I SA/Wr 1968/14

PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-03-24

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, gdy wykaże brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie prawnej, jeśli wykaże ona, że nie dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na pokrycie pełnych kosztów postępowania, a ich poniesienie mogłoby naruszyć jej płynność finansową. W ocenie sądu, brak majątku i ujemny kapitał własny uzasadniają przyznanie takiego zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych dotyczących wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie podatku akcyzowego za okres od sierpnia do grudnia 2011 r. Spółka wykazała trudną sytuację finansową spowodowaną zajęciem przez urząd celny towarów o wartości około 250.000 zł, co skutkowało brakiem przychodów, zaległościami wobec kontrahentów i instytucji oraz ujemnym kapitałem własnym. Do wniosku dołączono dokumenty finansowe i dowody postępowań komorniczych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając skarżącą spółkę od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.000 zł już wpłaconą.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od sierpnia do października 2011 r. oraz za grudzień 2011 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie powyżej 1.000 (słownie: tysiąc) złotych. Skarżąca spółka, wpłacając na rachunek Sądu 1.000 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, to jest obowiązku uiszczenia wpisu ponad kwotę wpłaconą. W uzasadnieniu wniosku podała, że pozostaje w trudnej sytuacji finansowej od sierpnia 2011 r. Spowodowana ona została zajęciem przez Urząd Celny preparatów zapachowych i półproduktów o wartości około 250.000 zł. Towar ten do chwili obecnej nie został wydany spółce, co skutkowało brakiem przychodów, koniecznością opuszczenia zajmowanych pomieszczeń, co przełożyło się na długi i utratę płynności finansowej. Powstały zaległości wobec kontrahentów, pracowników, ZUS i Urzędu Skarbowego. Strona zaznaczyła, że działała w dobrej wierze – stosowała się do interpretacji indywidualnej Ministra Finansów – nie mogła zatem spodziewać się kosztownych procesów i dlatego nie posiada wystarczających środków finansowych na opłacenie wpisu od skargi w pełnej wysokości. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 20.000 zł, nie posiada środków trwałych, a wysokość straty za ostatni rok według bilansu wyniosła 1.286 zł. Na rachunku bankowym saldo na dzień 5 listopada 2015 r. wynosiło (-) 53,53 zł. Do wniosku załączono kopie dokumentów finansowych oraz dokumentów dotyczących postępowań komorniczych i nakazów zapłaty w postępowaniu cywilnym. Z dokumentów przedłożonych w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że na koniec 2014 r. odnotowany został przychód w wysokości 196.281,16 zł, wartość kapitału własnego wynosiła (-)143.514,40 zł, należności krótkoterminowych 311.387,63 zł i zobowiązań krótkoterminowych 558.287,06 zł. W kasie i na rachunkach brak środków pieniężnych. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika z kolei, że na koniec 2013 r. kapitał własny spółki wynosił (-)142.228,32 zł, należności krótkoterminowe – 91.198,59 zł, zaś zobowiązania krótkoterminowe 344.884,48 zł. Wartość środków pieniężnych w kasie i na rachunkach wynosiła 3.942,49 zł. Na tej podstawie skarżąca spółka została zwolniona od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 1.000 zł postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. Jako znane z urzędu wskazać należy, że strona jest obowiązana do uiszczenia wpisów od skarg kasacyjnych jednocześnie w trzech sprawach I SA/Wr 1967-1969/14 w łącznej wysokości 32.009 zł. Powyższe dane należało uznać jako uzasadniające żądanie wniosku. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W świetle przytoczonej wyżej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie i brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Niemniej należy mieć na względzie, czy poniesienie kosztów swego udziału w sprawie nie będzie skutkować naruszeniem płynności finansowej wnioskodawcy. W ocenie referendarza sądowego, taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Przede wszystkim wskazać trzeba, że powołane wyżej postanowienie zostało oparte na niemalże tożsamym stanie faktycznym. Wprawdzie porównując sytuację spółki z końca 2013 r. i 2014 r., jej sytuacja o tyle się poprawiła, że wzrosła wartość należności krótkoterminowych. Nie zmienia to jednak faktu, że strona nie posiada dostatecznych środków na pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej w pełnej kwocie (przy uwzględnieniu łącznej kwoty wpisów, których uiszczenie zbiega się w tym samym czasie). Bez zmian pozostaje zatem dotychczasowa argumentacja przemawiająca za uwzględnieniem żądania wniosku. Zwrócić zatem należy uwagę, że łączna wartość wpisów, które strona zobligowana jest uiścić w trzech sprawach jednocześnie, stanowi 1/6 całego przychodu uzyskanego w 2014 r. Konieczność opłacanie takiej kwoty mogłaby znacznie wpłynąć na jej kondycję. Spółka nie ma środków pieniężnych, nie posiada też majątku, z którego mogłaby pozyskać finanse na pokrycie wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Istotne znaczenie mają również inne dane wynikające z dokumentów finansowych, które dodatkowo uzasadniają żądanie strony – ujemna wartość kapitału zakładowego oraz kwota zobowiązań krótkoterminowych znacznie przewyższająca należności krótkoterminowe. W tym stanie rzeczy, mając również na względzie opłacenie wpisu do skargi kasacyjnej do kwoty 1.000 zł, należało wniosek strony uwzględnić w całości, to jest zwolnić od obowiązku jego uiszczenia ponad kwotę już wpłaconą. Mając wobec tego na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3 art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło