I SA/Wr 2/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca, Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Protokolant: Katarzyna Wilczek, po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi T.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 26 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. W dniu 29 czerwca 2011 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. przesłał do zobowiązanego T. B. upomnienie nr [...], wzywające podatnika do uregulowania należności z tytułu podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2006 r. Pismem z dnia 12 lipca 2011 r. podatnik poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego, że w sprawie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2006 r. toczy się postępowanie odwoławcze. Jednocześnie podatnik wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia odwołania na podstawie art. 17 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Na wezwanie organu egzekucyjnego, podatnik w piśmie z dnia 23 sierpnia 2011 r. wyjaśnił, że pismo z dnia 12 lipca 2011 r. stanowi wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na zabezpieczenie przez organ podatkowy roszczenia wpisem hipoteki oraz ustanowienie przez podatnika dodatkowego zabezpieczenia w postaci cesji praw z polisy ubezpieczeniowej. Postanowieniem z dnia 6 września 2011 r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko zobowiązanemu na podstawie tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2006 r. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego ulega zawieszeniu tylko wtedy, gdy wystąpią okoliczności ściśle określone w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro w rozpatrywanej sprawie nie doszło do wstrzymania wykonania decyzji wymiarowej będącej podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych, odroczenia terminu wykonania obowiązku, ani też rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, organ egzekucyjny nie ma podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ww. ustawy. W zażaleniu na postanowienie podatnik wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do czasu wydania prawomocnego orzeczenia sądowego. Poza tym zobowiązany wskazał, że czynności poczynione przez organ egzekucyjny mają na celu zniszczenie jego firmy, zlicytowanie majątku i "wyrzucenie na bruk" 5 – osobowej rodziny. Podatnik wskazał, że w branży obrotu złomem funkcjonuje już pięć lat i wciąż próbuje prowadzić działalność gospodarczą, mając na utrzymaniu rodzinę, dlatego też nie może poddać się osądom i pomówieniom byłych kontrahentów. Postanowieniem z dnia 26 października 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie zostały wystawione tytuły wykonawcze, jednakże organ egzekucyjny nie podjął żadnej skutecznej czynności egzekucyjnej, ponieważ nie nastąpiło doręczenie zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych. W niniejszej sprawie nastąpiło wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez nadanie klauzuli o skierowaniu tytułów wykonawczych do egzekucji, ale nie doszło do wszczęcia egzekucji administracyjnej zgodnie z wymogami art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sprawie brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego na podstawie art. 239f § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), ponieważ nie mamy do czynienia z hipoteką przymusową korzystającą z pierwszeństwa zaspokojenia. Bez wpływu na prowadzenie postępowania egzekucyjnego pozostaje proponowane przez zobowiązanego zabezpieczenie w postaci cesji praw z polisy ubezpieczeniowej. Taka forma zabezpieczenia nie jest przewidziana w art. 33d § 2 Ordynacji podatkowej. Również wniesienie skargi na decyzję wymiarową do sądu administracyjnego nie wpływa na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dopiero wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny obligowałoby organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 ww. ustawy. Organ odwoławczy uznał, że nie wystąpiła przeszkoda o charakterze czasowym uniemożliwiająca prowadzenie egzekucji, wskazana w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. Skarżący wyjaśnił, że w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku od towarów i usług zostały mu przypisane zdarzenia i sytuacje, które nie miały miejsca, zostały dopasowane i wybrane z kontekstu przesłuchań, a pomówienia zostały zmienione w rzeczywistość. Zasadność wydania decyzji wymiarowej jest więc wątpliwa. Przepisy prawa dają organowi egzekucyjnemu szerokie uprawnienia do zawieszenia postępowania egzekucyjnego przez użycie sformułowania "organ może". Jednak celem organu egzekucyjnego jest zniszczenie firmy podatnika i skazanie jego rodziny na ubóstwo. Podatnik wskazał, że posiada majątek, który dla organu egzekucyjnego mógłby stanowić zabezpieczenie spłaty nienależnych kwot i nie dokonuje zbycia dorobku życia. Podatnik zaznaczył, że posiada dokumenty zakupu towaru handlowego i dokumenty sprzedaży, transporty nie były więc wirtualne. Pomówienie jednego człowieka wpłynęło destrukcyjnie na jego firmę i rodzinę. Skarżący wskazał, że powiązanie ze skargą ma sprawa o sygn. akt I SA/Wr 1324/11, w związku z czym skarżący wniósł o dołączenie akt tej sprawy i wstrzymanie wykonania decyzji wymiarowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z dnia 17 stycznia 2012 r. skarżący wskazał, że nadal kwestionuje zasadność ustaleń postępowania podatkowego dotyczącego podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga w niniejszej sprawie nie jest zasadna. Spór pomiędzy stronami dotyczy kwestii zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Według skarżącego postępowanie egzekucyjne winno być zawieszone z uwagi na wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję wymiarową, stanowiącą podstawę egzekwowanego obowiązku, na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 lub 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 56 § 1 ww. ustawy postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Podstawy wskazane w art. 56 § 1 pkt 1 wiążą się z sytuacjami, gdy brak jest wymagalności egzekwowanego obowiązku (w całości). Brak wymagalności oznacza zatem, że obowiązek ten istnieje, jednak organ administracyjny nie może domagać się jego realizacji. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że nie została wydana decyzja o odroczeniu terminu płatności podatku ani też o rozłożeniu na raty spłat należności. Rozważenia wymaga natomiast, czy w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy zobowiązany był do wstrzymania wykonania decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że samo wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną nie obliguje jeszcze organu podatkowego do wstrzymania wykonania tej decyzji. Muszą być bowiem spełnione jeszcze dodatkowe warunki. Zgodnie z art. 239f § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy pierwszej instancji wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego: 1) na wniosek - po przyjęciu zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, o którym mowa w art. 33d § 2 - do wysokości zabezpieczenia i na czas jego trwania lub 2) z urzędu - po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę - do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. Wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej na wniosek podatnika możliwe jest jedynie po przyjęciu zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, o którym mowa w art. 33d § 2 Ordynacji podatkowej. Ten ostatni przepis nie przewiduje zabezpieczenia wykonania zobowiązania w formie złożenia oświadczenia przez podatnika o ustanowieniu cesji praw z polisy ubezpieczeniowej. Z tych względów Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2011 r. nr [...] pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej dotyczącej podatku od towarów i usług. Natomiast wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej z urzędu możliwe jest m. in. po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej korzystającej z pierwszeństwa zaspokojenia. Jak wynika z załączonych do akt administracyjnych sprawy wydruków ksiąg wieczystych hipoteki przymusowe wpisane na wniosek organu egzekucyjnego nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed innymi wcześniej wpisanymi hipotekami. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) do pierwszeństwa praw osobistych oraz roszczeń ujawnionych w księdze wieczystej stosuje się odpowiednio przepisy o pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych. O pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych wpisanych do księgi wieczystej rozstrzyga chwila, od której liczy się skutki dokonanego wpisu (art. 12 ust. 1). Wobec powyższego brak było podstaw do wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej przez organ podatkowy z urzędu. Wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej przewidują także przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasadą jest, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Niemniej jednak, zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który je wydał, może wstrzymać z urzędu lub na wniosek skarżącego ich wykonanie w całości lub w części (chyba że zachodzą przesłanki, które zmuszają do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji lub postanowieniu, albo ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby doszło do wstrzymania wykonania decyzji w tym trybie. Zgodnie zaś z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu albo czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby doszło do wstrzymania wykonania decyzji w tym trybie do dnia wydania zaskarżonego postanowienia. Natomiast w art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazano bezpośrednio kolejnej podstawy zawieszenia postępowania, albowiem ustawa odwołuje się tu do "innych przypadków przewidzianych w ustawach". Dotyczyć może to takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zauważyć należy, że zakwestionowanie decyzji wymiarowej przed sądem administracyjnym nie stanowi "innego przypadku przewidzianego w ustawach". Wobec powyższego organy administracyjne zasadnie odmówiły skarżącemu zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, należy wyjaśnić, że w postępowaniu ze skargi na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny zasadności wydanej decyzji wymiarowej. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy. Kontrola decyzji wymiarowej nie mieści się w granicach sprawy dotyczącej odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Stąd też nieuzasadniony był wniosek skarżącego o włączenie do rozpatrywanej sprawy akt sprawy o sygn. I SA/Wr 1324/11 – sprawy ze skargi na decyzję w zakresie podatku od towarów i usług. Z omówionych względów przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu nie mógł być również wniosek skarżącego wstrzymanie wykonania decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług. Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.