I SA/Wr 1881/07
WyrokWSA we Wrocławiu2008-04-25
Skład orzekający: Marta Semiczek, Zbigniew Łoboda, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wymierzenie grzywny z tytułu niewykonania wyroku sądu administracyjnego przysługuje w przypadku niewykonania punktu dotyczącego zwrotu kosztów postępowania sądowego lub wstrzymania wykonania uchylonych decyzji?Ratio decidendi
Skarga o wymierzenie grzywny z tytułu niewykonania wyroku sądu administracyjnego przysługuje jedynie w przypadku bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu, a nie w przypadku niewykonania postanowień dotyczących zwrotu kosztów postępowania sądowego (które mają charakter cywilnoprawny) ani wstrzymania wykonania uchylonych decyzji (gdzie strona ma inne środki prawne). W przypadku niewykonania części wyroku dotyczącej merytorycznego rozstrzygnięcia, skarga o grzywnę jest oddalana, jeśli organ podjął nowe rozstrzygnięcie, nawet jeśli nie jest ono zgodne z oczekiwaniami strony.Stan faktyczny
Skarżący domagał się wymierzenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego grzywny z tytułu niewykonania wyroku WSA we Wrocławiu z 2004 r., który uchylił decyzje dotyczące podatku VAT za 1994 r. Skarżący twierdził, że decyzje te nie zostały uchylone, nie wydano nowego rozstrzygnięcia, nie zwrócono kosztów postępowania i nadal żądano zapłaty podatku. WSA we Wrocławiu oddalił skargę w części dotyczącej niewykonania merytorycznego rozstrzygnięcia, uznając, że organ umorzył postępowanie, a tym samym podjął nowe rozstrzygnięcie. W części dotyczącej niewykonania punktów o zwrocie kosztów i wstrzymaniu wykonania decyzji, skargę odrzucono jako niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
I. W odniesieniu do niewykonania pkt I wyroku z dnia 4.11.2004 r. - oddala skargę. II. W odniesieniu do niewykonania pkt IIi oraz pkt IV wyroku z dnia 4.11.2004 r. - skargę odrzuca.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Asesor WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant Aleksandra Felcenloben, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi S. P. o wymierzenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w G. grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4.11.2005 r. sygn. akt I SA/Wr 1192/00 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 1994 r. I. w odniesieniu do niewykonania pkt I wyroku z dnia 4.11.2004 r. - oddala skargę. II. w odniesieniu do niewykonania pkt IIi oraz pkt IV wyroku z dnia 4.11.2004 r. - skargę odrzuca.
Przedmiotem skargi wniesionej przez S. P. było wymierzenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w G. grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4.11.2004 r., sygn. akt I SA/Wr 1192/00.
Wskazanym obok wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w W. - Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...] , w sprawie określenia S. P. podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 1994 r. - obie w części dotyczącej rozliczenia podatku za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 1994 r. (pkt I. wyroku), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt II. wyroku), zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt III. wyroku), a także orzekł, że decyzje w zakresie w jakim je uchylono, nie podlegają wykonaniu (pkt IV. wyroku).
Z motywów wyroku wynika, że określenie podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i wrzesień nastąpiło w warunkach przedawnienia zobowiązań podatkowych. Z kolei uchylenie decyzji w odniesieniu do rozliczenia za maj i czerwiec podyktowane było brakiem podstawy prawnej (w ówczesnym stanie prawnym) do określenia nadwyżki podatku naliczonego do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, natomiast w odniesieniu do rozliczenia za październik Sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego, to jest art. 32 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.).
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, umorzył postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 1994 r., powołując się na motywy wyroku sądowego.
W dniu [...] S. P. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z żądaniem wykonania wyroku tutejszego Sądu z dnia 4.11.2004 r. (sygn. akt I SA/Wr 1192/00).
W obecnie wniesionej skardze, domagając się wymierzenia wymienionemu organowi podatkowemu grzywny S. P. podał, że na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4.11.2004 r., sygn. akt I SA/Wr 1192/00, nakazano uchylenie w części - zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] oraz decyzji poprzedzającej Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...]., nr [...] , jednakże do dnia dzisiejszego decyzji tych nie uchylono i pozostawiono w obrocie prawnym w kształcie sprzed wydania wyroku, gdyż w związku z uchyleniem decyzji przez Sąd nie wydano prawomocnego postanowienia lub decyzji określającą nową wysokość zobowiązania podatkowego.
Twierdzi nadto skarżący, że nie wykonano również dalszych rozstrzygnięć Sądu, a mianowicie dotyczących zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz wstrzymania wykonania uchylonych przez Sąd decyzji, albowiem do chwili obecnej nie otrzymał wyłożonych kosztów procesu, jak również organ podatkowy w dalszym ciągu żąda zapłaty "kwoty podatku uchylonej wyrokiem sądowym".
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z przytoczonej regulacji wynika, że skarga o wymierzenie organowi grzywny przysługuje w dwóch sytuacjach: (1) gdy organ nie wykonuje wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz (2) gdy organ pozostaje bezczynny po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4.11.2004 r. (sygn. akt I SA/Wr 1192/00) wydany został w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Izby Skarbowej we Wrocławiu Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] (nr [...]), a zatem może jedynie chodzić o drugi z wymienionych przypadków, czyli bezczynność organu po wyroku uchylającym decyzję. Bezczynność taka zachodzi wtedy, gdy organ, pomimo upływu stosownych terminów, nie załatwia sprawy, to jest zasadniczo - nie wydaje nowego rozstrzygnięcia w sprawie. Nie można zatem mówić o bezczynności wówczas, gdy organ podatkowy podejmuje rozstrzygnięcie. Ubocznie trzeba przy tym odnotować, że na ocenę istnienia bezczynności organu, o jakiej mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., nie ma wypływu prawidłowość nowego rozstrzygnięcia, lecz tylko, czy zostało wydane.
Jak to powyżej przytoczono, po wyroku tut. Sądu z dnia 4.11.2004 r. (sygn. akt I SA/Wr 1192/00), Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., decyzją z dnia [...] nr [...] powołując się na art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, umorzył postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 1994 r. W ten sposób organ podatkowy podjął nowe rozstrzygnięcie w zakresie, w jakim Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił poprzednio wydane decyzje organów skarbowych (w odniesieniu do rozliczenia podatku od towarów i usług za wymienione obok miesiące). Dlatego też nie można było uznać, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. pozostawał bezczynny w załatwieniu sprawy, co z kolei nakazywało skargę w tej części ocenić jako nieuzasadnioną i podlegającą oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Gdy zaś chodzi o zarzuty skargi dotyczące nie wykonania wyroku tut. Sądu z dnia 4.11.2004 r. (sygn. akt I SA/Wr 1192/00) w zakresie pkt III. oraz pkt IV., to w tej części skarga była niedopuszczalna.
W odniesieniu do pkt III. wyroku, w którym Sąd zasądził na rzecz skarżącego stosowną kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, odwołać się należy do licznych orzeczeń sądów administracyjnych, w których zajmowane jest słuszne stanowisko, że niewykonanie wyroku w tej części nie oznacza bezczynności organu administracyjnego, o której mowa w art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ w takiej sytuacji nie występuje konieczność podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej (np. wszczęcia postępowania administracyjnego, wydania aktu itp.) zastrzeżonych prawem do jego właściwości, lecz powstaje pomiędzy organem a osobą, na której rzecz orzeczono zwrot kosztów sądowych, cywilnoprawny stosunek zobowiązaniowy, w którym organ jest dłużnikiem, a strona wierzycielem (np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25.03.2004 r., sygn. akt SA/Sz 2291/03, publ. ONSAiWSA z. 6/2005, poz. 123).
Także tutejszy Sąd w postanowieniu z dnia [...] odrzucającym skargę S. P. o wymierzenie organowi grzywny z tytułu niewykonania pkt III. wyroku z dnia 4.11.2004 r., sygn. akt I SA/Wr 1192/00, zajął analogiczne stanowisko, wyjaśniając przy tym skarżącemu obszernie powody takiego stanu rzeczy (postanowienie z dnia 18.07.2006 r., sygn. akt I SA/Wr 1435/05). W tym przeto zakresie, to jest dotyczącym niewykonania pkt III. wyroku skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.s.s.a., gdyż sprawa, jako mająca charakter cywilnoprawny, nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z kolei w odniesieniu do zarzutu niewykonania wyroku z dnia 4.11.2004 r. w zakresie jego pkt IV., w którym - na podstawie art. 152 p.p.s.a. - orzeczono o wstrzymaniu wykonania uchylonych przez Sąd decyzji, to abstrahując od tymczasowego charakteru (do czasu prawomocności wyroku) tej części orzeczenia sądowego, ponownie należy przytoczyć, że przedmiotem skargi wniesionej w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., w przypadku uchylenia przez sąd administracyjny decyzji, jest bezczynność ("niedziałanie") organu administracyjnego (podatkowego) w ponownie prowadzonym postępowaniu. Skarga w trybie tego przepisu nie przysługuje zatem w sytuacji, gdy organ podejmuje określone czynności, jak można wnosić z treści skargi, zmierzające do przymusowego wykonania obowiązku. W takim bowiem przypadku stronie przysługują odrębne środki prawne, a w szczególności przewidziane w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954, ze zm.) bądź też ustawy Ordynacja podatkowa, jeżeli działanie zmierzające do wykonania obowiązku przybrało postać zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań podatkowych. Z tego też powodu skargę w zakresie dotyczącym niewykonania pkt III. wyroku, należało uznać za niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.s.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło