I SA/Wr 1993/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące październik i listopad 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, zastępowany przez doradcę podatkowego, w wyniku wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 4.151 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że jest jedynym żywicielem rodziny z wynagrodzeniem 1.242 zł. Na miesięczne wydatki rodziny składają się: czesne za przedszkole 400 zł, wydatki na żywność 250 zł, na opłaty 400 zł, środki czystości 100 zł, odzież i obuwie 100 zł. W zaspokojeniu potrzeb rodziny (artykuły dla dziecka, posiłki) pomagają rodzice. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką (ur. w 2010 r.), nie posiada jakichkolwiek nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Jego dochód brutto wynosi 1.680 zł, co potwierdzone zostało zaświadczeniem z zakładu pracy. . Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wnioskodawca powtórzył dane wynikające z wniosku i przedłożył informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2013 r. Wynika z niej, że nie uzyskał w tym roku żadnych przychodów i nie poniósł straty. Z zeznania podatkowego wynika natomiast, że za ten rok uzyskał przychody ze stosunku pracy w wysokości 19.200 zł, jego żona nie uzyskała żadnych dochodów. Z wydruków rachunków bankowych małżonków wynika, że skarżący nie korzysta z posiadanego rachunku, zaś jego żona korzysta z rachunku od sierpnia 2014 r. Wskazują na to daty odnotowanych operacji, w tym opłaty za prowadzenie rachunku i za kartę, które rozpoczynają się od 12 sierpnia 2014 r. na wydruku historii operacji za okres od 1 lipca do 9 września 2014 r. Przedstawione przez skarżącego dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć trzeba, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Wszelkie wyjaśnienia powinny być przy tym logiczne i wiarygodne. W ocenie referendarza sądowego, danych przedstawionych przez wnioskodawcę nie można ocenić jako wiarygodnych. Zauważyć należy, że skarżący jest jedynym żywicielem rodziny przynajmniej od 2013 r. – wynika to z zeznania podatkowego złożonego wspólnie przez małżonków. Od dwóch lat pobiera najniższe wynagrodzenie, z którego utrzymuje 3-osobowe gospodarstwo domowe. Wydatki miesięczne, zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy, łącznie wynoszą około 1.250 zł, a więc niemal dokładnie tyle samo, co wynagrodzenie netto (1.242,20 zł). Przy czym zwrócić należy uwagę, iż nie jest możliwe, aby w 3-osobowej rodzinie wydatki na żywność wynosiły zaledwie 250 zł, nawet przy założeniu, że w przygotowywaniu posiłków wspierają rodzice. Jednocześnie, zdaniem referendarza, zawyżona została kwota wydatków miesięcznych na środki czystości (100 zł). Ponadto z wydruków rachunku bankowego żony skarżącego wynika, że poza wskazanymi miesięcznymi wydatkami, małżonkowie ponoszą opłaty za dwa telefony komórkowe (76,33 zł i 69 zł) i spłacają raty kredytowe w kwocie 173,97 zł (wszystkie trzy opłaty dokonane zostały w tym samym dniu). Powyższe uwagi wskazują, że wnioskodawca, pomimo wezwania go do udzielenia dodatkowych oświadczeń, zwłaszcza co do miesięcznie ponoszonych wydatków rodziny i źródeł ich finansowania, wskazał jedynie wydatki niezbędne (a nie rzeczywiste), a kwoty tych wydatków zostały dostosowane do wysokości dochodów, które był w stanie udokumentować. Tymczasem, faktyczna wartość wydatków znacznie przewyższa kwotę wynagrodzenia. Wywieść stąd należałoby, że wnioskodawca posiada też inne dochody poza tymi, które zostały zdeklarowane. W takiej sytuacji, przy braku pełnych danych o faktycznych dochodach i wydatkach rodziny, nie jest możliwe dokonanie rzetelnej oceny jego zdolności płatniczych, poczynienia oszczędności i ewentualnego partycypowania w pokryciu choćby części kosztów sądowych. Powyższe z kolei uzasadnia stwierdzenie, że wnioskodawca nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.