protokolant: Michał Kazek Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi: J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2002 rok oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta L. Ś. nr [...] z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2002r. Wynikający z akt sprawy stan faktyczny przedstawia się następująco. J. M. zamieszkała w L. Ś. przy ul. M. [...], prowadzi w tej samej miejscowości przy ul. J. [...] - Hotel A. W dniu [...] na adres zamieszkania podatniczki doręczono decyzję Burmistrza Gminy i Miasta L. Ś. z dnia [...] wymierzającą podatek od nieruchomości za 2002 r. Z dołączonego do akt administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że odbiór decyzji potwierdziła osobiście J. M., której podpisy z datą [...] figuruje na pocztowym druku potwierdzenia odbioru (K-8). Decyzja zawierała stosowne pouczenie o trybie i terminie jej zaskarżenia, spełniała zatem wymóg określony art.223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Termin odwołania upływał [...]. Dnia [...] podatniczka złożyła w Urzędzie G i M w L. Ś. skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego -odwołanie, w którym podniosła zarzuty przeciw decyzji organu I instancji. Odwołanie ograniczało się do zarzutów merytorycznych: błędne ustalenie jej statusu jako podatnika podatku od nieruchomości, wadliwe ustalenie powierzchni podlegającej opodatkowaniu i brak obowiązku podatkowego jej jako najemcy. Odwołanie nie zawierało innych elementów, w szczególności nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. postanowieniem z dnia [...] nr [...] nie rozważając kwestii merytorycznych, a jedynie z przyczyn proceduralnych - stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymierzającej podatek od nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniło, że mimo prawidłowego pouczenia w decyzji, strona złożyła odwołanie po terminie. U podstaw tego rozstrzygnięcia legło stwierdzenia, że termin do wniesienia odwołania upłynął [...], a odwołanie wniesiono [...]. Na postanowienie SKO z dnia [...] nr [...] podatniczka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzuciła, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem art.162 i 163 Ordynacji podatkowej z uwagi na nie rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podniosła, że ona osobiście nie podpisywała potwierdzenia odbioru decyzji wymierzającej podatek od nieruchomości, a ponadto decyzja ta nie została jej doręczona na adres Hotelu A i do jej wiadomości doszła znacznie później. Po dacie kiedy zapoznała się z jej treścią, złożyła jak twierdzi w terminie odwołanie i z ostrożności wniosek o przywrócenie terminu, uzasadniając go faktem, że decyzję odnalazła w recepcji Hotelu i nie wie jaki sposób się tam znalazła. Z taką argumentacją wniosła o uwzględnienie skargi. Dodatkowo, pismem z dnia [...] zwróciła się do NSA o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności przepisu art.2 ust.l pkt 3 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z art.23 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o jej oddalenie. Wyjaśniło okoliczności doręczenia, uznając, że pouczona prawidłowo podatniczka, która osobiście potwierdziła odbiór decyzji wymiarowej w dniu [...]., odwołanie wniosła w dniu [...], a więc z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Ponadto zaprzeczył organ odwoławczy, aby podatniczka złożyła wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, stąd zarzut naruszenia przepisu art. 162 i art.163 Ordynacji podatkowej - organ uznał za całkowicie bezzasadny. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Działając w oparci o w/w przepisy; Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przedmiotem skargi, a tym samym również kontroli Sądu, jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ze względu na tak ograniczony przedmiot rozpoznania, pozbawione są znaczenia wszelkie argumenty dotyczące istoty sprawy administracyjnej załatwianej przez organ I instancji, jak i wnioski strony dotyczące wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego. Rozpoznając skargę na takie postanowienie, sąd ogranicza się do zbadania prawnych przesłanek jego wydania, nie jest natomiast uprawniony do oceny legalności decyzji merytorycznej - wydanej wcześniej w tym samym postępowaniu administracyjnym. Nie może również przywrócić stronie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, albowiem kompetencja taka przysługuje wyłącznie organowi odwoławczemu, sąd zaś bada jedynie ewentualne postanowienie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeżeli strona złożyła organowi wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi stwierdzić należy na wstępie, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania -jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej - odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji. W świetle art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, konsekwencją wniesienia odwołania z naruszeniem tego terminu, jest wydanie przez organ odwoławczy postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Oznacza to, że podatnik zostaje pozbawiony prawa do kontroli instancyjnej - merytorycznego rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje zatem bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest z urzędu, zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. W art. 162 Ordynacji podatkowej przewidziana jest możliwość przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania, ale jest ona uwarunkowana prośbą zainteresowanego, złożoną w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, dokonaniem w tym terminie spóźnionej czynności, a ponadto strona obowiązana jest uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Zgodnie z art. 163 § 2 OP w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Oceniając zasadność podniesionych w skardze zarzutów dotyczących wadliwości doręczenia decyzji wymiarowej oraz naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. przepisów art. 162 i art. 163 Ordynacji podatkowej, poprzez nie rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Sąd stwierdza, że dowody zgromadzone w sprawie przeczą zasadności skargi. Tryb doręczania korespondencji w postępowaniu podatkowym regulują przepisy rozdziału 5 Ordynacji podatkowej ( art.art.144 - 154). Zgodnie z art. 148 - osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Jak wynika z akt sprawy, podatniczka zamieszkuje w L.Ś. na ul. M. [...] i jak wynika z pocztowego potwierdzenia odbioru , pod tym właśnie adresem doręczono przesyłkę zawierającą decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2002r. Odbiór przesyłki potwierdziła osobiście Pani J.M. składając podpis z datą [...].(dowód: K-7 i 8 akt administracyjnych). Jak wynika z treści decyzji, zawierała ona poprawne, zgodne z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 OP pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania. Wobec oczywistości i poprawności doręczenia, termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...], zaś odwołanie wniesiono dopiero [...]. Podnoszony przez skarżącą zarzut, że nie potwierdzała odbioru decyzji - jest gołosłowny, skoro przeczy temu urzędowy dokument poczty, tj. instytucji profesjonalnie trudniącej się doręczaniem przesyłek. Bez znaczenia jest również okoliczność, że podatniczka zapoznała się z treścią decyzji w terminie późniejszym. Te ogólnie formułowane twierdzenia dotyczące wadliwości doręczenia decyzji są o tyle jeszcze niewiarygodne, że w dniu [...] podatniczka złożyła do Przewodniczącego Zarządu Miasta i Gminy w L. Ś. wniosek o "zaniechanie poboru podatku od nieruchomości za 2002 r." (K- 10 akt administracyjnych), w którym powołuje się na otrzymanie przedmiotowej decyzji. Bezzasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia przez organ odwoławczy art. 162 i art. 163 Ordynacji podatkowej, polegający na nie rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy nie wynika, aby podatniczka kiedykolwiek składała wniosek tej treści. Żądanie takie nie wynika z treści złożonego w dniu [...] odwołania od decyzji wymierzającej podatek od nieruchomości (K- 2 akt organu II instancji), ani nawet z treści korespondencji wnoszonej w sprawie ulgi w zapłacie podatku od nieruchomości. Złożeniu przedmiotowego wniosku zaprzeczają też organy podatkowe w odpowiedzi na skargę. Skoro wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został skutecznie złożony, to organy podatkowe nie tylko nie miały obowiązku, ale też nie miły podstaw do rozstrzygania tej kwestii. W tej sytuacji, skoro -jak to wynika z akt sprawy -decyzję wymierzającą podatek od nieruchomości za 2002 r. doręczono p. J.M. skutecznie w dniu [...], zaś strona wniosła odwołanie dopiero w dniu [...] to zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ właściwy w sprawie wydało na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa - postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Oceniając w granicach określonych prawem zarzuty skargi i poprawność działań administracji w rozpatrywanej sprawie, Sąd stwierdza, że przy wydaniu skarżonego postanowienia z dnia [...] nr [...] -stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania -Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. nie naruszyło prawa. Wobec powyższego, skargę jako nieuzasadnioną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.