I SA/Wr 1929/13

Wrocław, dnia 10 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 16 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. P.O. (dalej jako wnioskodawca) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z wnioskiem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Posiada nieruchomość gruntową o powierzchni 0,1 ha oraz mieszkanie o powierzchni 100 m 2 a także samochód marki Mercedes-Benz GLK. Wśród przedmiotów wartościowych, to jest o wartości powyżej 3.000 euro) wymienił także bliżej nieokreślone maszyny i urządzenia Nie ma natomiast żadnych oszczędności. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2014 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania mu prawa pomocy. Od powyższego rozstrzygnięcia wnioskodawca wniósł sprzeciw. Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z dnia 30 października 2013 r. wyznaczył wpis od skargi wnioskodawcy z dnia 20 września 2013 r. w kwocie 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) po skutecznym wniesieniu sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy traci moc a sprawa zostaje rozpoznana przez sąd. Dalej wymaga wskazania, że zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak stanowi § 3 art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z kolei art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Z treści art. 246 p.p.s.a. wynika zatem, że ciężar udowodnienia istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Rozwiązanie takie jest podyktowane tym, że tylko osoba ubiegająca się o prawo pomocy może znać w pełni swoją sytuację majątkową i faktyczną. Instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem bądź też ich zgromadzenie byłoby związane z uszczerbkiem dla utrzymania własnej rodziny. Jest to zatem wyjątek od ogólnej zasady, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., że strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Należy pamiętać, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, określonych w ustawie. Tym samym przyznanie prawa pomocy oznacza w istocie obciążenie kosztami postępowania pozostałych podatników. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie przedstawił okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Już tylko analiza jego wniosku o przyznanie prawa pomocy prowadzi do konstatacji, że wnioskodawca jest osobą majętną, skoro stać go na utrzymanie ekskluzywnego samochodu i dysponuje lokalem mieszkalnym o powierzchni 100 m 2. W związku z tym trudno jest przyjąć, że zapłacenie kwoty 100 zł wpisu, która to w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest z reguły najwyższym wydatkiem, znacząco wpłynie na jego sytuację majątkową. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak na wstępie.