I SA/Wr 199/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do marca 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, wraz ze skargą wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że nie posiada stałego zatrudnienia oraz stałych miesięcznych dochodów. Utrzymuje się wyłącznie z prac dorywczych, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach rubryka dotycząca stanu rodzinnego została zakreślona. Skarżący podał, że posiada ¼ udziału w nieruchomości na wsi, którego wartość wynosi 30.000 zł. Z prac dorywczych uzyskuje około 1.500 zł miesięcznie. Jak zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawca wymienił niespłacony kredyt gotówkowy 9.500 zł, niespłaconą kartę kredytową 10.000 zł i zaległość z tytułu ZUS. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów wnioskodawca oświadczył, że mieszka z matką, która utrzymuje się z zapomogi z Pomocy Społecznej w kwocie 700 zł brutto miesięcznie. Wskazał, że nie posiada zeznań podatkowych za lata 2014 i 2015, księgi podatkowej, deklaracji VAT-7 ani dokumentu potwierdzającego zawieszenie działalności gospodarczej w 2012 r. – wszystkie dokumenty zostały przejęte przez policję. Wnioskodawca wyjaśniał, że ze względu na "szarą strefę", w której pracodawcy unikają rejestracji pracowników, aby zminimalizować koszty własne płacąc im groszowe stawki, nie jest on w stanie przedstawić żadnego dokumentu potwierdzającego jego dochody. Wskazał, że np.za odśnieżanie placu, reperację ogrodzenia czy drobne prace ogrodnicze wynagrodzenie dzienne wynosiło około 50-80 zł. Ostateczna kwota nie była stała, w związku z czym nie był w stanie przewidzieć, ile zarobi w danym miesiącu. Były to kwoty 700-1.500 zł. Jego miesięczne wydatki to opłaty stałe 150 zł, żywność 300-400 zł, środki higieny 100 zł, lekarstwa około 50 zł. Wnioskodawca nie kupuje odzieży i nie spłaca kredytów ze względu na brak środków finansowych. Pozostałe opłaty finansuje z wynagrodzenia z prac dorywczych. Rachunki bankowe jego firmy zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Wnioskodawca nie posiada lokat ani innych rachunków. Nieruchomość, pod adresem której prowadził działalność gospodarczą, była lokalem wynajmowanym. Wnioskodawca podkreślił, że jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że skarżący jest stroną w dwóch jednocześnie toczących się sprawach w tutejszym Sądzie o sygn. akt I SA/Wr 198-199/16, a wpisy od skarg w tych sprawach zostały wyznaczone na kwoty o łącznej wartości 17.790 zł. W ocenie referendarza sądowego, tak udostępnione przez skarżącego dane nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższych przepisów, to na wnioskodawcy ciąży wykazania okoliczności uzasadniających żądanie wniosku. Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące – co należy podkreślić – dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne (!) dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, gdy oświadczenia złożone na urzędowym formularzu wniosku, dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. W takich warunkach – danych budzących wątpliwości – zostało skierowane wezwanie do skarżącego. Udzielona odpowiedź okazała się jednak zbyt lakoniczna, aby można było na jej podstawie dokonać rzetelnej, obiektywnej oceny jego możliwości płatniczych. Przede wszystkim wskazać trzeba, że skarżący mieszka – jako sam oświadczył – razem z matką. Co za tym idzie, powinien ponosić przynajmniej w części wydatki na utrzymanie nie tylko siebie, ale i domu, który z matką zajmuje. Tego rodzaju opłat natomiast nie wymienił w zestawieniu miesięcznych wydatków. Nie wiadomo, w jakiej części wydatki takie pokrywa matka, która utrzymuje się z zasiłku w kwocie 700 zł (zaznaczyć trzeba na marginesie, że jest to kwota netto – zasiłki nie są opodatkowane). Zdaniem referendarza, nieuzasadnione są wyjaśnienia braku możliwości przedłożenia dokumentacji finansowej z uwagi na zajęcie jej przez policję. Nic nie stało bowiem na przeszkodzie, aby zwrócić się do właściwego urzędu skarbowego o wydanie kopii lub zaświadczenia o danych z zeznań podatkowych czy deklaracji VAT-7. Jeśli zaś chodzi o dokument potwierdzający zawieszenie działalności gospodarczej, to można go pozyskać bezpośrednio ze strony internetowej Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Dalej skarżący twierdzi, że jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, nie przedłożył jednak żadnego zaświadczenia w tym względzie. Podkreślić w tym miejscu wypada, że wnioskodawca nie może się zasłaniać niewiedzą co do sposobu wykazania okoliczności, na które się powołuje.. Zastępuje go bowiem w niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik – adwokat, któremu z pewnością znane są wymogi stawiane ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy. Końcowo zwrócić należy uwagę, że wnioskodawca pozostawił bez odpowiedzi wezwanie o złożenie oświadczenia co do źródeł finansowania ww. profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy, wobec braku dostatecznych informacji dla oceny możliwości płatniczych skarżącego, przedmiotowy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.