I SA/Wr 1927/13

Wrocław, dnia 27 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 20 sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. wraz z odsetkami za miesiące luty, marzec, czerwiec i lipiec 2007 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. A. P. (dalej jako wnioskodawca) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z wnioskiem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że jest osobą bezrobotną utrzymującą się z prac dorywczych, z których uzyskuje dochód w wysokości około 2.000 zł. W związku z tym nie stać go na uiszczenie kosztów sądowych, zwłaszcza, że opłaca alimenty. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i nie posiada żadnych nieruchomości, środków finansowych czy przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Oświadczył również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym czy doradcą podatkowym. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o nadesłanie dodatkowych dokumentów w oparciu o art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. u. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) złożył oświadczenie, że zamieszkuje sam i jednocześnie, że wskazany w złożonej przez niego skardze adres we W. stanowi dla niego jedynie "adres kontaktowy" i znajdujący się tam lokal mieszkalny należy do jego rodziców. On sam jest zameldowany natomiast w miejscowości C.. Podał, że jego miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą około 1.500 zł, z czego kwota 1.000 zł jest przeznaczana na alimenty na dzieci. Zgodnie z przedłożonym zeznaniem PIT-37 wnioskodawca w 2012 r. uzyskał dochód w wysokości 23.585,15 zł z tytułu stosunku pracy. Z kolei zgodnie z zawiadomieniem z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. jego małoletnie dzieci (dwoje) otrzymały prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł każde za okres od dnia 01 października 2013 r. do dnia 30 września 2013 r. z powodu uchylania się wnioskodawcy od płacenia alimentów i bezskuteczności względem niego postępowania egzekucyjnego. Wnioskodawca nie przedstawił historii rachunków bankowych, oświadczając, że takowych nie posiada. W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu wnioskodawca korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Wpis w niemniejszej sprawie od skargi z dnia 19 września 2013 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 20 sierpnia 2013 r., nr [...], wynosi 2.880 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 260 p.p.s.a. po skutecznym wniesieniu sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy traci moc a sprawa zostaje rozpoznana przez sąd. Dalej wymaga wskazania, że zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak stanowi § 3 art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z kolei art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Z treści art. 246 p.p.s.a. wynika zatem, że ciężar udowodnienia istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Rozwiązanie takie jest podyktowane tym, że tylko osoba ubiegająca się o prawo pomocy może znać w pełni swoją sytuację majątkową i faktyczną. Instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem bądź też ich zgromadzenie byłoby związane z uszczerbkiem dla utrzymania własnej rodziny. Jest to zatem wyjątek od ogólnej zasady, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., że strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Należy pamiętać, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, określonych w ustawie. Tym samym przyznanie prawa pomocy oznacza w istocie obciążenie kosztami postępowania pozostałych podatników. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie przedstawił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Przede wszystkim wnioskodawca nie przedłożył dokumentów uprawdopodabniających wysokość deklarowanych przez niego dochodów. Nie opisał jakiego rodzaju prace wykonuje. Nie wyjaśnił także jaki jest status prawny nieruchomości w C., w której jest zameldowany. Wątpliwości budzi oświadczenie wnioskodawcy, że płaci miesięcznie na swoje dzieci alimenty w wysokości 1.000 zł, skoro jednocześnie na wezwanie referendarza sądowego przedłożył dokument z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., z treści którego wynika, że uchyla się od płacenia alimentów na dzieci. Zastrzeżenia Sądu dotyczą także oświadczenia wnioskodawcy w pkt 12 oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, gdzie wskazał, że nie zatrudnia ani nie łączy go żaden stosunek prawny z adwokatem i to pomimo faktu, że jest przez takiego pełnomocnika reprezentowany w tym postępowaniu (podpisał on nawet w imieniu swojego klienta formularz PPF). Zwłaszcza, że jego pełnomocnik nie złożył oświadczenia o działaniu w celu społecznym. Można wobec tego postawić pytanie skąd wnioskodawca wziął środki na opłacenie pełnomocnika pomimo niskich deklarowanych dochodów. Wszystkie wskazane braki i wątpliwości prowadzą Sąd do konstatacji, że nie jest możliwa rzetelna ocena sytuacji finansowej wnioskodawcy a tym samym nie ma podstaw do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie, skoro to ubiegający się o prawo pomocy ma wykazać istnienie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Powyższe stwierdzenie jest w pełni uzasadnione pomimo tego, że w sprawie wnioskodawca ma do uiszczenia stosunkowo wysoki wpisu. Nie znając jednak możliwości zarobkowych wnioskodawcy nie sposób udzielić odpowiedzi na pytanie, w jakim zakresie jest mu potrzebne prawo pomocy. Z tych też względów, na podstawie powołanego art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak na wstępie.