I SA/Wr 1912/14

PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-10-06

Skład orzekający: Michał Kazek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, emeryt z dochodem netto 2.595,31 zł miesięcznie, który ponosi miesięczne wydatki w tej samej wysokości, może zostać zwolniony od kosztów sądowych (wpis 500 zł) i czy powinien mu zostać ustanowiony adwokat z urzędu?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, ale odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych. Emeryt, mimo trudnej sytuacji finansowej i wysokich wydatków, nie wykazał, że nie jest w stanie poczynić oszczędności na pokrycie wpisu sądowego (500 zł), zwłaszcza że jego dochody w poprzednich latach pozwalały na dodatkowe zarobkowanie, a niektóre z bieżących wydatków (np. na odzież) można ograniczyć. Jednakże, opłacenie adwokata z wyboru mogłoby skutkować uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący W. J., emeryt, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jego jedynym dochodem jest emerytura (netto 2.595,31 zł po potrąceniach egzekucyjnych), z której ponosi wydatki w tej samej wysokości. Złożył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową, w tym zeznanie podatkowe za 2013 r. wykazujące dodatkowe dochody. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 6 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności za zaległość podatkową A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. w podatku akcyzowym za maj i czerwiec 2007 r., odsetki za zwłokę od zaległości oraz koszty postępowania egzekucyjnego postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata wskazując, że jest w wieku emerytalnym i nie pracuje ze względu na stan zdrowia. Jego jedynym źródłem dochodu jest emerytura, z której się utrzymuje i kupuje lekarstwa. Jest po rozwodzie. Ponadto z emerytury wnioskodawcy potrącane jest 1.142,91 zł w ramach zajęcia egzekucyjnego. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Jego emerytura wynosi brutto 4.572 zł. Na wezwanie skarżący nadesłał: kopię zeznania podatkowego za 2013 r., kopię decyzji o wysokości emerytury z dnia 11 marca 2014 r. oraz zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków. Z dokumentów tych wynika, że w 2011 r. skarżący uzyskał przychód z emerytury, działalności wykonywanej osobiście oraz z innych źródeł w wysokości 59.555,04. Od marca 2014 r. emerytura (pobierana od kwietnia 2009 r.) wynosi brutto 4.572 zł, natomiast po potrąceniach do wypłaty pozostaje 2.595,31 zł. Potrącenie w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji wynosi 1.142,91 zł. Miesięcznie skarżący ponosi wydatki w łącznej wysokości 2.595,31 zł, w tym na żywność 910 zł, środki higieny 110 zł, lekarza i lekarstwa 430 zł, na utrzymanie mieszkania 670 zł, ubezpieczenie na życie 70 zł, na telefon 85 zł i na ubrania i obuwie 140 zł. Wnioskodawca oświadczył, że nie jest właścicielem żadnej nieruchomości, w tym mieszkania, które zajmuje, nie posiada żadnego środka transportu, rachunków bankowych, lokat ani kart kredytowych. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać też należy na przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, określone w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym należy je przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższej regulacji wynika zatem, że uzasadnione jest uwzględnienie żądania wniosku, gdy z danych przedstawionych przez wnioskodawcę wynika, iż opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie jest w całości niemożliwe lub skutkowałoby ograniczeniem wydatków na jego podstawowe potrzeby socjalne, wnioskodawca nie ma też jakichkolwiek innych możliwości zgromadzić środków na opłacenie tych kosztów. Mając zatem na uwadze powołane przepisy i uwagi, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie poczynić oszczędności na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zwrócić tutaj należy uwagę, iż wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 500 zł i zwykle jest to najwyższy koszt sądowy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym uzasadnione jest przyjęcie powyższej kwoty za punkt odniesienia przy dokonywaniu oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Wskazać trzeba, że już zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków pozwala na przyjęcie, iż skarżący miał możliwość poczynić rezerwy na uiszczenie w pierwszej kolejności wpisu od skargi i może też dokonać dalszych oszczędności na ewentualne przyszłe koszty sądowe. Mianowicie, jak już wyżej zostało podkreślone, w miesięcznych wydatkach należy mieć na względzie te, których ponoszenie miesięcznie jest niezbędne dla zaspokojenia podstawowych potrzeb socjalnych. Za takie nie można uznać wydatków na odzież i obuwie. Bez wątpienia ich zakup jest konieczny, jednak nie każdego miesiąca. To samo można odnieść do wydatków na środki higieny. Ograniczając te wydatki, skarżący miał możliwość odłożenia kwoty niezbędnej do tego, aby sprawa z jego skargi została rozpoznana merytorycznie przez Sąd, czyli na opłacenie wpisu sądowego. Zauważyć bowiem trzeba, że z koniecznością ponoszenia kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie skarżący winien się liczyć najpóźniej z dniem wniesienia skargi, a więc w niniejszej sprawie od daty 24 czerwca 2014 r.. Dodać również wypada, iż z zeznania podatkowego wynika, że wnioskodawca ma możliwość dodatkowego zarobkowania. Źródłami jego dochodów w 2013 r., poza emeryturą, była bowiem działalność wykonywana osobiście oraz inne źródła, z których uzyskał przychód w łącznej kwocie 5.905 zł. Dotychczasowe uwagi dają podstawę do stwierdzenia, że wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie bez uszczerbku dla koniecznego własnego utrzymania. Jednakże, zdaniem referendarza sądowego, te same uwagi stanowią również podstawę do uznania, iż nie ma wnioskodawca możliwości zgromadzenia środków na opłacenie pełnych kosztów postępowania, które obejmują także wynagrodzenie dla pełnomocnika. Opłacenie adwokata z wyboru bowiem mogłoby skutkować takim uszczerbkiem. W tym stanie rzeczy, uwzględnić należało żądanie wniosku w części i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 2 i 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło