I SA/Wr 1868/07

WyrokWSA we Wrocławiu2008-06-06

Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Ewa Kamieniecka, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowych pomimo istnienia ważnego interesu podatnika, biorąc pod uwagę trudną sytuację zdrowotną i finansową wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznej kontroli decyzji uznaniowych organów podatkowych w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych. Kontrola sądu ogranicza się do badania prawidłowości postępowania i formalnej poprawności decyzji. Organ podatkowy, analizując przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, działa w ramach uznania administracyjnego, a samo stwierdzenie istnienia tych przesłanek nie zobowiązuje go do uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
D. W. złożył wniosek o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1995-1997, powołując się na ważny interes podatnika, w tym trudną sytuację finansową i zdrowotną wynikającą z wypadku drogowego z 2001 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia, wskazując, że zaległości powstały przed wypadkiem i nie można obciążać Skarbu Państwa konsekwencjami decyzji gospodarczych podatnika. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, uznając, że choć istnieje ważny interes podatnika, to nie jest on wystarczającą przesłanką do umorzenia, biorąc pod uwagę brak działań strony w celu uregulowania zaległości przez długi okres oraz wiek i możliwość podniesienia kwalifikacji zawodowych skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Protokolant Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995, 1996. 1997 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...], który po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] D. W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. Ś. z dnia [...] nr [...] odmawiającą stronie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Pismem z dnia [...] uzupełnionym w dniu [...] D. W. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. Ś. o umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. w wysokości [...], za 1995 r. w wysokości [...] za 1996 r. w wysokości [...] i za 1997 r. w wysokości [...] powołując się na istnienie po jego stronie ważnego interesu. Zobowiązał się przy tym do spłaty w ratach kwoty [...] z tytułu części zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. W uzasadnieniu wskazał, że spłata tak dużej kwoty zadłużenia jest nierealna nawet do końca jego życia, gdyż nie osiąga, ani nie ma żadnych szans na uzyskanie dużych dochodów, co spowodowane jest licznymi obrażeniami ciała doznanymi przez niego w wypadku drogowym z roku 2001. Na skutek konieczności długoletniego leczenia specjalistycznego i rehabilitacji powstało jego znaczne zadłużenia. Wnioskodawca oświadczył nadto, że w momencie złożenia wniosku jego zarobki osiągały [...] netto miesięcznie, zaś wydatki miesięczne wynosiły: [...] na alimenty, [...] na dojazdy do pracy, [...] na żywność i odzież, [...] na opłaty eksploatacyjne związane z mieszkaniem. Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. Ś. odmówił umorzenia przedmiotowych zaległości podatkowych. Podkreślił w jej uzasadnieniu, że zasadą jest wywiązywanie się przez podatników z zobowiązań wobec Skarbu Państwa, zaś umorzenie zaległości stanowi instytucję stosowaną w wyjątkowych sytuacjach, jako odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania. Prowadzący działalność ponosi osobistą odpowiedzialność za swoje działania prawno-podatkowe i skutki nieprawidłowego stosowania przepisów podatkowych a Skarbu Państwa nie można obciążać konsekwencjami negatywnych decyzji gospodarczych podatników. Zdaniem organu podatkowego nie można przyjąć, że zaległości podatkowe strony wynikły z powodu nadzwyczajnego zdarzenia niezależnego od wnioskodawcy, ponieważ wypadek samochodowy wnioskodawcy, miał miejsce w 2001 r., a zaległości powstały na podstawie wydanych przez Inspektora Kontroli Skarbowej, w marcu 1998 r. decyzji określających zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1995-1997. Podkreślono również, że dopóki istnieją możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym. D. W. od powyższej decyzji złożył w dniu [...] odwołanie zarzucając naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 w związku z art. 22 oraz art. 121 i 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) dalej skrót O.p., poprzez niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało przyjęciem, że interes ogólnospołeczny reprezentowany przez organ podatkowy przeważa nad ważnym interesem podatnika, Uznanie umorzenia przedmiotowych zaległości podatkowych za niemożliwe podważa nadto zaufania strony do działania organów podatkowych. W uzasadnieniu odwołania podatnik powołał się na przyczyny powstania przedmiotowych zaległości oświadczając, że był zmuszony do prowadzenia działalności gospodarczej zmianą polityki zatrudnienia dotychczasowego pracodawcy. Z konieczności bowiem wobec utraty w przyszłości możliwości zarobkowania, w dobie wysokiego bezrobocia, przeszedł na tzw. system samozatrudnienia. W ramach tej działalności gospodarczej skarżący realizował szereg usług na rzecz pracodawcy, równocześnie będąc u niego zatrudnionym na stanowisku kierowcy. Z powodu braku doświadczenia w prowadzeniu takiej działalności, jako formę opodatkowania zadeklarował zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych, a powinien był opodatkować się na zasadach ogólnych za lata 1995-1997, z uwagi na to, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza podlegała na mocy odrębnych przepisów wyłączeniu z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Okoliczności te świadczą o tym, że nigdy nie unikał uiszczania bieżącego żadnej z danin publicznych. Ponadto na system samozatrudnienia i świadczenia usług na rzecz pracodawcy w ramach umów zlecenia czy umów o dzieło przechodzili pracownicy, którzy nie mieli żadnego doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej i praktycznie działalności takiej nie prowadzili, lecz - z ich punktu widzenia - nadal byli pracownikami u danego pracodawcy. Sytuacja ta winna według podatnika mieć istotne znaczenie przy ocenie powstania zaległości podatkowych. Strona powołała się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 1999 r. sygn. akt SA/Sz 850/98, określający ważny interes podatnika jako powstały na skutek nadzwyczajnych losowych przypadków, w których podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. (np. utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku itp.). Interes publiczny zaś to sytuacja, gdy zapłata zaległości wywoła konieczność zwrócenia się przez podatnika do środków pomocy państwa z powodu utraty możliwości zaspokajania swoich potrzeb materialnych. Zdaniem strony zatem ważny interes podatnika dotyczy zaległości w każdym ich stadium istnienia i nie ma znaczenia czy powstały one w 1995 r., czy tez kilka lat później. Z tych względów podatnik polemizuje z argumentacją organu podatkowego I instancji, że powstanie przedmiotowych zaległości w toku prowadzenia na własne ryzyko działalności gospodarczej wyłącza zastosowanie instytucji opisanej w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Podatnik zarzucił też brak odniesienia do faktu powstania poważnych problemów finansowych skarżącego na skutek szczególnie trudnej sytuacji zdrowotnej. Nie zgodził się również z twierdzeniem, że istnieją w przedmiotowej sprawie niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania przedmiotowych zaległości, gdyż postępowanie egzekucyjne trwa od wielu lat, a odsetki za zwłokę narastają w tempie większym niż egzekwowane kwoty. Zwrócono również uwagę na fakt złożenia przez stronę wniosku o spłatę części zaległości podatkowych w ratach, co dowodzi, że w miarę swych możliwości czuje się ona odpowiedzialna za zaistniałą sytuację i chce ponieść tego konsekwencje, jednak w rozmiarze realnym. Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu, że stosownie do art. 67a § 1 pkt 3 O. p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zachodzi ważny interes podatnika - nie ma on w chwili obecnej możliwości jednorazowej zapłaty zaległości podatkowych wraz z odsetkami, między innymi na skutek wypadku i utraty zdrowia. Stwierdzono jednak w ramach uznania administracyjnego, że nie jest to dostateczna przesłanka do udzielenia wnioskowanej ulgi, uwzględniając okoliczności w postaci braku działań strony w celu choćby częściowego uiszczenia przedmiotowych zaległości przez długi okres czasu (w tym przede wszystkim do czasu kiedy skarżący uległ wypadkowi) oraz wiek skarżącego i możliwość podniesienia jego kwalifikacji zawodowych. Organ II instancji podkreślił, że czynności dowodowe w sprawach, których przedmiotem jest umorzenie zaległości podatkowych winny w szczególny sposób oddawać stan finansowy i sytuację społeczną podatnika, gdyż wyłącznie wynik tak przeprowadzonego postępowania może stanowić podstawę do orzekania w granicach uznania administracyjnego. Art. 67a § 1 pkt 3 O. p. nie zobowiązuje jednak do wydania decyzji uwzględniającej wniosek podatnika w każdym przypadku zaistnienia okoliczności uzasadniających udzielenie ulgi w zapłacie podatku. Stwierdzenie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego umożliwia jedynie rozważenie kwestii udzielenia ulgi w danym przypadku, decyzja zaś jest podejmowana w drodze uznania administracyjnego. Istotne znaczenie z tego względu miało ustalenie sytuacji finansowej podatnika oraz przyczyny powstania zaległości podatkowych. Oceniając materiał dowodowego zgromadzony w toku postępowania Dyrektor Izby Skarbowej we W. przyznał, że sytuacja finansowa strony jest dość trudna. Z oświadczenia o stanie majątkowym złożonym w toku postępowania przed organem I instancji wynika bowiem, że strona nie posiada nieruchomości ani rzeczy ruchomych o znacznej wartości, jest jedynie współwłaścicielem garażu, na którym ustanowiono hipotekę przymusową na rzecz Skarbu Państwa, na poczet przedmiotowych zaległości. Deklarowane wydatki miesięczne to [...] na alimenty, [...] na dojazdy do pracy, [...] na żywność i odzież, [...] na opłaty eksploatacyjne związane z mieszkaniem. D. W. ma również zaległości z tytułu alimentów, które wg oświadczenia o stanie majątkowym z dnia [...] wynoszą one [...]. Nadto podatnik posiada zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1995-1997 w kwocie łącznej [...], odsetki zaś za zwłokę od tych zaległości na dzień złożenia przedmiotowego wniosku wynosiły [...]. Oceniając zarzut skarżącego, że organ podatkowy I instancji nie zbadał jego sytuacji materialnej przez pryzmat ważnego interesu podatnika, Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że zarówno z materiału dowodowego zebranego w sprawie, jak i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że sytuacja ta została przez Naczelnika Urzędu Skarbowego przeanalizowana, lecz uznano ją za przesłankę nie wystarczająca do udzielenia wnioskowanej ulgi. Stwierdzono, że przeświadczenie strony o tym, że nigdy nie będzie w stanie spłacić zaległości podatkowych nie może stanowić podstawy umorzenia, gdyż obecnie trudna sytuacja strony w każdej chwili może ulec zmianie. Bezzasadnym jest więc zarzut braku odniesienia się przez organ I instancji do sytuacji finansowej skarżącego i naruszenia przez to art. 120 i 122 O. p. Odnosząc się zaś do kwestii istnienia interesu publicznego w postaci ewentualnych ekonomicznych skutków mających wystąpić w wyniku egzekwowania zaległości podatkowych, organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku podjęcia czynności egzekucyjnych do majątku strony, jej sytuacja bytowa chroniona jest przez przepisy art. 8 - 11 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które zabezpieczają dłużnikowi tzw. "minimum egzystencji" poprzez wyłączenie spod egzekucji przedmiotów i wartości niezbędnych dla zobowiązanego oraz będących na jego utrzymaniu członków rodziny. Zarzut odwołującego w tym kontekście uznano zatem za bezzasadny. Okoliczność utraty zdrowia przez skarżącego na skutek wypadku jest okolicznością niewątpliwie przykrą, ma ona również odzwierciedlenie w ograniczeniu możliwości zarobkowania i wiąże się też z koniecznością rehabilitacji powodując także nakłady finansowe. Organ II instancji podzielił jednak też pogląd Naczelnika Urzędu Skarbowego, że powoływanie się przez podatnika w przedmiotowym wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia [...], na fakt, że przedmiotowe zaległości powstały w efekcie wypadku drogowego jest bezpodstawne. Wypadek ten miał miejsce w roku 2001, natomiast skarżący wiedział o ciążących na nim zobowiązaniach względem Skarbu Państwa już od marca 1998 r., tj. doręczenia mu decyzji określające zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za zasadach ogólnych, za lata 1995-1997. Jednak od tego czasu do wypadku w 2001 r. skarżący nie podjął żadnych czynności mających na celu zmniejszenie zaległości. Wówczas już miał prawo złożyć wniosek o rozłożenie zaległości na raty, czy ich częściowe umorzenie, co niewątpliwie zniwelowałoby wysokość odsetek od tych zaległości w dacie rozpatrywania przedmiotowego wniosku. Pozwalałoby to organom podatkowym na większe możliwości w przypadku złożenia stosownego wniosku o udzielenie ulgi. Także stan zdrowia strony dawał jej wtedy szansę na podjęcie dodatkowych starań o zwiększenie swoich możliwości zarobkowych. Sytuacja wyższego niż aktualnie bezrobocia nie może uzasadniać bezczynności strony w tym zakresie. Dyrektor Izby Skarbowej we W. podkreślił w tym kontekście, że od powstania zaległości w roku 1998 do złożenia przez stronę wniosku o ich umorzenie upłynęło ponad 8 lat. Fakt utraty zdrowia przez wnioskodawcę, nie stanowił również przeszkody do wcześniejszej właściwej reakcji związanej z narastającym zadłużeniem wobec Skarbu Państwa. Twierdzenie zatem, że skarżący nigdy nie unikał bieżącego uiszczania żadnej z danin publicznych nie ma oparcia w stanie faktycznym sprawy. Organ II instancji wskazał, że wprawdzie w niniejszej sprawie nadzwyczajnym losowym przypadkiem był wypadek strony i utrata przez nią zdrowia na jego skutek, jednakże z materiału dowodowego wynika, że orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności wydano na okres do [...]. Stwierdzono w nim także, że D. W. nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby oraz możliwość wykonywania pracy lekkiej. Wiek skarżącego - 36 lat – daje szansę podnoszenia kwalifikacji zawodowych poprzez bezpłatne kursy organizowane przez urzędy pracy, czy inne instytucje, ze środków państwowych, czy też pozyskanych z funduszy Unii Europejskiej, co pozwala podjąć lepiej płatną pracy, zaś chęć spłaty przedmiotowych zaległości, a przede wszystkim faktycznie podjęte kroki ku jej uregulowaniu mogą być pozytywną przesłanką do udzielenia ulgi w spłacie zaległości w przyszłości. Rozpatrując zarzut naruszenia art. 22 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że nie znajduje on zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż odnosi się do uprawnień Ministra właściwego ds. finansów do wydania rozporządzenia w sprawie zaniechania odnośnie danej grupy podatników poboru całości lub części podatków, czy zwolnienia niektórych grup podatników z obowiązku pobierania podatków lub zaliczek na podatek. W § 2 tego artykułu uregulowano możliwość zwolnienia płatnika przez organ podatkowy z obowiązku pobrania podatku lub zaliczek na podatek. Przepisy te dotyczą więc podatku, natomiast w przedmiotowej sprawie rozpatrywany jest wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, która zgodnie z art. 51 § 1 tej ustawy jest podatkiem niezapłaconym w terminie płatności. Zarzut ten został uznany więc za chybiony. Odnośnie natomiast zarzutu naruszenia art. 121 O. p., organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy I instancji przeprowadził postępowanie podatkowe zgodnie z wymogiem tego przepisu. W szczególności w wezwaniach z dnia [...] nr [...] i nr [...] wskazano stronie jakich dokumentów oczekuje organ podatkowy w celu dokładnego rozpatrzenia sprawy, ponadto zawiadomieniem z tego samego dnia poinformowano stronę o jej prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Wskazano również stronie jakie przepisy prawa mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że organ podatkowy I instancji nie zbadał całości materiału dowodowego i nie przeanalizował sprawy pod kątem ważnego interesu podatnika, uchybiając przepisom art. 67a § 1 pkt 3 i art. 121, 122, 187 § 1 i 191 O. p., działał także wbrew zasadzie praworządności określonej w art. 120 tej ustawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej skrót upsa podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż stoi ono na straży podmiotowych praw podatnika, zapewniając stronie w procesie stosowania prawa podatkowego pozycję gwarantującą skuteczną obronę jej praw. Zasadność tych zarzutów należy ocenić w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b i c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko bowiem w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b), lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c") - sąd uwzględnia skargę. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej jest decyzją uznaniową. Sąd nie ma uprawnień do merytorycznej kontroli takich decyzji. Kontrola sądu obejmuje zatem wyłącznie badanie prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organy podatkowe oraz badanie formalnej prawidłowości decyzji (wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2005, III SA/Wa 1264/05, M. Podat. 2005/12/4). Przesłanką do umorzenia zaległości podatkowej jest ważny interes podatnika lub interes publiczny. Jeżeli organ podatkowy przeanalizował, czy powyższe przesłanki nie wystąpiły i odpowiednio uzasadnił swoją decyzję, to do niego należy wybór rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 czerwca 2004 r., III SA 444/03, M. Podat. 2004/8/4). O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o umorzeniu, bądź nie, zaległości podatkowej. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. W doktrynie przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika (S. Babiarz i in.: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 253). Za ważny interes podatnika należy uznać sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych wskutek utraty możliwości zarobkowania lub utraty majątku (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, POP 2000, nr 6, poz. 168) Jednakże interes podatnika należy widzieć mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, w tym wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków, np. związanych z kosztami leczenia członków najbliższej rodziny podatnika (por. wyrok NSA z dnia 2 września 1999 r., SA/Sz 1753/98, niepubl.). Dokonując oceny prawidłowości decyzji Sąd kierował się przytoczonymi powyżej kryteriami wypracowanymi w orzecznictwie i doktrynie. Organ podatkowy podejmując decyzję na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. obowiązany jest do dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych, aby stwierdzić, czy w danym przypadku ważny interes podatnika mógłby uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku. Zdaniem Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ podatkowy dokonał takich ustaleń i przeanalizował sytuację finansową podatnika. Należy podkreślić, że umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku. Udzielenie ulgi podatkowej jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. Przyznanie wnioskowanej ulgi świadczyłoby o potraktowaniu strony w sposób preferencyjny w stosunku do podatników wywiązujących się z obowiązku terminowego regulowania swoich zobowiązań. Przez ważny interes podatnika należy rozumieć sytuację, w jakiej podatnik znalazł się z przyczyn niezależnych od jego postępowania (m.in. ciężka choroba lub klęska żywiołowa), która uniemożliwia mu jednorazową zapłatę należności podatkowej. Ogólnie trudna sytuacja finansowa podatnika sama przez się nie stanowi podstawy do zastosowania ulg w spłacie zaległości podatkowych. Obowiązująca zasada terminowego regulowania należności podatkowych oraz konstytucyjna zasada równości i sprawiedliwości opodatkowania ogranicza organ podatkowy w swobodnym przyznawaniu ulg wszystkim ubiegającym się o nie podatnikom. Dla rozpatrzenia wniosku strony w niniejszej sprawie przez organ podatkowy zasadnicze znaczenie miało przeanalizowanie sytuacji finansowej podmiotu oraz przyczyny powstania zaległości podatkowych. Istotne w tym kontekście jest ustalenie, że w trakcie okresu niemal 8 lat skarżący nie próbował zmniejszyć swoich zaległości wobec Skarbu Państwa, co w konsekwencji doprowadziło do zwiększenia kwoty odsetek za zwłokę w wysokości podanej wyżej. Skarżący w szczególności nie wnosił o przyznanie układu ratalnego, mając jednocześnie świadomość, że odsetki narastają w kwotach większych niż kwoty egzekwowane przez organ egzekucyjny. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 121, art. 122 art. 187 § 1 i art. 191 O. p. należy stwierdzić, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, a wydana decyzja mieści się w granicach uznania administracyjnego organu. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że dokonana ocena stanu faktycznego sprawy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 122 i art. 187 O. p. Została ona w sposób spójny, logiczny wywiedziona w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. Dokonana ocena mieści się również w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organy podatkowe mają prawo w oparciu o treść art. 191 O.p. Ponadto poinformowano stronę o jej prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło