I SA/Wr 1870/07
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-03-17
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów sądowych oraz brak możliwości ich pozyskania, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie zwolnienia od tych kosztów?Ratio decidendi
Spółce prawa handlowego może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeżeli wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na ich pokrycie ani możliwości ich pozyskania, np. poprzez dopłaty wspólników czy spieniężenie majątku. W sytuacji, gdy majątek spółki jest obciążony zajęciami komorniczymi, a wspólnicy nie mogą podjąć kluczowych decyzji z powodu braku porozumienia ze spadkobiercami zmarłego wspólnika, sąd może uznać brak środków na pokrycie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka argumentowała, że po śmierci wspólnika dysponującego większością udziałów nastąpił pat decyzyjny, a jej sytuację finansową pogłębiła niemożność prowadzenia strategicznej działalności oraz zajęcia komornicze przekraczające aktywa. Spółka wskazała na brak środków na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, oraz niemożność uzyskania kredytu.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. oraz odsetek za zwłokę za miesiąc od V do VIII i od X do XII 2001 r. postanawia: przyznać prawo pomocy.
Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w zakresie hurtowej i detalicznej sprzedaży paliw, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając w odrębnym piśmie z dnia 6 lutego 2008 r., że po śmierci wspólnika dysponującego większością udziałów w spółce strona nie potrafi znaleźć porozumienia z jego spadkobiercami. W związku z tym w Spółce nastąpił pat decyzyjny. Dodatkowo zapaść finansową pogłębiła także niemożność prowadzenia od połowy grudnia 2006 r. jej strategicznej działalności, to jest stacji paliw. Strona wskazała, że niemoc decyzyjna, trwająca już blisko dwa lata, uniemożliwia jej uwzględnienie w planie wydatków wszelkich niezbędnych kosztów, w tym kosztów sądowych, związanych z zakończeniem bytu prawnego, a także zabezpieczenie funduszy niezbędnych do dochodzenia swoich należności, czy też ochrony swoich praw na drodze sądowej. Spółka nie jest też w stanie uzyskać kredytu, który wystarczyłby na pokrycie kosztów niniejszego procesu, natomiast posiadane obecnie aktywa (gotówka, towary) nie wystarczają na pokrycie tych kosztów. Skarżąca Spółka zwróciła uwagę, że od przełomu 2006/2007 roku zmalała także liczba zatrudnionych pracowników. Obecnie zatrudniona jest jedna osoba, której wynagrodzenie, wstrzymane wobec złej kondycji finansowej, odpowiada wysokości zwyczajowo wypłacanej fachowcom na podobnych stanowiskach w firmach o zbliżonym profilu działalności. W ocenie wnioskodawcy, jego złą kondycję majątkową obrazuje załączone sprawozdanie finansowe oraz bilans za 2006 r. Podkreślił, że rzeczywista, aktualna sytuacja finansowa znacznie się pogorszyła, co potwierdzają wyciągi z rachunków bankowych objętych zajęciami komorniczymi. Zajęcia komornicze natomiast przekraczają aktywa Spółki. Strona dodała, że nie jest w stanie udokumentować braku przychodów i wielkości straty. Spółka posiada już jedynie zobowiązania egzekwowane drogą sądową. Nie posiada już w swojej dyspozycji środków trwałych ani też środków finansowych na pokrycie wpisu od skargi. Dodatkowo wskazano, że zarząd nie złożył dotychczas wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na fakt długotrwałych negocjacji i prób na polubowne załatwienie sprawy wykonania zapisu testamentowego po zmarłym wspólniku, co umożliwiłoby Spółce dalszej działalności.
Na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona oświadczyła, ze wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 212.100 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok – 1.053.314,54 zł i wysokość straty za ostatni rok obrotowy – 166.173,57 zł. Spółka dysponuje czterema rachunkami bankowymi, na jednym z nich w wyniku egzekucji komorniczej, zablokowano kwotę 1.070.902,59 zł, na pozostałych znajdują się środki pieniężne w kwocie 0,67 zł. Strona wskazała, że obecnie przed Sądem Okręgowym w L. wytoczyła proces o zapłatę kwoty 701.318 zł tytułem zwrotu poniesionych nakładów inwestycyjnych i ulepszeń na prowadzonej stacji paliw.
Do formularza wniosku przedłożono rachunek zysków i strat oraz bilans za 2006 r., wyciągi za rachunków bankowych, zeznanie podatkowe za 2006 r., a także liczne dokumenty potwierdzające okoliczność śmierci wspólnika oraz próby rozwiązania kwestii związanej ze spadkobraniem po nim udziałów Spółki.
Na wezwanie Sądu przedłożono umowę Spółki oraz liczne tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o wszczęciu egzekucji komorniczych. Ponadto Sąd wziął pod uwagę również dokumenty załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy do sprawy o sygn. akt I SA/Wr 28/06, dotyczące podjęcia uchwał zgromadzenia wspólników Spółki w sprawie zmiany postanowień umowy Spółki.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie Sądu, wnioskująca Spółka wykazała, że tych środków nie posiada. Nie ma też możliwości ich pozyskania, chociażby z dopłat wspólników lub poprzez spieniężenie środków trwałych. Zważyć bowiem należy, że wspólnicy, z uwagi na brak większości głosów, którymi dysponują spadkobiercy zmarłego głównego udziałowca, nie mają możliwości podjęcia decyzji pozwalających na pozyskanie środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych. Strona również wykazała, że podjęła wszelkie kroki zmierzające do nawiązania kontaktu i porozumienia ze spadkobiercami w sprawie odziedziczonych udziałów. Z dokumentów załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. I SA/Wr 28/06 wynika też, że wspólnicy podejmowali próby dokonania zmian postanowień umowy Spółki, które pozwoliłyby na dokonywanie przez nich dopłat.
Wskazania też wymaga, że majątek strony skarżącej oraz rachunki bankowe, na których nie ma właściwie żadnych środków pieniężnych, objęte są zajęciami komorniczymi, co dokumentują liczne tytuły wykonawcze i zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
W istocie Spółka ma też wierzytelności, które również kształtują jej sytuację majątkową. Niemniej jednak są to wierzytelności dochodzone dopiero na drodze sądowej.
Mając wobec tego na uwadze powyższe okoliczności, które prowadzą do wniosku, że skarżąca Spółka nie dysponuje środkami wystarczającymi na opłacenie kosztów sądowych, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło