I SA/Wr 198/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-02-08

Skład orzekający: Józef Kremis, Ludmiła Jajkiewicz, Dagmara Dominik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może określić podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, odrzucając w całości księgę podatkową jako dowód, bez uprzedniego wykazania jej nierzetelności lub wadliwości w protokole badania ksiąg i bez wykazania, że dane wynikające z ksiąg, uzupełnione innymi dowodami, nie pozwalają na ustalenie podstawy opodatkowania?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odrzucić księgi podatkowej w całości i określić podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, jeśli nie wykaże jej nierzetelności lub wadliwości w protokole badania ksiąg, ani nie udowodni, że dane z księgi, uzupełnione innymi dowodami, nie pozwalają na ustalenie podstawy opodatkowania. Nierzetelność części dowodów nie może prowadzić do odrzucenia wszystkich dowodów i zastosowania wymiaru szacunkowego, jeśli podstawy opodatkowania można ustalić na podstawie istniejących dowodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia straty poniesionej z działalności gospodarczej za 1996 r. przez W. U. Organ I instancji (Urząd Skarbowy) zakwestionował rzetelność księgi przychodów i rozchodów, uznał ją za nierzetelną, pominął jako dowód i ustalił przychód w drodze oszacowania. Organ II instancji (Izba Skarbowa) utrzymał w mocy stanowisko organu I instancji, dokonując własnego szacunku przychodów. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących szacowania przychodów i nierzetelności ksiąg, a także przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego W. - K. i orzekł, że decyzje te nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Józef Kremis Sędziowie: Sędzia WSA - Ludmiła Jajkiewicz Asesor WSA - Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Paulina Biernat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi W. U. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia straty poniesionej z działalności gospodarczej za 1996 r. I) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego W. - K. nr [...] z dnia [...]; II) orzeka, iż decyzje wymienione w pkcie I nie podlegają wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa we W. uchyliła w części decyzję Urzędu Skarbowego W. - K. z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia wysokości straty poniesionej z działalności gospodarczej za rok 1996 i określiła stratę z ww. tytułu w kwocie [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż W. U. w dniu [...] rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług fryzjerskich - Salon Fryzjerski A. W dniu [...] podatniczka złożyła zeznanie PIT-32 o wysokości dochodu osiągniętego przez podatnika w 1996 r., w którym wykazała stratę z działalności gospodarczej w wysokości [...] (przychód w wysokości [...] i koszty uzyskania przychodów w kwocie [...]). W dniu [...] podatniczka złożyła korektę zeznania PIT-32 o wysokości dochodu osiągniętego przez podatnika w 1996 r., w której wykazała stratę z działalności gospodarczej w wysokości [...] (przychód w kwocie [...] i koszty uzyskania przychodów w kwocie [...]). Decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy W. - K. określił W. U. wysokość straty poniesionej z działalności gospodarczej za rok 1996 na kwotę [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż organ podatkowy w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego podważył rzetelność prowadzonej podatkowej księgi przychodów i rozchodów, wskazując na fakt przepisania księgi, jak również argumentując, iż dane wynikające z księgi podatkowej nie pozwalały na określenie podstawy opodatkowania. W związku z powyższym pominięto księgę podatkową jako dowód w postępowaniu podatkowym, a przychód z działalności prowadzonej przez podatniczkę ustalono na podstawie art. 23 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w drodze oszacowania w wysokości [...]. Dodatkowo Urząd Skarbowy nie uznał za koszt uzyskania przychodu wydatku w kwocie [...] poniesionego na zakup ławy marmurowej i skorygował błędne zapisy dotyczące wartości spisu z natury sporządzonego na dzień [...]. W dniu [...] strona wniosła odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego, w którym nie zgodziła się z zakwestionowaniem wydatku na zakup ławy marmurowej, jak również z zarzutem przepisania księgi podatkowej powołując się na naruszenie art. 122, art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Strona podniosła, iż przychody w 1996 r. były uzyskiwane tylko w ciągu 18 dni roboczych miesiąca grudnia, a na wysokość przychodów wpływała także jeszcze młoda i niedoświadczona kadra pracownicza, początek działalności formy, jak również lokalizacja firmy. Strona nie zgodziła się również z argumentem organu podatkowego, co do zaniżenia przychodów wskazując na specyfikę pracy doświadczonego fryzjera. Zdaniem skarżącej salon fryzjerski nie prowadził sprzedaży artykułów perfumeryjnych, a jedynie odsprzedaż - i to na wyraźne życzenie klienta - środków do pielęgnacji włosów i nie można zgodzić się z przyjętym przez urząd skarbowy sposobem wyceny marży handlowej w wysokości 20%, bowiem w okresie rozpoczęcia działalności były stosowane upusty poprzez znaczne stosowanie cen promocyjnych. Strona podniosła również, iż normy kalkulacji pozyskanej od Cechu Rzemieślniczego zostały wykorzystane przez organ podatkowy wybiórczo bez jakiegokolwiek odniesienia się do kryteriów warunkujących podział i zróżnicowanie norm zużycia. Podatniczka szczegółowo uzasadniła powody zużycia preparatów przy świadczeniu usług fryzjerskich i wskazała, iż organ podatkowy I instancji szacunkowo określił wysokość przychodu odrzucając dane wynikające z prowadzonej księgi nie dysponując specjalistyczna wiedzą w przedmiocie specyfiki prowadzenia działalności w zakresie świadczenia usług fryzjersko - kosmetycznych. Strona zarzuciła także nie uwzględnienie jako dowodu w sprawie w postępowaniu podatkowym pierwszej instancji kalkulacji cenowej sporządzonej we własnym zakresie, jak również podniosła zarzut przewlekłości postępowania. Izba Skarbowa we W. zaskarżoną decyzją podtrzymała stanowisko Urzędu Skarbowego w przedmiocie podważenia rzetelności księgi przychodów, które miało swoje uzasadnienie w okolicznościach faktycznych tzn. braku zaewidencjonowania całego przychodu w księdze podatkowej. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż organ podatkowy II instancji oparł swoje stanowisko na nieco odmiennym szacunku niż dokonany przez Urząd Skarbowy W.- K., uwzględniającym średnie normy zużycia składników określone przez Cech Rzemiosł Różnych w piśmie z dnia [...] przy określaniu rozmiarów działalności wzięto pod uwagę rzeczywiste koszty uzyskania przychodu związane z zakupem składników zużywanych przy świadczeniu usług zakładu fryzjerskiego A oraz maksymalne normy zużycia podane w powyższych kalkulacjach cenowo - ilościowych, a także ceny usług potwierdzone w artykułach prasowych załączonych do odwołania. W związku z powyższym ustalono przychód z wykonania usług fryzjerskich na kwotę [...]. Dokonano również szacunku przychodu ze świadczenia usług manicure i tipsów na kwotę [...] oraz przychodu ze sprzedaży artykuł kosmetycznych z uwzględnieniem minimalnej marży 20% na kwotę [...]. Organ odwoławczy stwierdził, iż nie było możliwe dokonanie oszacowania przychodów według norm określonych we własnej kalkulacji zakładu. Przekroczenie bowiem norm określonych w kalkulacji Cechu Rzemiosł - zdaniem Izby Skarbowej - wymaga racjonalnego uzasadnienia takiego działania, popartego wskazaniem specyfiki składnika wymagającego większej niż ogólnie przyjęte normy zużycia czego podatniczka jednak nie wykazała. W złożonej w dniu [...] skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we W. strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 23 oraz art. 193 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 122, 123, 125 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi strona kwestionuje zarzut przepisania księgi podatkowej za 1996 r., w związku ze złożoną korektą zeznania, podnosząc, iż zapisy w księdze od samego początku były właściwe i poprawne, natomiast błędnie zostało wypełnione zeznanie za 1996 r. Przyczyną korekty było stwierdzenie omyłkowego uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodu wartości zakupionych środków trwałych, a także ujęcie wartości remanentu w cenach brutto zamiast netto. Strona podtrzymała swoje stanowisko w przedmiocie nierzetelności ksiąg podatkowych, podkreślając, iż na podstawie przedstawionych okoliczności faktycznych, brak było podstaw do odrzucenia ksiąg jako dowodu w postępowaniu i określenia przychodu w drodze szacunkowej, zarówno w sposób dokonany przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji. Strona podniosła również zarzut przewlekłości postępowania podatkowego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa we W. podtrzymała argumentację faktyczną i prawną przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również zakwestionowała zarzut przewlekłości postępowania wskazując na fakt zawiadomienia strony o terminie jego przedłużenia zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] z którego wynika, iż rozstrzygnięcie sprawy nastąpi w terminie późniejszym, z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego niezbędnego do prawidłowego rozpatrzenia sprawy tj. w okresie jednego miesiąca od zebrania pełnego materiału dowodowego i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm) zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Tak rozumiejąc rolę Sądu w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ja decyzja organu podatkowego I instancji naruszają przepisy prawa. Stosownie do art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Wyrażona w powołanym przepisie zasada prawdy obiektywnej stanowi jedną z najważniejszych zasad postępowania podatkowego. Podstawowym narzędziem jej realizacji jest postępowanie dowodowe określone w art. 180 - 200 ustawy Ordynacja podatkowa. W postępowaniu dowodowym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa) oraz zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednym z dowodów w postępowaniu podatkowym jest księga podatkowa. Zgodnie bowiem z art. 193 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Zatem rzetelne i niewadliwe księgi podatkowe, jako szczególny rodzaj dokumentu, objęte zostały domniemaniem prawdziwości zawartych w nich zapisów. Domniemanie to może zostać obalone - co do całej księgi lub jej części - jedynie poprzez wykazanie przez organ podatkowy jej nierzetelności lub istotnej wadliwości odnośnie do całości lub wskazanej części jej zapisów. Zauważyć też należy, iż przepis art. 193 ustawy Ordynacja podatkowa nie określa jak daleko idą konsekwencje stwierdzenia przez organ podatkowy uchybień w prowadzonej księdze. Wskazuje tylko (w § 5), że organ podatkowy uznaje jednak za dowód księgi podatkowe, które prowadzone są w sposób wadliwy, jeżeli wady nie mają istotnego znaczenia dla sprawy. Za niewadliwe uważa się przy tym księgi podatkowe prowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z odrębnych przepisów. Wskazać w tym miejscu należy, iż definicję rzetelności zawierał § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. z 1995 r. Nr 148, poz. 720). Z przepisu § 10 powołanego rozporządzenia wynika, iż księga powinna być prowadzona prawidłowo, zarówno pod względem formalnym (niewadliwie), jak i materialnym (rzetelnie). Prawidłowa pod względem formalnym (niewadliwa) jest księga prowadzona zgodnie z przepisami tego rozporządzenia i objaśnieniami do wzoru księgi. Prawidłowa pod względem materialnym (rzetelna) jest księga prowadzona zgodnie ze stanem rzeczywistym. Z powyższych przepisów wynika, iż pojęcia "rzetelność" i "niewadliwość" są związane bezpośrednio ze składanymi zeznaniami, prowadzonymi księgami i ewidencjami. Aby na podstawie danych wynikających z księgi można było ustalić podstawę opodatkowania, księga powinna spełniać określone przez prawo warunki. Jak już wcześniej wskazano, księga stanowi dowód w postępowaniu podatkowym, jeżeli jest prowadzona rzetelnie i zgodnie z ustalonymi wymaganiami (art. 193 § 1 ustawa Ordynacja podatkowa). Zatem obalenia dowodu księgi podatkowej organ podatkowy powinien dokonać przeprowadzając badanie ksiąg podatkowych czyli tej czynności postępowania, która następnie znajdzie swoje odzwierciedlenie w oddzielnym protokole badania ksiąg (art. 193 § 6 ustawy Ordynacja podatkowa). Protokół ten ma charakter swego rodzaju aktu administracyjnego, w którym organ podatkowy powinien dokładnie określić, za jaki okres i w jakiej części nie uznaje ksiąg za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Ponadto należy podkreślić, iż uprawnienie organu podatkowego do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania ma miejsce, w sytuacji braku danych niezbędnych do jej określenia, a także gdy dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania. Organ podatkowy ma obowiązek odstąpienia od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania (art. 23 §§ 1 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa). Z powyższego wynika, iż nierzetelność części dowodów nie może powodować odrzucenia wszystkich dowodów, czyli pominięcia księgi w całości i zastąpienia wymiaru na zasadach ogólnych wymiarem szacunkowym. Jednocześnie niezbędnym jest określenie przez organ podatkowy zakresu nierzetelności księgi, gdyż wymiar szacunkowy może nastąpić tylko w części nierzetelnej - i to pod warunkiem, że podstawy opodatkowania nie można ustalić na podstawie istniejących dowodów. Z okoliczności sprawy wynika, iż Urząd Skarbowy w protokole badania ksiąg z dnia [...] nie zawarł ustaleń, czy i w jakim zakresie badaną księgę podatkową uznano za nierzetelną i w jakiej części nie uznaje księgi podatkowej za dowód tego, co wynika z zawartych w niej zapisów, czym naruszył art. 193 § 6 ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem Sądu stanowi to istotne uchybienie postępowania podatkowego. Wynika to bowiem z faktu, iż stwierdzenie nierzetelności wpływa na późniejsze postępowanie dowodowe prowadzone przez organ podatkowy, a jednocześnie sam fakt stwierdzenia tej okoliczności już w protokole badania ksiąg daje możliwość stronie postępowania wypowiedzenia się w tym zakresie i przedstawienia dowodów, które wykluczyłyby konieczność przeprowadzenia szacunku przez organ podatkowy. Ponadto w ocenie Sądu wadliwe było także wskazanie nierzetelności księgi podatkowej za rok 1996, jak i pominięcie jej w całości jako dowodu w postępowaniu podatkowym w protokole zapoznania podatniczki z oceną materiału dowodowego w dniu [...], a następnie dokonanie - w tym samym protokole - ustalenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania jedynie w stosunku do przychodów, bez wyraźnego wskazania, że dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, nie pozwalały na określenie podstawy opodatkowania. Takie postępowanie organu podatkowego było konsekwencją niewłaściwie sporządzonego protokołu badania ksiąg i stanowi naruszenie art. 23 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż pominięcie księgi podatkowej jako dowodu w prowadzonym postępowaniu podatkowym nie stwarza "automatycznie" podstawy do szacunkowego obliczenia podstawy opodatkowania. Niezbędne jest jeszcze wykazanie braku lub podważenie wiarygodności źródłowej dokumentacji podatkowej, czego organ podatkowy I instancji nie uczynił. W rozstrzyganej sprawie organ podatkowy I instancji jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego według kolejności określonej przez przepisy art. 23 i art. 193 Ordynacji podatkowej. Zatem najpierw powinien ustalić czy księgi są rzetelne i niewadliwe. Następnie w razie stwierdzenia, iż są nierzetelne lub wadliwe, to organ powinien ustalić czy i w jakim zakresie można prawidłowo wyznaczyć podstawę opodatkowania w oparciu o rzetelne dowody wynikające z ksiąg. W przypadku, gdy dowody wynikające z ksiąg nie wystarczają do ustalenia podstawy opodatkowania należy przeprowadzić postępowanie dowodowe na zasadach ogólnych (art. 180 - 200 ustawy Ordynacja podatkowa) i dopiero, gdy istniejące lub ujawnione dodatkowo przez strony dowody nie pozwalają na ustalenie podstawy opodatkowania, należy dokonać oszacowania podstawy opodatkowania. Nadto należy wskazać, iż stosownie do art. 180 ustawy Ordynacja podatkowa - organ podatkowy ma obowiązek dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast ocena tego dowodu następuje w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego, a przyczyny, dla których odmówiono dowodowi wiarygodności powinny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym decyzji stosownie do art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Błędnym jest zatem odmowa przyjęcia kalkulacji sporządzonej przez podatniczkę, z powodu zamknięcia postępowania podatkowego. Po pierwsze dlatego, iż kalkulacja niewątpliwie stanowiła istotny dowód w sprawie, po drugie - organ podatkowy nie wydał jeszcze rozstrzygnięcia w sprawie w formie decyzji, zatem postępowanie podatkowe nie zostało zakończone. Sąd pragnie na marginesie wskazać, iż organ podatkowy I instancji powinien był dochować należytej staranności przy sporządzaniu protokołów w trakcie prowadzonego postępowania, a mianowicie w protokole badania ksiąg wskazano błędną podstawę prawną, natomiast protokoły oględzin powinny przybrać formę protokołów z kontroli stosownie do art. 290 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż czynność oględzin przeprowadzona została na podstawie upoważnień do kontroli wystawionych zgodnie z art. 283 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Ponadto z okoliczności sprawy wynika, iż organ odwoławczy przeprowadził postępowanie dowodowe w wyniku, którego zdecydował się na zmianę szacunku przychodów, jak również uznał za koszt uzyskania przychodów wydatek wcześniej kwestionowany przez organ podatkowy I instancji. Zdaniem Sądu z uwagi na fakt, iż taka czynność miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, powinna, zatem znaleźć swoje odzwierciedlenie w sporządzonym protokole stosownie do art. 172 § 1, w zw. art. 235 ustawy Ordynacja podatkowa, dając tym samym możliwość podatnikowi odniesienia się do poczynionych ustaleń. Organ podatkowy II instancji powinien był zadbać o poinformowanie strony o wszystkich okolicznościach sprawy, taki obowiązek wynika z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przewidzianej w art. 123 ustawy Ordynacja podatkowa. Dodatkowo należy zgodzić się ze stroną, iż zawarta w protokole badania ksiąg oraz decyzji organu podatkowego I instancji okoliczność przepisania księgi nie została przez Urząd Skarbowy udowodniona w toku prowadzonego postępowania. Warto wskazać, iż zarzut ten pozostaje również w sprzeczności z wcześniejszym stwierdzeniem w tym samym protokole badania ksiąg organu podatkowego w przedmiocie ustalenia, iż w wyniku weryfikacji ksiąg stwierdzono, iż podatniczka na bieżąco księgowała przychody i wydatki w księdze podatkowej. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu przewlekłości postępowania, Sąd pragnie stwierdzić, iż bezsprzecznym jest obowiązek organów podatkowych do działania w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami, co wynika z art. 125 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Powołana wyżej zasada szybkości postępowania znajduje swoje odzwierciedlenie m.in. w przepisach dotyczących terminów postępowania tj. art. 139 ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis § 1 art. 139 ww. ustawy stanowi, iż załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Wyjątkiem jest art. 140 powołanej ustawy, który przewiduje możliwość przedłużenia postępowania podatkowego, jednakże o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W doktrynie jak i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, iż nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony, jeżeli zostanie wskazany przez organ podatkowy w dniach, tygodniach lub miesiącach i z zachowaniem ogólnej zasady szybkości. Zatem powinien być to termin obiektywny w znaczeniu takim, że strona i organ podlegają konsekwencji upływu terminu, którego upływ może być kontrolowany przez stronę i organ. Wyznaczenie terminu, którego rozpoczęcie biegu uzależnione jest od woli organu nie spełnia wymogów z art. 140 Ordynacji podatkowej. Stąd też w rozpatrywanej sprawie wprawdzie Urząd Skarbowy wyznaczył stronie pismem z dnia [...] nr [...], nowy termin do załatwienia sprawy, ale uczynił to z naruszeniem art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa. W niniejszym przypadku początek biegu terminu nie został przez Urząd Skarbowy sprecyzowany, nie wiadomo bowiem kiedy organ ten uzna, że "zbierze pełny materiał dowodowy", bo od spełnienia właśnie takiej okoliczności uzależnił bieg miesięcznego terminu. Zaakceptowanie takiego postępowania powodowałoby utratę przez art. 140 Ordynacji podatkowej funkcji służącej przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania organów administracji publicznej /wyrok NSA z 15 maja 2003 r. sygn. akt. I SA/Gd 1/03 POP 2004/4/79/. Ponadto z okoliczności sprawy wynika, iż postępowanie podatkowe prowadzone przez organ podatkowy I instancji trwało 1,5 roku w sytuacji posiadania przez organ podatkowy materiału dowodowego, na którym oparł swoje rozstrzygnięcie, już w dniu [...],zatem zdaniem Sądu podnoszony przez stronę zarzut przewlekłości postępowania należy uznać za zasadny, gdyż niewątpliwie naruszono przepis art. 125 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Zarzut ten jest bezzasadny w stosunku do postępowania odwoławczego. Mając na uwadze, iż powyższe uchybienia niewątpliwie miały istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu podatkowego I instancji. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji znajdowało uzasadnienie w treści art. 152 cytowanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło