I SA/Wr 1932/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. wraz z odsetkami za zwlokę za maj 2003 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, po uiszczeniu wpisu od skargi w kocie 100 zł, wniósł o przyznanie prawa pomocy, wskazując jako zakres wniosku zwolnienie od kosztów sądowych ustanowienie adwokata i ustanowienia radcy prawnego. Żądanie uzasadniał wystąpieniem zatorów płatniczych, które należy postrzegać jako niebezpieczny dla ciągłości prowadzenia działalności gospodarczej. W firmie, którą prowadzi występuje stały brak środków na zapłatę bieżących zobowiązań. Kontrahenci firmy skarżącego wymuszają przedłużenie terminu zapłaty, poza tym występuje mniejsza podaż i konieczność korzystania z firm transportowych, pomiędzy którymi rośnie konkurencja. W konsekwencji w ostatnim okresie wypłacalność firmy skarżącego spadła do zera. Dużą dolegliwość finansową stanowią raty leasingowe, które wnioskodawca zmuszony jest płacić, gdyż wypowiedzenie umów leasingowych uniemożliwiłoby prowadzenie działalności gospodarczej. Obecnie sam zatrudnił się jako kierowca w ramach oszczędności, zatrudnia oprócz tego 3 osoby, które z niewielkich wynagrodzeń utrzymują swoje rodziny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, posiada dwa domy o powierzchni 110 i 102 m2, z czego jeden, zakupiony za kredyt hipoteczny jest w stanie surowym. Poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnym. Jako posiadany przedmiot wartościowy o wartości powyżej 3.000 euro wymieniony został samochód osobowy marki [...], rocznik [...]. Dochody rodziny uzyskiwane są z tytułu umowy o pracę na ½ etatu żony wnioskodawcy, w wysokości 1.050 zł brutto oraz z działalności gospodarczej, w które odnotowano stratę w kwocie 1.634 zł. Do wniosku załączone zostały następujące dokumenty: zaświadczenie o numerze REGON, zaświadczenie zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT, deklaracje VAT za marzec i kwiecień 2009 r., zeznanie podatkowe skarżącego za 2008 r., dokumenty wykazujące przychód i dochód z działalności gospodarczej narastająco od początku roku do września, października i listopada 2009 r., zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek w ZUS, zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach, umowę kredytu hipotecznego, umowę kredytu na zakup posiadanego samochodu osobowego, umowę kredytu konsumpcyjnego, oraz umowy leasingu operacyjnego. Z dokumentów tych wynika przede wszystkim, że w 2008 r. z prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawca uzyskał przychód w wysokości 1.839.458,99 zł i poniósł stratę w kwocie 15.586,13 zł. Do listopada 2009 r. przychód wyniósł 1.358.120,46 zł, a strata 17.979,99 zł. Pozostałe dokumenty wskazują, że skarżący opłaca wszystkie podatki i składki na ubezpieczenia społeczne, a głównym kosztem uzyskania przychodu z działalności są raty leasingowe. Zgodnie z przepisami art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tej okoliczności skarżący nie wykazał. Przede wszystkim wskazać trzeba, że wpis od skargi został w niniejszej sprawie wyznaczony w wysokości 100 zł, która została już przez skarżącego uiszczona. Przyszłe ewentualne koszty, o zwolnienie z których wnosi, nie będą odbiegać od wskazanej kwoty. Zatem już sam fakt opłacenia wpisu, bez wcześniejszego wniosku o zwolnienie od jego ponoszenia wskazuje, że zgromadzenie środków w tym celu nie wiązało się z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania rodziny wnioskodawcy. Dalej zauważyć też należy, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony przez osobę fizyczną, badanie jej możliwości płatniczych następuje w trzech aspektach – finansowym, majątkowym i rodzinnym. Te kryteria bowiem mają wpływ na możliwości płatnicze, które powinny być wnikliwie zbadane w przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy. Konieczność taka jest podyktowana charakterem kosztów postępowania (w tym kosztów sądowych), będącymi formą daniny publicznej i konsekwencjami, jakie się z tym wiążą. Pamiętać bowiem należy, że jedną z konstytucyjnych zasad, wyrażoną w art. 84 Konstytucji RP, jest powszechny obowiązek ponoszenia danin publicznych – zgodnie tym przepisem, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (zob. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 585). O sytuacji finansowej wnioskodawcy świadczą dane wynikające z przedłożonych dokumentów, zwłaszcza wykazujące wysokość uzyskiwanego przychodu z działalności gospodarczej, który jest bardzo wysoki. Co do jednoczesnego osiągania straty, to jest ona tylko wynikiem ponoszenia znacznych kosztów uzyskania przychodów, które – wydaje się – w przypadku skarżącego mogłyby zostać zredukowane. Sytuację majątkową wnioskodawcy kształtuje stan posiadania – dwa domy oraz samochód osobowy o wartości około 40.000 zł (co wynika z umowy kredytowej). Ponadto również żona skarżącego uzyskuje dochód z zatrudnienia. Małżonkowie poza tym nie mają nikogo na utrzymaniu. W tym stanie rzeczy nieuzasadnione byłoby zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, których wysokość nie będzie odbiegać od kwoty 100 zł. W związku z powyższym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.