I SA/Wr 2/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Cichoń Asesor WSA Łukasz Cieślak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2023 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 4 listopada 2022 r. nr SKO/41/P-243/2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej: organ), działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej: o.p., Ordynacja podatkowa), stwierdziło, że odwołanie złożone przez R. K. (dalej: skarżący, strona) od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 10 czerwca 2022 r. nr FB.3120.1.158.2022 wydanej w przedmiocie uchylenia własnej decyzji z dnia 30 kwietnia 2020 r. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za rok 2020 i umarzającej postępowanie w sprawie (dalej: decyzja organu I instancji), zostało wniesione z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że powyższa decyzja organu I instancji została przesłana listem poleconym w dniu 13 czerwca 2022 r. na adres skarżącego i doręczona w sposób określony w art. 150 Ordynacji podatkowej, tj. wobec niemożności doręczenia pisma operator pocztowy przechował pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej oraz zawiadomił adresata o miejscu pozostawieniu pisma i możliwości jego odbioru. Zawiadomienie o przesyłce było dwukrotne. Wobec niepodjęcia pisma w wyznaczonym terminie, doręczenie uważa się za dokonane. Z kolei zgodnie z przepisem art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ ustalił, że decyzja organu I instancji doręczona została na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 29 czerwca 2022 r., zaś odwołanie od tej decyzji wniesiono w dniu 30 sierpnia 2022 r. Czynność tę podjęto z uchybieniem ustawowego terminu, zakreślonego dla tej czynności, który w odniesieniu do przedmiotowej decyzji upłynął w dniu 13 lipca 2022 r. Zatem należało stwierdzić, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminowi. Z przytoczonym rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze nie zgodził się skarżący, wnosząc na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze zarzucono, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem: 1) art. 148 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i dowolne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie brak było możliwości do osobistego doręczenia przesyłki pocztowej zawierającej decyzję administracyjną w miejscu zamieszkania albo miejscu pracy w sytuacji, gdy jest to powszechna praktyka w takich gminach jak B. utrwalona od wielu lat; 2) art. 150 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i dowolne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiły przesłanki do stwierdzenia, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 148 o.p. operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej oraz zawiadamia adresata o pozostawienia pisma i możliwości jego odbioru w sytuacji, gdy taka sytuacja nie miała miejsca w rzeczywistości. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie i umorzenie postępowania, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podano, że zaskarżone postanowienie należy uznać za niesłuszne. Z powodzeniem można było i należało doręczyć decyzję administracyjną zgodnie z treścią art. 148 o.p. Jest to normalna praktyka oraz zasada, którą w pierwszej kolejności należy respektować. Można było doręczyć decyzję skarżącemu w miejscu zamieszkania albo w miejscu pracy, nie było ku temu najmniejszych przeszkód w takim mieście jak B. W sposób wadliwy organ II instancji przyjął, iż operator pocztowy dokonał prawidłowego zawiadomienia o dwukrotnym awizowaniu przesyłki pocztowej, miejscu jego pozostawienia oraz możliwości jego odbioru. Fakty nigdy nie miały miejsca, ani razu przesyłka nie była awizowana. Ponadto skarżący podkreślił, że pozostaje bardzo poważną i odpowiedzialną osobą, zatem dowolne pozostaje ustalenie, jakoby ta sprawa go nie interesowała i celowo dwukrotnie nie odebrał przesyłki pocztowej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Organ podkreślił, że decyzja organu I instancji została wysłana na prawidłowy adres skarżącego (taki sam jak podany w skardze). Ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że operator pocztowy podjął próbę doręczenia w dniu 15 czerwca 2022 r. i w związku z nieobecnością adresata pozostawił awizo. Powtórne awizowanie nastąpiło w dniu 23 czerwca 2022. W związku z niepodjęciem pisma zostało ono zwrócone w dniu 1 lipca 2022 r. W piśmie procesowym z dnia 31 stycznia 2023 r. skarżący podtrzymał skargę i zawarte w niej zarzuty oraz nie zgodził się z treścią odpowiedzi organu na skargę. W piśmie tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący zwrócił uwagę na niewłaściwe i zupełnie niewystarczające unormowanie doręczania przesyłek pocztowych. Mianowicie potwierdzenia doręczenia następuje jedynie w formie elektronicznej, co mija się z celem i nie zabezpiecza bardzo ważnych praw obywatela. Od kilku lat wiele instytucji czy organów doręcza przesyłki pocztowe kwitując odbiór tegoż dokumentu jedynie w formie elektronicznej na tablecie. Tak dzieje się na poczcie przy okienku albo u listonosza. Kwitowanie odbioru przesyłki pocztowej jedynie w formie elektronicznej stwarza bardzo poważne pole do nadużyć i podpis taki może być sfałszowany na tablecie i wówczas przesyłka będzie skutecznie doręczona, a obywatel narażony na bardzo poważne problemy. Jeżeli nawet po jakimś czasie człowiek taki dowie się o fakcie sfałszowania jego podpisu, staje się w zasadzie całkowicie bezsilny. Nie jest on w stanie udowodnić w zasadzie w żaden sposób, że jego podpis został sfałszowany, albowiem biegły z zakresu badania pisma ręcznego od razu stwierdzi, iż badaniu podlega jedynie pismo ręczne utrwalone na papierze w oryginale. I to jest zgodne z prawdą i nic nigdy nie zmieni tego faktu. Taki stan rzeczy oznacza konieczność powrotu do formy papierowej odbioru przesyłki pocztowej oprócz składania podpisu na tablecie. Skarżący wniósł o podjęcie wszelkich możliwych działań prawnych na rzecz powrotu do formy papierowej kwitowania odbioru przesyłek pocztowych, w tym w szczególności wystąpienie z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności stosownych przepisów z Konstytucją RP oraz parlamentarzystów celem nowelizacji stosownych ustaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Natomiast na podstawie art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W świetle przytoczonych przepisów należy stwierdzić, że skarga podlega oddaleniu, jeżeli zaskarżonemu aktowi nie można postawić zarzutu naruszenia prawa dającego podstawę do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Taki stan rzeczy Sąd stwierdził w niniejszej sprawie, albowiem kontrola legalności zaskarżonego postanowienia doprowadziła do stwierdzenia, że nie narusza ono prawa, a zatem brak jest podstaw do jego uchylenia. Przechodząc do oceny zarzutów podniesionych w skardze należy przede wszystkim wskazać, że przedmiotem kontroli dokonanej przez Sąd z punktu legalności w niniejszej sprawie jest postanowienie organu wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania powinno być oparte na dowodach wskazujących na okoliczność, że odwołujący przekroczył termin określony w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Zgodnie z treścią tego przepisu odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin z art. 223 § 2 pkt 1 o.p. jest terminem zawitym. Czynność dokonana z uchybieniem tego terminu jest nieskuteczna, tym samym odwołanie wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu przez organ odwoławczy. Stwierdzając uchybienie terminowi do wniesienia odwołania organ bada, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustala, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te elementy są kluczowe przy ocenie dochowania lub niedochowania 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej i to one w efekcie przesądzają o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi wynika, że decyzja organu I instancji została wysłana do skarżącego przesyłką, której ten nie odebrał. Prawidłowo przy tym organ odwoławczy ustalił, że dwukrotne awizowanie tej przesyłki skutkowało jej zwrotem do nadawcy. Prawidłowo też organ odwoławczy ustalił, że zaszedł skutek doręczenia tej decyzji na podstawie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej, co wynika z adnotacji poczynionych na kopercie przez operatora pocztowego. Prawidłowo zatem na tej podstawie organ odwoławczy ustalił, że decyzję organu I instancji należy uznać za doręczoną z dniem 29 czerwca 2022 r. Odwołanie skarżący wniósł w dniu 30 sierpnia 2022 r., a więc niewątpliwie z uchybieniem 14-dniowego terminu do jego wniesienia liczonego od daty doręczenia decyzji organu I instancji. Sąd zauważa przy tym, że w aktach organu I instancji udokumentowano, iż w dniu 16 sierpnia 2022 r. skarżący odebrał duplikat decyzji organu I instancji. Jednak doręczenie duplikatu czy kopii decyzji nie otworzyło skarżącemu terminu do wniesienia odwołania. Decyzja administracyjna może być bowiem stronie skutecznie doręczona tylko raz, nawet jeśli następuje to w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej. Późniejsze dostarczenie stronie kopii czy duplikatu decyzji nie skutkuje ponownym rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania. Dlatego trafnie organ odwoławczy uznał, że odwołanie wniesione w dniu 30 sierpnia 2022 r. zostało wniesione z uchybieniem terminowi do dokonania tej czynności. Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze należy zauważyć, że na gruncie Ordynacji podatkowej nie ma lepszych lub gorszych sposobów doręczania przesyłek – są jedynie sposoby skuteczne i nieskuteczne. Zatem skierowanie decyzji organu I instancji przesyłką do skarżącego, a nie doręczenie mu jej np. w siedzibie urzędu miejskiego nie było naruszeniem prawa. Sąd zauważa przy tym, że z akt administracyjnych wynika, że w toku postępowania przed organem I instancji przed wydaniem decyzji organu I instancji organ ten kierował do strony korespondencję przesyłkami pocztowymi, które skarżący odbierał, więc taki sposób komunikacji z organem nie mógł stanowić dla skarżącego zaskoczenia. Ponadto sposób doręczenia decyzji organu I instancji – o ile jest prawidłowy, jak w niniejszej sprawie, tj. dający podstawę do ustalenia daty doręczenia lub daty uznania przesyłki za doręczoną – nie ma znaczenia dla oceny tego czy skarżący zachował termin do wniesienia odwołania. Termin ten bowiem liczy się od daty przyjętej za datę doręczenia decyzji, bez względu na metodę doręczenia, o ile doręczenie było skuteczne. Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 150 Ordynacji podatkowej, to Sąd wskazuje, że twierdzenia skarżącego jakoby w ogóle nie doszło do próby doręczenia mu przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji stoją w sprzeczności z adnotacjami operatora pocztowego umieszczonymi na kopercie znajdującej się w aktach sprawy. Koperta wraz z tymi adnotacjami zasadnie została przez organ odwoławczy potraktowana jako dowód dokonania określonych czynności przez operatora pocztowego. Skarżący nie przedstawił zaś dowodów mogących przeczyć treści tego dowodu, a zatem zarzuty w tym zakresie nie mogły zostać uwzględnione. Ponadto skarżący bezpodstawnie zarzucił również, jakoby organ odwoławczy poczynił ustalenie, że skarżący celowo nie odebrał przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji. W zaskarżonym postanowieniu organ nie poczynił tego rodzaju ustaleń, a zatem zarzut ten pozostaje również niezasadny. Odnośnie natomiast do argumentacji skarżącego w zakresie elektronicznego sposobu dokumentowania odbioru przesyłki, Sąd zwraca uwagę, że zwrotne potwierdzenia odbioru zastosowane przez organy podatkowe w niniejszej sprawie miały postać papierową (tradycyjną) i ta forma była oceniana pod kątem walorów dowodowych przez organ odwoławczy, a następnie na skutek skargi przez Sąd. Zatem rozważania skarżącego dotyczące mankamentów formy elektronicznej pozostają bez wpływu na istotę sprawy. Tym samym Sąd nie znalazł również podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie elektronicznej formy potwierdzenia odbioru decyzji, bowiem kwestia ta nie miała istotnego znaczenia w niniejszej sprawie. Reasumując, Sąd stwierdził, że brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, ponieważ nie narusza ono art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 150 § 4 i art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania zobowiązywało organ do wydania postanowienia stwierdzającego ten fakt. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeśli przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie, a taki akt był przedmiotem skargi w niniejszej sprawie.