I SA/Wr 187/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca) Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Michał Kazek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 października 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi A. i B. Ł. na Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. w przedmiocie nie wykonania wyroku sygn. akt I SA/Wr 3176/2000 dotyczącego określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r., zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę postanawia: odrzucić skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 listopada 2004 r. ( sygn. akt I SA /Wr 3176/2000) uchylił zaskarżona decyzję Izby Skarbowej we W. O/Z w L. z dnia [...] nr [...] wydaną w trybie postępowania odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] Nr [...] określającą skarżącym A. i B. Ł. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 r. w kwocie [...]. Wyrokiem tym zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżących kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczono nadto, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Dyrektor Izby Skarbowej we W. kierując się wyrokiem uchylającym wydaną w/w decyzję z dnia [...] zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak również biorąc pod uwagę zarzuty odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] dokonał ponownej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy i wydał na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a / ustawy ordynacja podatkowa decyzję z dnia [...] Nr [...] określającą skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r., zaległość podatkową i odsetki za zwłokę. Na powyższą decyzję podatnicy złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 2 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wr 365/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]. Skargą z dnia [...] skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu podatnicy małżonkowie A. i B. Ł. powołując się na art. 154 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. u. Nr 153, poz. 1269) zarzucili niewykonanie przez organy podatkowe wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 3176/2000 poprzez wydanie już po zapadłym wyroku ponownie decyzji wymiarowej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 r. oraz poprzez niepodjęcie działań eliminujących z obrotu prawnego decyzji wydanej przez Urząd Skarbowy w G. z dnia [...] Nr [...]. W skardze jak i w pismach procesowych stanowiących uzupełnienie skargi oraz polemikę z odpowiedzią Dyrektora Izby Skarbowej we W. O/Z w L. na skargę podniesiono, że wyrokiem zapadłym w sprawie I SA/Wr 3176/2000 Sąd uchylił zarówno decyzję organu odwoławczego jak i decyzję organu I instancji. Kontynuując skarżący przytaczają stwierdzenie Sądu "Reasumując jakkolwiek nie wszystkie zarzuty skarżącego zasługują na uwzględnienie, to na skutek naruszenia przepisów proceduralnych organy wydały decyzję niezgodnie z prawem. Zaistniały zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego". Skarżący wskazują, że uzasadnienie wyroku sądu jest integralną częścią całego wyroku i zgodnie z art. 170 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże nie tylko strony i sąd który orzeczenie wydał lecz również inne sądy i organy państwowe. Wobec powyższego skarżący podnoszą, iż Sąd zobowiązał Izbę Skarbową we W. i Urząd Skarbowy w G. do wycofania zaskarżonych decyzji. Skarżący stawiają zarzut, że po wydaniu wyroku Izby Skarbowa we W. bezpodstawnie wydała w dniu [...] decyzję w sprawie określenia skarżącym zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. Powyższą decyzję wydała bowiem po rozpatrzeniu po raz drugi odwołania skarżących od decyzji Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] Nr [...], a więc decyzji, która zdaniem skarżących na mocy wyroku Sądu zapadłego w sprawie I SA/Wr 3176/2000 powinna być wycofana z obrotu prawnego. Skarżący stwierdzają, że rozpatrując odwołanie od decyzji prawnie nie istniejącej Izba Skarbowa wydała decyzję, która nie ma podstawy prawnej do jej bytu w obrocie prawnym. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Zwrócił uwagę, iż przedmiotowym wyrokiem zapadłym w sprawie I SA/Wr 3176/2000 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił jedynie decyzję Izby Skarbowej we W. O/Z w L. Tym samym koniecznym stało się ponowne przeprowadzenie postępowania odwoławczego od decyzji Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] Nr [...]. Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organ odwoławczy zatem związany wyrokiem Sądu uchylającym zaskarżoną decyzję zobowiązany był do ponownego rozpatrzenia odwołania od pozostającej w obrocie prawnym decyzji Urzędu Skarbowego w G. określającej skarżącym należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1994 r. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej we W. uzasadnienie wyroku z dnia 4 listopada 2004 r. o usunięciu zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego, nie ma wpływu na wydanie zaskarżonej decyzji z dnia [...] jako że Sąd w sentencji powołanego wyroku orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, a skarga złożona była na decyzję z dnia [...] Nr [...]. Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej we W. uznał za bezzasadne stanowisko zawarte w skardze, że decyzja z dnia [...] Nr [...] określająca skarżącym nowe zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. została wydana bez podstawy prawnej do jej bytu w obrocie prawnym. Rozpoznając powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269). W myśl tego przepisu sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Orzeczenia sądów administracyjnych w części dotyczącej przedmiotu zaskarżenia podlegają wykonaniu na zasadach określonych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Zgodnie z art. 154 § 1 tej ustawy, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, sąd na wniosek strony może wymierzyć temu organowi grzywnę. Z treści przywołanego art. 154 § 1 wynika, że strona przed złożeniem skargi na bezczynność ma obowiązek pisemnie wezwać organ do wykonania wyroku. Wezwanie to ma służyć sprawnemu orzekaniu przed sądami administracyjnymi oraz ma przyczynić się do lepszego działania organów administracji publicznej. Instytucja wezwania ma służyć temu aby organ administracji wykonał wyrok lub załatwił sprawę zanim interwencja sądu administracyjnego będzie konieczna. Dopiero gdy organ administracji po wezwaniu nie wykona wyroku lub nie załatwi sprawy albo gdy uczyni to dopiero po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność wówczas istnieje przesłanka do ukarania organu grzywną, o której mówi przepis. art.154 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpatrywanej sprawie skarżący przed wniesieniem skargi na niewykonanie przedmiotowego wyroku zapadłego w sprawie I SA/ Wr 3176/2000 nie wzywali organu do wykonania wyroku w trybie art. 154 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Takim wezwaniem nie może być wniosek skarżących dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Wniosek ten bowiem jako podstawę prawną żądania nie odwołuje się do regulacji art. 154 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wnioskiem tym skarżący, domagają się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] Nr [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej). Nie można również uznać, iż wezwanie skarżących kierowane do Izby Skarbowej we W. O/Z w L. z dnia [...] było wezwaniem organu o jakim mowa w art. 154 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasada wyrażona w art. 154 § 1 nie dotyczy niewykonania orzeczenia w części dotyczącej zasądzenia kosztów sądowych. Niewykonanie orzeczenia w części dotyczącej zwrotu kosztów postępowania sądowego nie oznacza bowiem bezczynności organu administracyjnego o której mowa w art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ w takiej sytuacji nie występuje konieczność podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej zastrzeżonych prawem do jego właściwości lecz powstaje między organem a osobą, na której rzecz zasądzono zwrot kosztów sądowych cywilnoprawny stosunek zobowiązaniowy, w którym organ jest dłużnikiem a strona wierzycielem. Wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych w części dotyczącej zasądzonych na rzecz strony kosztów (w tym kosztów sądowych) odbywa się w drodze egzekucji sadowej zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego, po stwierdzeniu przez Sąd prawomocności orzeczenia w myśl art. 169 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 powołanej ustawy jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku, zaś takiego wezwania skarżący nie wystosowali do organu podatkowego to zdaniem Sądu należało skargę odrzucić wobec niewyczerpania trybu przewidzianego w przywołanym artykule. Skutkować zaś to musiało odrzuceniem skargi zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia.