I SA/Wr 1969/14
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-09-22
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, gdy wykaże brak wystarczających środków finansowych na pokrycie pełnych kosztów postępowania, a poniesienie tych kosztów mogłoby naruszyć jej płynność finansową?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie pełnych kosztów postępowania, a poniesienie tych kosztów mogłoby naruszyć jej płynność finansową. Ocena możliwości płatniczych osoby prawnej sprowadza się do ustalenia, czy posiada ona środki na pokrycie kosztów udziału w sprawie, bez dodatkowych obwarowań dotyczących środków na niezbędne utrzymanie, jak w przypadku osób fizycznych.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego, wpłacając 500 zł tytułem wpisu od skargi i domagając się zwolnienia od kwoty ponad wpłaconą. Spółka argumentowała trudną sytuacją finansową spowodowaną zajęciem przez Urząd Celny towarów o dużej wartości, co skutkowało brakiem przychodów, utratą płynności i powstaniem zaległości. Przedłożone dokumenty finansowe wykazały ujemny kapitał własny, znaczną przewagę zobowiązań krótkoterminowych nad należnościami oraz brak środków na rachunkach bankowych, mimo pewnych przychodów w ostatnim okresie.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie powyżej 500 (pięćset) złotych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 22 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A Sp. z o.o. z/s w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień 2011 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie powyżej 500 (słownie: pięćset) złotych.
Skarżąca spółka, wpłacając na rachunek Sądu 500 zł tytułem wpisu od skargi, wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, to jest obowiązku uiszczenia wpisu ponad kwotę wpłaconą. W uzasadnieniu wniosku podała, że pozostaje w trudnej sytuacji finansowej od sierpnia 2011 r. Spowodowana ona została zajęciem przez Urząd Celny preparatów zapachowych i półproduktów o wartości około 250.000 zł. Towar ten do chwili obecnej nie został wydany spółce, co skutkowało brakiem przychodów, koniecznością opuszczenia zajmowanych pomieszczeń, co przełożyło się na długi i utratę płynności finansowej. Powstały zaległości wobec kontrahentów, pracowników, ZUS i Urzędu Skarbowego.
Strona zaznaczyła, że działała w dobrej wierze – stosowała się do interpretacji indywidualnej Ministra Finansów – nie mogła zatem spodziewać się kosztownych procesów i dlatego nie posiada wystarczających środków finansowych na opłacenie wpisu od skargi w pełnej wysokości.
W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 20.000 zł, nie posiada środków trwałych, a wysokość straty za ostatni rok według bilansu wyniosła 11.450,29 zł. Na rachunku bankowym saldo wynosiło na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku 0 zł.
Do wniosku załączono kopie dokumentów dotyczących postępowań komorniczych oraz nakazów zapłaty w postępowaniu cywilnym.
Z dokumentów przedłożonych w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że na koniec 2013 r. kapitał własny spółki wynosił (-) 142.228,32 zł, należności krótkoterminowe – 91.198,59 zł, zaś zobowiązania krótkoterminowe 344.884,48 zł. Wartość środków pieniężnych w kasie i na rachunkach wynosiła 3.942,49 zł.
Na koniec lipca 2014 r. odnotowano przychód netto w kwocie 172.588 zł i zysk – 23.601,44 zł. W kasie i na rachunkach brak było środków. Saldo rachunków bankowych na koniec lipca 2014 r. było ujemne – 66,87 zł i 74,94 zł. Zgodnie z deklaracjami VAT-7 za maj, czerwiec i lipiec 2014 r., wartości sprzedanych towarów i usług wyniosły odpowiednio 37.537 zł, 12.472 zł i 2.854 zł.
Jako znane z urzędu wskazać należy, że strona jest obowiązana do uiszczenia wpisów od skarg jednocześnie w trzech sprawach I SA/Wr 1967-1969/14 w łącznej wysokości 64.017 zł.
Powyższe dane należało uznać jako uzasadniające żądanie wniosku.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2, prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W świetle przytoczonej wyżej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie i brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Niemniej należy mieć na względzie, czy poniesienie kosztów swego udziału w sprawie nie będzie skutkować naruszeniem płynności finansowej wnioskodawcy.
W ocenie referendarza sądowego, taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Zwrócić należy uwagę, że łączna wartość wpisów, które strona zobligowana jest uiścić w trzech sprawach jednocześnie, stanowi 1/3 przychodu uzyskanego w bieżącym roku do lipca. Spółka nie ma środków pieniężnych, nie posiada też majątku, z którego mogłaby pozyskać finanse na pokrycie wpisu od skargi w niniejszej sprawie. I te okoliczności zostały przede wszystkim wzięte pod uwagę przy ocenie zasadności przedmiotowego wniosku. Przy czym istotne znaczenie mają również inne dane wynikające z dokumentów finansowych, które dodatkowo uzasadniają żądanie strony – ujemna wartość kapitału zakładowego oraz kwota zobowiązań krótkoterminowych znacznie przewyższająca należności krótkoterminowe.
W tym stanie rzeczy, mając również na względzie opłacenie wpisu do skargi do kwoty 500 zł, należało wniosek strony uwzględnić w całości, to jest zwolnić od obowiązku jego uiszczenia ponad kwotę już wpłaconą.
Mając wobec tego na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3 art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło