I SA/Wr 1982/13
WyrokWSA we Wrocławiu2014-02-26
Skład orzekający: Lidia Błystak, Maria Tkacz-Rutkowska, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek mieszkalny położony na gruncie gospodarstwa rolnego, który nie służy wyłącznie działalności rolniczej, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, czy też może korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek mieszkalny, nawet położony na gruncie gospodarstwa rolnego, nie może korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ nie spełnia on przesłanki bycia budynkiem gospodarczym służącym wyłącznie działalności rolniczej. W związku z tym, budynek taki podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący K. i K. (małżonkowie) zostali obciążeni podatkiem od nieruchomości za budynek mieszkalny o powierzchni 52 m² położony na gruncie rolnym zabudowanym. Skarżący zarzucili naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, twierdząc, że budynek powinien być opodatkowany podatkiem rolnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że budynek mieszkalny podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ponieważ nie jest budynkiem gospodarczym służącym wyłącznie działalności rolniczej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant: starszy inspektor sądowy Katarzyna Motyl, Po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. przy udziale sprawy ze skargi K. i K. (małż.) K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia K.K. łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej powoływana jako Ordynacja podatkowa) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] nr [...] kierowaną do K.K., ustalającą K.K. i jego żonie łączne zobowiązanie pieniężne na 2013 r., w kwocie [...] zł z tytułu podatku od nieruchomości. Opodatkowaniem objęto położone w S. grunty rolne zabudowane o symbolu B-Ps w V kl. o powierzchni 0,1331 ha stanowiące 0,0266 ha przeliczeniowe – zwolnione ustawowo od podatku, oraz budynek mieszkalny o pow. 52 m² - podatkiem od nieruchomości.
Utrzymując w mocy decyzję organu podatkowego I instancji zwrócił uwagę organ odwoławczy, że decyzja organu I instancji wydana została po wcześniejszym uchyleniu dwóch decyzji wymiarowych (na nazwisko małżonków K. odrębnie) na łączne zobowiązanie na 2013 r., wydanych z uchybieniem prawa materialnego.
Wskazał organ podatkowy II instancji stanowiące podstawę orzekania przepisy prawa materialnego: ustawę z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity w Dz. U. z 2010 r. nr 95 poz. 613 ze zm. – dalej powoływana jako ustawa o podatkach i opłatach lokalnych) oraz ustawę z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jednolity w Dz. U. z 2006 r. nr 136, poz. 969 ze zm. – dalej powoływana jako ustawa o podatku rolnym). Omawiając przepis art. 1 ustawy o podatku rolnym, stwierdziło Kolegium, że między stronami nie ma sporu w odniesieniu do tego podatku, ponieważ ze względu na niską klasę bonitacyjną wykazany użytek rolny podlega ustawowemu zwolnieniu z tego podatku.
Odnośnie podatku od nieruchomości przedstawił organ przepisy art. 2 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych i stwierdził, że małżonkowie K. są współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], położonej w S. o powierzchni 0,1331 ha oznaczonej geodezyjnie jako grunty rolne zabudowane o symbolu B-Ps V kl. Nieruchomość położona w G. o powierzchni 5,3247 ha stanowi osobisty majątek K.K. i podlega odrębnemu opodatkowaniu.
Na nieruchomości w S. znajduje się budynek mieszkalny podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, którego powierzchnię użytkową K.K. w złożonej informacji podatkowej w 2005 r. określiła na 52 m². Ze względu na brak reakcji strony na wezwanie o aktualizację tej informacji organ przyjął do opodatkowania powierzchnię użytkową budynku według informacji zadeklarowanej w 2005 r. i przyjął ją jako podstawę opodatkowania, odwołując się do przepisu art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej. Podniósł organ odwoławczy, że budynek mieszkalny, niezależnie od tego, czy jest elementem składowym gospodarstwa rolnego, czy nie jest zamieszkały, podlega opodatkowaniu, podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, należnym od przedmiotu posiadania, natomiast ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje dla budynków mieszkalnych lub ich części znajdujących się na terenie gospodarstwa rolnego ustawowego zwolnienia podatkowego, jak ma to miejsce w przypadku budynków gospodarskich lub ich części (art. 7 ust.1 pkt 4) ustawy o podatkach i opłatach i lokalnych).
W skardze od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. i K (małżonkowie) K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez obciążenie ich podatkiem od nieruchomości mimo, iż powinien to być podatek rolny. Skarżący K.K. podniósł, że przejął gospodarstwo rolne i zabudowania położone w G. po rodzicach. Zabudowania były bardzo małe i w złym stanie, w związku z czym wykupił wraz z żoną zabudowania położone na działce nr [...] w S.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jego argumentację, wyjaśniając, że zaskarżona decyzja dotyczy tylko nieruchomości położonej w S., objętej ustawową wspólnością majątkową podatników. Podniósł organ, że to, iż w budynku zamieszkują rolnicy nie może świadczyć o tym, że budynek ten służy wyłącznie działalności gospodarczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Z uwagi na sposób sformułowania przez podatników skargi Sąd uznał za stosowne wskazać na wstępie podstawy i zakres orzekania przez sąd administracyjny pierwszej instancji.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego rozstrzygnięć, jeśli stwierdzi, że wydano je z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1) lit. a, lit. c i lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola ta polega na badaniu, czy rozpoznając sprawę nie naruszyły one prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Nadto wskazania wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ramach tak określonych granic sądowej kontroli zaskarżonego aktu Sąd władny jest oceniać czynności procesowe organów podatkowych i rezultat tych czynności, których treść znajduje, w drodze zaskarżonego aktu, przełożenie na prawa i obowiązki adresata tego aktu.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organów podatkowych wyrażonego w tych rozstrzygnięciach. Decyzje te znajdują bowiem dostateczne podstawy w prawie materialnym, ich wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy niespornym stanie faktycznym sprawy, przedmiotem sporu pozostaje zasadność obciążenia podatnika podatkiem od nieruchomości z tytułu własności budynku mieszkalnego położonego na gruncie w S., którego dotyczą zaskarżone decyzje. Dlatego poza kognicją Sądu w sprawie pozostają kwestie związane z ciężarami podatkowymi strony skarżącej z tytułu jej praw do innych nieruchomości (położonych w G.).
W sprawie strona skarżąca wywodziła, że organy podatkowe z naruszeniem art. 7 ust. 1 pkt 4) lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustaliły jej podatek od nieruchomości z tytułu własności gruntów rolnych zabudowanych o symbolu B-Ps w V kl. o powierzchni 0,1331 ha stanowiące 0,0266 ha przeliczeniowe – zwolnione ustawowo od podatku, oraz budynek mieszkalny o pow. 52 m².
Przystępując do rozstrzygnięcia tego sporu Sad dokonał analizy mający zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (art. 3 ust. 1 pkt 1) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych).
Zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej (art. 7 ust. 1 pkt 4) lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych).
Z przywołanych przepisów prawa wynika, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami gruntów i budynków lub ich części. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty, które stanowią użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z opodatkowania podatkiem od nieruchomości zwolnione są natomiast budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej.
Skarżący w roku 2013 byli współwłaścicielami budynku mieszkalnego posadowionego na gruncie rolnym zabudowanym o symbolu B-Ps w V kl., który to grunt z uwagi na niską klasę bonitacyjną podlegał ustawowemu zwolnieniu z tego podatku. Argumentacja strony skarżąca zmierzająca do zwolnienia wskazanego budynku z podatku od nieruchomości oceniona musi być z punktu widzenia trzech warunków, których łącznego spełnienia dla zastosowania takiego zwolnienia do budynków wymaga ustawodawca w treści art. 7 ust. 1 pkt 4) lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Muszą to być, po pierwsze, budynki gospodarcze lub ich części, po drugie, położone na gruntach gospodarstw rolnych i, po trzecie, służące wyłącznie działalności rolniczej. Przedmiotowy budynek został natomiast oznaczony przez samych podatników jako budynek mieszkalny, przez co wyłączony został gospodarczy charakter tego budynku, a w konsekwencji i spełnienie pierwszego z trzech wymogów koniecznych dla skorzystania przez ten budynek z rozważanego zwolnienia. Oznacza to, że sformułowały organy podatkowe w zaskarżonych decyzjach prawidłową ocenę będącego współwłasnością podatników budynku położonego w S., skoro przyjęły, że jako budynek mieszkalny położony na użytku rolnym nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, natomiast skarżący podlegają z tytułu przysługiwania im tytułu własności tego budynku opodatkowaniu tym podatkiem.
Zasadnie jest też wskazać, że stosownie do art. 120 Ordynacji podatkowej or-gany podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Unormowanie to oznacza, że organy podatkowe stosują obowiązujące przepisy prawa i przy podejmowaniu czynności mogą kierować się tylko nakazami i zakazami wprowadzonymi w tych przepisach. Oznacza to, że organy te nie mogą kierować się innymi, nie przewidzianymi w treści przepisów prawa przesłankami realizacji swoich zadań. Do takich pozaprawnych przesłanek należy zaliczyć subiektywne, nie znajdujące odzwierciedlenia w wiążących organy podatkowe unormowaniach prawnych, stanowisko podatników w zakresie okoliczności nabycia nieruchomości będącej przedmiotem zaskarżonych decyzji i ich funkcjonalnym powiązaniu z innymi nieruchomościami strony.
Dlatego stanowisko wyrażone w zaskarżonych rozstrzygnięciach, wedle którego przedmiotowy budynek podlegał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i korzystał ze zwolnienia wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 4) lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Sąd ocenił za prawidłowe i odpowiadające obowiązującemu w tym zakresie prawu.
Dodatkowo, działając na podstawie powołanego na wstępie rozważań art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd przeprowadził ocenę prawidłowości zaskarżonych decyzji i prowadzącego do ich wydania postępowania podatkowego z punktu widzenia również innych obowiązujących przepisów prawa podatkowego. W jej rezultacie stwierdził Sąd, że przy rozstrzyganiu sprawy oraz procedowaniu organów podatkowych nie doszło w sprawie do naruszeń prawa, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonych decyzji.
Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 Prawa o postę-powaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło