I SA/Wr 1967/14

PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-03-24

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnemu można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, gdy nie dysponuje dostatecznymi środkami na pokrycie pełnych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie prawnej, jeśli wykaże ona brak dostatecznych środków finansowych na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Ocena ta sprowadza się do ustalenia, czy strona dysponuje środkami wystarczającymi na opłacenie kosztów udziału w sprawie, przy uwzględnieniu, czy poniesienie tych kosztów nie naruszy jej płynności finansowej.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych dotyczących wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie podatku akcyzowego za okres od stycznia do lipca 2011 r. Spółka wykazała trudną sytuację finansową spowodowaną zajęciem towarów przez Urząd Celny, co doprowadziło do braku przychodów, zadłużenia i utraty płynności. Przedłożyła dokumenty finansowe potwierdzające ujemny kapitał własny, wysokie zobowiązania krótkoterminowe oraz brak środków pieniężnych na rachunkach bankowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając skarżącą spółkę od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.000 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od stycznia do lipca 2011 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie powyżej 1.000 (słownie: tysiąc) złotych. Skarżąca spółka, wpłacając na rachunek Sądu 1.000 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, to jest obowiązku uiszczenia wpisu ponad kwotę wpłaconą. W uzasadnieniu wniosku podała, że pozostaje w trudnej sytuacji finansowej od sierpnia 2011 r. Spowodowana ona została zajęciem przez Urząd Celny preparatów zapachowych i półproduktów o wartości około 250.000 zł. Towar ten do chwili obecnej nie został wydany spółce, co skutkowało brakiem przychodów, koniecznością opuszczenia zajmowanych pomieszczeń, co przełożyło się na długi i utratę płynności finansowej. Powstały zaległości wobec kontrahentów, pracowników, ZUS i Urzędu Skarbowego. Strona zaznaczyła, że działała w dobrej wierze – stosowała się do interpretacji indywidualnej Ministra Finansów – nie mogła zatem spodziewać się kosztownych procesów i dlatego nie posiada wystarczających środków finansowych na opłacenie wpisu od skargi w pełnej wysokości. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 20.000 zł, nie posiada środków trwałych, a wysokość straty za ostatni rok według bilansu wyniosła 1.286 zł. Na rachunku bankowym saldo na dzień 5 listopada 2015 r. wynosiło (-) 53,53 zł. Do wniosku załączono kopie dokumentów finansowych oraz dokumentów dotyczących postępowań komorniczych i nakazów zapłaty w postępowaniu cywilnym. Z dokumentów przedłożonych w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że na koniec 2014 r. odnotowany został przychód w wysokości 196.281,16 zł, wartość kapitału własnego wynosiła (-)143.514,40 zł, należności krótkoterminowych 311.387,63 zł i zobowiązań krótkoterminowych 558.287,06 zł. W kasie i na rachunkach brak środków pieniężnych. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika z kolei, że na koniec 2013 r. kapitał własny spółki wynosił (-)142.228,32 zł, należności krótkoterminowe – 91.198,59 zł, zaś zobowiązania krótkoterminowe 344.884,48 zł. Wartość środków pieniężnych w kasie i na rachunkach wynosiła 3.942,49 zł. Na tej podstawie skarżąca spółka została zwolniona od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 1.000 zł postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. Jako znane z urzędu wskazać należy, że strona jest obowiązana do uiszczenia wpisów od skarg kasacyjnych jednocześnie w trzech sprawach I SA/Wr 1967-1969/14 w łącznej wysokości 32.009 zł. Powyższe dane należało uznać jako uzasadniające żądanie wniosku. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W świetle przytoczonej wyżej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie i brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Niemniej należy mieć na względzie, czy poniesienie kosztów swego udziału w sprawie nie będzie skutkować naruszeniem płynności finansowej wnioskodawcy. W ocenie referendarza sądowego, taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Przede wszystkim wskazać trzeba, że powołane wyżej postanowienie zostało oparte na niemalże tożsamym stanie faktycznym. Wprawdzie porównując sytuację spółki z końca 2013 r. i 2014 r., jej sytuacja o tyle się poprawiła, że wzrosła wartość należności krótkoterminowych. Nie zmienia to jednak faktu, że strona nie posiada dostatecznych środków na pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej w pełnej kwocie (przy uwzględnieniu łącznej kwoty wpisów, których uiszczenie zbiega się w tym samym czasie). Bez zmian pozostaje zatem dotychczasowa argumentacja przemawiająca za uwzględnieniem żądania wniosku. Zwrócić zatem należy uwagę, że łączna wartość wpisów, które strona zobligowana jest uiścić w trzech sprawach jednocześnie, stanowi 1/6 całego przychodu uzyskanego w 2014 r. Konieczność opłacanie takiej kwoty mogłaby znacznie wpłynąć na jej kondycję. Spółka nie ma środków pieniężnych, nie posiada też majątku, z którego mogłaby pozyskać finanse na pokrycie wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Istotne znaczenie mają również inne dane wynikające z dokumentów finansowych, które dodatkowo uzasadniają żądanie strony – ujemna wartość kapitału zakładowego oraz kwota zobowiązań krótkoterminowych znacznie przewyższająca należności krótkoterminowe. W tym stanie rzeczy, mając również na względzie opłacenie wpisu do skargi kasacyjnej do kwoty 1.000 zł, należało wniosek strony uwzględnić w całości, to jest zwolnić od obowiązku jego uiszczenia ponad kwotę już wpłaconą. Mając wobec tego na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3 art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło