I SA/Wr 20/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-04-04

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wykazując, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, mimo wykazania ujemnego bilansu działalności gospodarczej, posiadał środki finansowe pozwalające na poniesienie kosztów sądowych, co wynikało ze struktury jego wydatków i wysokiego przychodu. Brak odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia dokumentów uniemożliwił stwierdzenie uszczerbku dla utrzymania rodziny, wobec czego odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego, wskazując na trudną sytuację finansową i rodzinne obciążenia. Przedstawił oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach oraz podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za 2010 rok wykazujące stratę. Na wezwanie do uzupełnienia dokumentów nie odpowiedział.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, wraz ze skargą na wskazaną w sentencji decyzję, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że prowadzona działalność gospodarcza odnotowuje od jej rozpoczęcia bilans ujemny. Z otrzymywanej emerytury potrącane jest 500 zł na alimenty i 25% tytułem zobowiązania w podatku akcyzowym. W związku z tym wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jego rodziny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką (ur. w 1998 r.), posiada mieszkanie o powierzchni 63 m2 i samochód Audi A6 z 2004 r. Jego emerytura wynosi brutto 2.263,75 zł, po potrąceniu 25% – 1.577,28 zł. Skarżący podał, że jego wydatki są ponoszone na: mieszkanie 440 zł, alimenty, 500 zł, prąd 100 zł, woda 90 zł, gaz 28 zł, telewizja 59 zł, telefon komórkowy 260 zł, telefon i Internet 95 zł, telewizja satelitarna 95 zł, kredyt hipoteczny 600 zł, kredyt 695 zł, telefon komórkowy córki 55 zł, PZU 76 zł, kredyt na komputer 173 zł, kredyt na samochód 1.795,86 zł, monitoring GPS 110,10 zł, ZUS 246 zł, podatek od nieruchomości 71 zł i biuro rachunkowe 246 zł. Łącznie 5.734,96 zł. Do wniosku załączone zostało podsumowanie z księgi przychodów i rozchodów za 2010 r., z którego wynika, że skarżący za ten okres osiągnął przychód w wysokości 161.359,67 zł i poniósł stratę w kwocie 60.947,81 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., doręczone osobiście wnioskodawcy, nie udzielono odpowiedzi. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, to jest w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny w zakresie jej podstawowych potrzeb. Zwolnienie bowiem od kosztów sądowych jest jednoznaczne z przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na Skarb Państwa. Skarżący nie wykazał, że nie ma możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w której wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 276 zł. Przede wszystkim wskazać trzeba, że wysokość miesięcznych stałych wydatków znacznie przewyższa kwotę zdeklarowaną jako jego jedyny miesięczny dochód. Abstrahując od faktu, że niektóre z wymienionych wydatków stanowią koszty uzyskania przychodu z działalności gospodarczej (np. opłata za biuro rachunkowe, monitoring GPS), to część z nich świadczy o możliwościach płatniczych, które przewyższają pokrycie podstawowych potrzeb rodziny. Należy do nich zaliczyć opłatę za telewizję satelitarną (pakiet za 95 zł), wydatek na opłacenie telefonu komórkowego córki, raty za komputer, rata kredytu (którego cel nie został wskazany) w kwocie 695 zł. Już zatem ze struktury miesięcznie ponoszonych wydatków wynika, że wnioskodawca jest w stanie ponosić koszty sądowe w niniejszej sprawie. Niemniej jednak, aby stwierdzić ponad wszelką wątpliwość, że ich ponoszenie nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego utrzymania jego rodziny, został wezwany do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego stanu finansowego. W rezultacie braku odpowiedzi na wezwanie, wniosek należało rozpoznać na podstawie danych zawartych na urzędowym formularzu i wynikających z kopii z księgi podatkowej. Z przedstawionego podsumowania przychodów i rozchodów za 2010 r. w istocie wynika bilans ujemny. Zauważyć jednak wypada, że skarżący uzyskał wysoki przychód, strata natomiast jest konsekwencją ponoszenie wysokich kosztów jego uzyskania, na wartość których w dużej mierze ma wpływ sam przedsiębiorca. Nie można też pominąć faktu, iż koszty podatkowe przekroczyły kwotę przychodu o ponad 60.000 zł. Stąd natomiast należy wywieść, że wnioskodawca musiał dysponować środkami finansowymi na ich poniesienie. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało brak podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło