I SA/Wr 19/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-08-16

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, a przedstawione informacje są sprzeczne?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, a przedstawione informacje są sprzeczne i nie pozwalają na weryfikację jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Zgodnie z przepisami PPSA, wnioskodawca ma obowiązek udokumentować wszystkie aspekty swojej sytuacji finansowej, aby umożliwić sądowi ocenę jego zdolności do ponoszenia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Po oddaleniu skargi podatkowej, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, argumentując bezrobocie i brak oszczędności. Oświadczenie o stanie majątkowym wykazało brak majątku i dochodów, ale wnioskodawca nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających jego aktualną sytuację (np. aktualne zaświadczenie o statusie bezrobotnego, wyciągi bankowe). Informacje dotyczące jego sytuacji były sprzeczne, co uniemożliwiło sądowi ocenę jego możliwości płatniczych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. i odmowy uchylenia decyzji organów I i II instancji określającej odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na ten podatek za marzec, kwiecień, maj i październik 2000 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący po wyroku oddalającym skargę w całości wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego uzasadniając, że aktualnie jest bezrobotny bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych oszczędności. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie i nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Nie ma też żadnych dochodów. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienił załączniki do wniosku, to jest kopię opłaconego rachunku za telefon i internet za lipiec 2016 r. na kwotę142,38 zł, zaświadczenia z dnia 30 marca 2015 r. o statusie bezrobotnego bez prawa do zasiłku od 30 marca 2015 r. oraz zeznania podatkowego za 2015 r. z wykazanym zerowym przychodem. Na wezwanie wnioskodawca nie przedłożył aktualnego zaświadczenia o statusie bezrobotnego, wydruków historii posiadanych rachunków bankowych ani oświadczenia o ich braku, szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków ze wskazaniem źródeł ich finansowania, oświadczenia o posiadanych środkach transportu ani oświadczenia o tytułu prawnym do lokalu będącym jego miejscem zamieszkania. Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania są przepisy art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości) oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie całkowitym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższej regulacji, to wnioskodawca ma obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających jego żądanie. Przy czym realizacja tego obowiązku nie polega na wskazywaniu danych co do swojej sytuacji finansowej i majątkowej w sposób wybiórczy, ograniczając się tylko do tych, które nakazywałyby przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów swego udziału w sprawie. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące – co należy podkreślić – dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Oznacza to, iż wnioskodawca zobligowany jest przedstawić jak najobszerniej wszystkie ww. aspekty (stan majątkowy, finansowy i rodzinny), aby możliwe było odtworzenie jego rzeczywistych, obiektywnie postrzeganych możliwości płatniczych. Tymczasem wnioskodawca przedłożył zaświadczenie o statusie bezrobotnego z marca 2015 r. i zeznanie za 2015 r., na którym wykazane są zerowe przychody. Nie wiadomo zatem, z jakich źródeł wnioskodawca pokrywa miesięczne wydatki, w tym znaczne koszty telefonu i internetu, jakie są jego miesięczne wydatki, w tym za mieszkanie, skoro oświadczył, że mieszka sam i jednocześnie że nie posiada żadnych nieruchomości. Zaświadczenie o statusie bezrobotnego z marca 2015 r. zostało już w sprawie przedłożone, w związku z tym wnioskodawca został wezwany do nadesłania zaświadczenia aktualnego (dla potwierdzenia dalszego pozostawania bez zatrudnienia), co zostało w wezwaniu podkreślone. Zwłaszcza, że z akt sprawy wynika, iż wnioskodawca uiścił wpis od skargi w wysokości 200 zł w dacie 20 stycznia 2016 r., nie ubiegając się wcześniej o przyznanie prawa pomocy. Poza tym w sprawie skarżący był zastępowany przez adwokata, który po doręczeniu wyroku z uzasadnieniem zawiadomił o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Nie jest wiadome natomiast, na jakiej podstawie dotychczasowy pełnomocnik udzielał pomocy prawnej – czy odpłatnie, czy też pro bono. Reasumując, na podstawie danych, które wnioskodawca udostępnił, nie było możliwe zweryfikowanie prawdziwości jego oświadczeń, a tym bardziej odtworzenie jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Udostępnionych informacji nie można było natomiast uznać jako wiarygodne, gdyż są sprzeczne – z jednej strony wnioskodawca nie ma żadnych środków do życia, mieszka sam, z drugiej strony ma mieszkanie, które musi utrzymywać i jest w stanie opłacić wpis od skargi w kwocie 200 zł, a także opłaty za telefon i internet, które miesięcznie wynoszą ponad 120 zł. W związku z powyższym postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło