I SA/Wr 191/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia NSA Lidia Błystak, Asesor WSA Dagmara Dominik, Protokolant Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego i umarzającego postępowanie oddala skargę. W dniu [...]. skarżący R. G. wystąpił z wnioskiem o restrukturyzację należności z tytułu podatku od towarów i usług za listopad, grudzień 2000r. kwiecień – grudzień 2001r. styczeń – maj 2000r., podatku dochodowego od osób fizycznych za październik 2001r., marzec – maj 2002r. oraz za październik –grudzień 2001r. i styczeń – maj 2002r. Decyzją z dnia [...]. Urząd Skarbowy W.- Ś. ustalił warunki restrukturyzacji. Decyzją zaś z [...]. rozłożono zapłatę opłaty restrukturyzacyjnej na raty. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-Ś. decyzją z dnia [...] Nr [...]orzekł o zakończeniu restrukturyzacji i umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego. Swoje rozstrzygnięcie uzasadnił tym, że na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji na stronie ciążyły zaległości podatkowe nie objęte restrukturyzacją. Dyrektor Izby Skarbowej we W.w dniu [...]. decyzją o Nr [...]utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podstawą prawną wydania decyzji zarówno organu I jak i II instancji stanowił art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publiczno-prawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155 poz. 1287). Organy podatkowe ustaliły, iż na dzień wydania decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego na karcie kontowej przedsiębiorcy (skarżącego) figurowały zaległości bieżące, nie objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych - wrzesień i grudzień 2003r. oraz podatku od towarów i usług – wrzesień 2003r. Zdaniem organów podatkowych z materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, że na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji na stronie ciążyły zaległości podatkowe nie objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym – spełniające warunki określone w art. 10 § 1 pkt 3 ustawy tj. zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska zaprezentowanego przez stronę w odwołaniu a mianowicie, iż organ restrukturyzacyjny mógł umorzyć postępowanie restrukturyzacyjne tylko wtedy, gdy na przedsiębiorcy w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji ciążyły zaległości "znane na dzień [...].". Zdaniem strony odwołującej się w art. 6 w żadnym z punktów nie mówi się o bieżących zaległościach co oznacza, że regulacja ta dotyczy zaległości znanych na dzień [...]., których restrukturyzacja nie objęła, a takich zaległości strona nie posiada. Ustosunkowując się do powyższego zarzutu organ odwoławczy zauważa, że z art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy powołanej wyżej wynika, że aby organ mógł wydać decyzję o zakończeniu restrukturyzacji i umorzeniu zaległości podatkowych objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym strona postępowania nie może posiadać w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6. Organ zauważa, że art. 6 ust. 1 wymienia należności, które podlegają restrukturyzacji tj. zaległości podatkowe znane na dzień [...]. – dopiero potem przepis wymienia tytuły należności, które mogą podlegać restrukturyzacji. Organ odwoławczy nie podziela zatem poglądu zaprezentowanego w odwołaniu a mianowicie aby na podstawie powyższego zapisu można było przyjąć tezę, że strona postępowania na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji może posiadać zaległości powstałe po dniu [...]. Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze skarżący podtrzymał zarzuty podniesione w postępowaniu odwoławczym, a mianowicie, że organ restrukturyzacyjny mógł umorzyć postępowanie restrukturyzacyjne tylko wtedy, gdy na przedsiębiorcy w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji ciążyły zaległości "znane na dzień [...].". Skarżący podkreślił, że podejmując decyzję o wstrzymaniu wpłaty bieżących zaległości podatkowych był przekonany, że okoliczność ta nie zakłóci procesu restrukturyzacyjnego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) – sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowiska organów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Uchylenie bowiem decyzji, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Takie wady i uchybienia nie występują w przedmiotowej sprawie, jako że zaskarżone postanowienie wynika z prawidłowo przeprowadzonej analizy materiału dowodowego, a dokonana ocena stanu faktycznego zgodna jest z obowiązującymi w tej mierze przepisami prawa. Podstawą materialno-prawną wydania stanowiącej przedmiot skargi decyzji jest art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155 poz.1 287 z późn. zm.). I tak zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję, w której umarza postępowanie restrukturyzacyjne, jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3, nie zostały spełnione. Jednym z warunków o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 jest nie posiadanie przez przedsiębiorcę zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6 ustawy, z wyjątkiem należności wymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, nieobjętych restrukturyzacją, należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego. Poza sporem jest, iż na karcie kontowej skarżącego figurowały zaległości bieżące, nie objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług. Zdaniem Sądu należy podzielić stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji a mianowicie, iż skarżący nie spełnił warunków restrukturyzacji, które pozwoliłyby na umorzenie należności objętych restrukturyzacją. Posiadanie przez skarżącego na dzień wydania decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego zaległości w podatku od towarów i usług za wrzesień 2003r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-5 za wrzesień i grudzień 2003r. są niewątpliwie zaległościami z tytułu należności wymienionych w art. 6 powołanej ustawy. Przepis art. 6 ust. 1 stanowi, że restrukturyzacji podlegają należności znane na dzień 30 czerwca 2002r. (...) z tytułu podatków: dochodowego od osób fizycznych i osób prawnych, zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, podatku od towarów i usług, akcyzowego, zniesionych przed dniem wejścia w życie ustawy. Porównując zapis art. 10 ust. 1 pkt 3 i art. 6 ust. 1 pkt 1 należy uznać iż użycie pojęcia "tytuł" w art. 6 odnosi się do określonego rodzaju należności podatkowej, nie zaś do należności publiczno-prawnej, której wyznacznikiem jest data jej powstania, jak to sugeruje skarżący. Na potwierdzenie interpretacji art. 10 ust. 1 pkt 3 w powiązaniu z art. 6 należy odwołać się do przywołanej przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę argumentacji a mianowicie celu jakiemu służyć miało uchwalenie ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Celem tym niewątpliwie miała być poprawa sytuacji ekonomicznej przedsiębiorców oraz umożliwienie im spłatę zobowiązań podatkowych. Cel zatem ustawy o restrukturyzacji wskazuje, że posiadanie bieżących zaległości podatkowych przemawia za uznaniem, że założenia postępowania restrukturyzacyjnego nie zostały osiągnięte. Reasumując zatem należy uznać, że skoro skarżący na dzień wydania decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego posiadał zaległości w podatku dochodowym oraz w podatku od towarów i usług, które nie zostały objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym to zachodziły przesłanki z art. 10 ust. 1 pkt 3 skutkujące umorzeniem postępowania restrukturyzacyjnego. Za bezzasadny należy uznać również zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 121 § 1 i 2 ordynacji podatkowej – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Przepis art. 121 § 2 ordynacji podatkowej w brzmieniu do 31 grudnia 2002r. stanowił, że organy podatkowe w postępowaniu podatkowym zobowiązane są na wniosek strony udzielać niezbędnych informacji o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Zakres obowiązku udzielania stronom informacji w postępowaniu podatkowym był w istotny sposób ograniczony. Organ podatkowy nie miał obowiązku informowania strony sprawy podatkowej o okolicznościach faktycznych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej ani też o wszystkich okolicznościach prawnych danej sprawy podatkowej, lecz informacje udzielane stronie miały dotyczyć jedynie przepisów prawa podatkowego i to tylko tych, które pozostawały w związku z przedmiotem tego postępowania. Komentowany przepis w brzmieniu do nowelizacji ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169 poz. 1387) przewidywał jedynie udzielenie informacji "niezbędnych" zezwalając tym samym organom podatkowym na ocenę tejże niezbędności w konkretnej sprawie. Kolejne ograniczenie analizowanej zasady o postępowaniu podatkowym polegało na tym, że organ podatkowy nie miał obowiązku udzielania informacji stronom z urzędu, lecz wyłącznie na wniosek stron. Decyzja Urzędu Skarbowego W.-Ś. z dnia [...]. Nr [...]ustalająca skarżącemu warunki restrukturyzacji została wydana w okresie kiedy obowiązywała regulacja art. 121 § 2 ordynacji w brzmieniu przywołanym wyżej. Z decyzji ustalającej warunki restrukturyzacji wynika w sposób jednoznaczny jakie warunki na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji musi spełnić skarżący. Między innymi wskazuje, iż nie może na dzień wydania tej decyzji posiadać zaległości z tytułów wymienionych w art. 6 ustawy o restrukturyzacji, nie objętych restrukturyzacją. Skoro zatem decyzja o warunkach restrukturyzacji została wydana w okresie kiedy art. 121 § 2 ordynacji miał brzmienie przywołane wyżej organ podatkowy nie był zobligowany do wyjaśnienia podatnikowi z urzędu pojęcia "zaległości z tytułów wymienionych w art. 6". Podatnik zaś nie podnosi, iż z takim wnioskiem o wyjaśnienie rozumienia tego pojęcia wystąpił. W dacie kiedy zapadła stanowiąca przedmiot skargi decyzja nastąpiła wspomniana wcześniej nowelizacja art. 121 § 2 ordynacji podatkowej zgodnie z którą to organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Przenosząc zasadę ogólną pogłębiania zaufania do organów podatkowych wyrażoną w art. 121 ordynacji podatkowej na grunt rozpatrywanej sprawy należy zwrócić uwagę na przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonymi decyzjami. Organ podatkowy w przedmiotowym postępowaniu ogranicza się do sprawdzenia czy warunki restrukturyzacyjne wynikające z decyzji o restrukturyzacji zostały spełnione. Założyć zatem należy iż skoro warunki restrukturyzacji zostały ustalone decyzją z dnia [...]. i decyzja ta stała się decyzją ostateczną to warunki od których spełnienia uzależnione było wydanie decyzji o umorzeniu należności objętych restrukturyzacją były skarżącemu znane i czytelne. Zdaniem Sądu nie można uznać, iż w przedmiotowym postępowaniu organy podatkowe właśnie z powołaniem się na art. 121 § 2 ordynacji podatkowej miały obowiązek dokonywania wyjaśnień przepisów prawa materialnego zastosowanego w postępowaniu o objęciu zaległości podatkowych restrukturyzacją. Podkreślić należy, że co prawda art. 121 § 2 ordynacji podatkowej nakłada na organ podatkowy określone obowiązki w zakresie informowania, wyjaśniania o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania, aby strony z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody i w tym celu winny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, jednak zasada ta nie może być rozumiana jako obowiązek świadczenia pomocy prawnej. Nałożenie tego obowiązku nie zwalnia podatników prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek do dołożenia należytej staranności w zaznajomieniu się z przepisami regulującymi ich uprawnienia i obowiązki wynikające z prowadzenia tej działalności. Podjęcie zatem przez skarżącego przedsiębiorcę decyzji o inwestycji (zakup środków produkcji) kosztem nie uregulowania bieżących należności w podatku dochodowym czy też w podatku od towarów i usług znalazło swoje odbicie w postaci umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Mając powyższe na uwadze skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu należało skargę jako bezzasadną oddalić zgodnie z art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.