I SA/Wr 188/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B.-B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące I, II, III 2004 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wniosła o częściowe zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie przewyższającej 1.000 zł uzasadniając, że jej sytuacja materialna nie daje szans uiszczenia w całości wpisu. Uzyskiwane od dłuższego czasu dochody nie zapewniają pokrycia bieżących i normalnych potrzeb życiowych. Z mężem pozostaje w rzeczywistej separacji, a od początku trwania małżeństwa posiadają rozdzielność majątkową. W związku z tym mąż jedynie w części koniecznej – alimentacyjnej pomaga w utrzymaniu. Wartość nominalna posiadanych przez skarżącą udziałów w A Sp. z o.o., która wynosi 125.000 zł, nie przedstawia wartości realnej, gdyż spółka ponosi straty, a udziały zostały zajęte. Strona dodała, że kwota 1.000 zł stanowi dla niej istotne obciążenie i zmuszona będzie ją pożyczyć. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika dodatkowo, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, posiada połowę udziału we współwłasności domu będącego od 2007 r. w budowie i garaż. Wynagrodzenie, jakie uzyskuje ze stosunku pracy, wynosi 335,67 zł brutto. Co do udziałów w spółce A, to sama spółka poniosła stratę w ostatnich dwóch latach, co skarżąca potwierdziła przedkładając bilans oraz rachunek zysków i strat za lata 2009 i 2010. Dodała, że sytuacja na rynku oraz zajęcie udziałów przez organ egzekucyjny pozbawiają możliwości ich sprzedaży nawet po cenie niższej niż nominalna. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., do wniosku załączono: aktualne zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia skarżącej, jej zeznanie podatkowe za 2009 r., bilans oraz rachunek zysków i strat spółki za 2010 r. spółki A, wyciąg z karty kredytowej z 8.02.2011 r. oraz z rachunku osobistego skarżącej za grudzień 2010 r. i styczeń 2011 r., kopie zawiadomień o zajęciu udziałów w spółce, wynagrodzenia i rachunku bankowego celem zabezpieczenia zobowiązania podatkowego, a także deklaracje PIT-5L męża skarżącej i jego zeznanie podatkowe za 2009 r. Dokumenty te potwierdzają oświadczenia strony, podane urzędowym formularzu, a nadto wynika z nich, że w 2009 r. strona uzyskała przychód ze stosunku pracy i z działalności gospodarczej w kwocie 27.147,04 zł. Na rachunku bankowym na koniec stycznia 2011 r. saldo wynosiło 0 zł. Spółka A – zgodnie z dokumentami rachunkowymi – w 2010 r. uzyskała przychód w wysokości ponad 3.500.000 zł i poniosła stratę na kwotę ponad 120.000 zł. Mąż strony prowadzi działalność gospodarczą, z której w 2009 r. uzyskał przychód w wysokości 793.166,50 zł i poniósł stratę o wartości 35.184,23 zł. W 2010 r. jego przychód wyniósł 996.733,99 zł, a strata 17.968,09 zł, natomiast w styczniu 2011 r. wielkości te wynosiły kolejno 32.990,58 zł. i 4.498,62 zł Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe jednak nie zostało wykazane. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie skarżąca ubiegała się o przyznanie prawa pomocy na etapie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2010 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po jego uprawomocnieniu strona, wezwana ponownie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 4.239 zł, dokonała przelewu tej kwoty na konto Sądu z rachunku jej męża. Od daty powyższego orzeczenia sytuacja majątkowa, finansowa i rodzinna strony nie uległa zmianie, co wynika z okoliczności, na podstawie których odmówiono przyznania prawa pomocy oraz informacji i dokumentów przedłożonych przy okazji obecnie rozpoznawanego wniosku. Skarżąca nadal pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z którym jest w rzeczywistości w separacji, jej wynagrodzenie oraz posiadane udziały w spółce z o.o. są objęte zajęciem egzekucyjnym. Co do wynagrodzenia, które skarżąca uzyskuje w spółce, w której jest wspólnikiem, to w istocie zmniejszyło się z 1.303,33 zł do 335,67 zł brutto. Przy czym obie te kwoty są wolne od zajęcia egzekucyjnego, niezależnie od tego, czy strona jest zatrudniona w pełnym wymiarze, czy na pół etatu, czego nie można ustalić z przedłożonego zaświadczenia. Przyjmując, że kwota 335 zł brutto jest jedynym dochodem, jaki strona uzyskuje, to wynikałoby stąd, że właściwie całkowicie pozostaje na utrzymaniu męża, a nie – jak oświadczyła – tylko w części koniecznej. Ustanowiona między małżonkami rozdzielność majątkowa pozostaje bez znaczenia dla oceny możliwości ponoszenia przez stronę kosztów sądowych, na co zwracano już uwagę w powołanym wyżej postanowieniu. W związku z tym konieczne jest odniesienie się do sytuacji finansowej męża skarżącej, D. B., który w rzeczywistości utrzymuje żonę. Jak wynika z zeznania podatkowego za 2009 r. oraz deklaracji PIT-5L, uzyskuje on wysokie przychody z prowadzonej działalności gospodarczej. W istocie ponosi jednocześnie straty, jednakże jest to jedynie konsekwencja generowania znacznych kosztów uzyskania przychodu, na wielkość których duży wpływ ma sam przedsiębiorca. Poza tym, skoro posiada możliwości finansowe, aby ponosić tak znaczne koszty podatkowe i jest w stanie utrzymać siebie i żonę, mógł też poczynić stosowne rezerwy na opłacenie pełnego wpisu od skargi kasacyjnej. O takiej możliwości świadczy fakt, że D. B. opłacił w sierpniu 2010 r. ze swojego rachunku wpis od skargi, mimo, że z deklaracji PIT-5L za grudzień 2010 r., w której wykazane są przychody narastająco, odnotowana była strata z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Na marginesie zauważyć wypada, że w niniejszej sprawie, w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, zakończonym postanowieniem z dnia 7 czerwca 2010 r., strona skarżąca oświadczyła, że jej mąż jest zatrudniony na umowę o pracę i przedłożyła stosowne zaświadczenie z 17 marca 2010 r. o wynagrodzeniu w kwocie 1.303,33 zł brutto. Nie podała natomiast, że prowadził również działalność gospodarczą, z której rozliczał się już w 2009 r., co wynika z przedłożonego zeznania podatkowego za ten okres. Odnosząc się do dokumentów dotyczących kondycji finansowej spółki A , to wskazać trzeba, że zamiarem strony miało być wykazanie, że nie uzyskuje dywidend z udziałów, gdyż spółka ponosi straty. Jednocześnie jednak udokumentowała, ze udziały zostały zajęte już w 2009 r., zatem bez znaczenie pozostaje fakt odnotowywania przez spółkę z o.o. strat za lata 2009 i 2010 r. Niemniej w tym miejscu zwrócić trzeba na fakt znany z urzędu, że skarżąca w sprawie I SA/Wr 111/10, która była rozpoznawana niemal jednocześnie z niniejszą sprawą, w rezultacie odmowy przyznania prawa pomocy uiściła wpis z osobistego rachunku bankowego w wysokości ponad. 11.000 zł. W rezultacie powyższych ustaleń stwierdzić należało, że skarżąca ma możliwości pozyskania środków na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej w całości, to jest w kwocie równej połowie wpisu od skargi. Dodać wypada, że przy rozpoznaniu niniejszego wniosku uwzględniony został fakt, że strona jest jednocześnie zobligowana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie I SA/Wr 111/10. W sprawie tej jednak miały miejsce podobne okoliczności, które nie dawały podstaw do uznania, iż zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § pkt 2 i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.