I SA/Wr 189/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Z.P.sp.j. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r. oraz za I kwartał 2013 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca spółka, prowadząca działalność w zakresie usług i doradztwa reklamowego na rzecz Fundacji [...] oraz usług marketingu społecznie zaangażowanego, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że począwszy od drugiego kwartału 2013 r. realizuje dwa programy dla ww. Fundacji, z których przychody będą rozliczane w latach 2014-2016. Do tego czasu ponosi koszty własne. Jednocześnie główny odbiorca usług prolongował rozliczenie ze spółką na drugą połowę 2014 r. W tym okresie przychody uległy radykalnemu zmniejszeniu, gdyż partnerzy programu (sieci handlowe) ograniczyli swój udział w akcji, a negocjacje z instytucjami bankowymi w ramach drugiego programu zostały odłożone na rok 2014. Spółka wyjaśniała, że w tak krótkim czasie nie mogła uruchomić innej działalności, ponieważ wszystkie środki zaangażowała w powyższe projekty, których jednocześnie nie może porzucić, bo ma na nie wyłączność i ze względu na odpowiedzialność wobec zakładanego celu. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 1.500 zł, wartość środków trwałych – 14.902,45 zł, nie dysponuje na dzień składania wniosku danymi za IV kwartał 2013 r. Na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku saldo wynosiło (-) 20. 972, 36 zł. Do wniosku załączono bilans firmy za III kwartał 2013 r., z którego wynikało, że przychód za ten okres wyniósł 1.300 zł i odnotowano stratę w wysokości 1.958,59 zł. Od początku roku 2013 r. do końca września spółka osiągnęła przychód o wartości 53.838 zł, ponosząc wydatki w kwocie 35.598,34 zł. Rachunek bankowy jest obciążony zajęciami egzekucyjnymi. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wynika, że za IV kwartał 2013 r. spółka uzyskała przychód w wysokości 1.010 zł i poniosła stratę w kwocie 2.314,30 zł. Posiada dwa rachunki bankowe – na jednym jest saldo ujemne podane jak wyżej, na drugim rachunku od marca 2013 r. nie odnotowano żadnych operacji. Powyższe dane uzasadniają żądanie wniosku w części. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy czym wyjaśnić należy, że regulacja ta ma również zastosowanie do jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej takich, jak spółka jawna. W świetle przytoczonej wyżej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku tego rodzaju podmiotów sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności. W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącej spółki zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wyznaczony został na kwotę 500 zł. Uwzględniona została tutaj wartość przychodów w II półroczu 2013 r., która wyniosła niewiele ponad 2.000 zł. Należy też mieć na względzie, że strona jednocześnie ponosi koszty prowadzenia działalności. Stąd wywieść należało, iż spółka nie była w stanie zgromadzić środków na opłacenie kwoty wpisu od skargi. Niemniej jednak, jak wynika z wyjaśnień strony, jest to okres przejściowy, gdyż rozliczenia z kontrahentami zostały przesunięte na 2014 r. Z kolei należy pamiętać, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 199 p.p.s.a., który stanowi, że strony ponoszą koszty swego udziału w sprawie sądowej. Wynika to zaś z tego, iż koszty sądowe są formą daniny publicznej, a zgodnie z art. 84 Konstytucji, każdy ma obowiązek ponoszenia takich danin. W niniejszej sprawie ewentualne przyszłe koszty sądowe sprowadzać się mogą do opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł i wpisu od skargi kasacyjnej, który stanowi równowartość połowy wpisu od skargi. Te kwoty natomiast, zdaniem referendarza sądowego, spółka będzie w miała możliwość pokryć. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.