I SA/Wr 2014/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. M. Z. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: odmówić przyznania kosztów za pomoc prawną z urzędu. W sprawie, postanowieniem z dnia 6 października 2014 r., tutejszy Sąd odrzucił skargę S. T. na wskazaną w sentencji decyzję. Odpis postanowienia został doręczony skutecznie 29 października 2014 r. (doręczenie fikcyjne). Następnie na skutek wniosku, postanowieniem z dnia 16 lutego 2015 r., przyznano skarżącemu, prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu do Okręgowej Rady Adwokackiej we W., na jego pełnomocnika został wyznaczony adw. M. Z., o czym Sąd został poinformowany pismem z dnia [...] marca 2015 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który został wcześniej złożony przez skarżącego. Pismem z [...] maja 2015 r., nadanym [...] maja 2015 r., pełnomocnik wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie, w związku z dokonaniem tej czynności, złożył wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zgodnie z zapisami w aktach niniejszej sprawy, pełnomocnik zapoznał się z nimi w dniu [...] maja 2015 r. Mając na uwadze powyższe wskazać w pierwszej kolejności należy, iż zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Artykuł 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t.j Dz.U. z 2015 r., poz. 615) stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Z brzemienia przytoczonej regulacji wynika zatem, że Sąd w imieniu Skarbu Państwa zobligowany jest zasądzić wynagrodzenie za pomoc prawną, która winna być faktycznie udzielona, zgodnie z wiedzą, jakiej należy wymagać od profesjonalnego pełnomocnika, którym jest adwokat. W niniejszej sprawie czynności pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy sprowadzały się do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zarówno sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej jak i sporządzenie i doręczenie mocodawcy opinii prawnej o braku podstaw do jej wniesienia ma na celu wyłącznie ochronę interesu prawnego mocodawcy – jest to bowiem podstawowy cel instytucji prawa pomocy. W przypadku opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej poinformowanie mocodawcy w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej o braku podstaw do jej wniesienia ostrzega mocodawcę o bezzasadności wnoszenia środka zaskarżenia starając się w ten sposób chronić go przed ponoszeniem zbędnych kosztów postępowania oraz jeżeli mocodawca nie zgadza się z opinią nie zamyka mu drogi do wniesienia skargi kasacyjnej po uprzednim wypowiedzeniu pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi i skorzystaniu z usług innego profesjonalnego pełnomocnika procesowego (zob. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 20 października 2008 r., sygn. akt. II SA/Lu 936/07 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu został wprawdzie wyznaczony już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, którego ostatni dzień przypadał na [...] listopada 2014 r., to jednak w ocenie referendarza sądowego, zaniedbał on obowiązków, które ciążą na profesjonalnym pełnomocniku, jakim jest adwokat. Zauważyć trzeba w pierwszym rzędzie, że wnioskodawca, wyznaczony do udzielenia pomocy prawnej z urzędu na podstawie pisma Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia [...] marca 2015 r., nie podjął jakichkolwiek czynności aż do czasu wezwania go przez Sąd do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., doręczonym na adres Kancelarii [...] kwietnia 2015 r. Z aktami przedmiotowej sprawy zapoznał się dopiero [...] maja 2015 r. W tym samym dniu nadał przesyłkę z opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, datowaną na [...] maja 2015 r. Jakkolwiek opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie jest obwarowana terminami tak, jak ten środek zaskarżenia, to jednak – mając na uwadze cel ochrony interesów strony skarżącej, której przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu – istotne jest, aby została sporządzona w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej. Poza tym, w ocenie referendarza sądowego, sporządzanie takiej opinii w czasie, gdy skarga kasacyjna jest już niedopuszczalna z uwagi na upływ czasu przewidziany ustawą, jest nieuzasadnione. Wnioskodawca tymczasem, jako pełnomocnik z urzędu, zaniedbał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia, ignorując wezwanie Sądu do uzupełnienia jego braków formalnych. W terminie 7 dni natomiast sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W powyższych okolicznościach pomoc prawna, do której był wnioskodawca wyznaczony, nie została udzielona skarżącemu zgodnie z wymogami nałożonymi na profesjonalnego pełnomocnika. Końcowo na marginesie wypada zauważyć, że punktem odniesienia dla ustalenia stawki minimalnej wynagrodzenia w niniejszej sprawie byłaby wartość przedmiotu zaskarżenia, która wynosi 27.848 zł. Oznacza to, że na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b/ w związku z § 6 pkt 5 powołanego wyżej rozporządzenia, za sporządzoną przez wnioskodawcę opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zawierającą zwięzłe jednostronicowe uzasadnienie, w okolicznościach niniejszej sprawy, przysługiwałoby wynagrodzenie w kwocie 1.800 zł, która podlegałaby podwyższeniu o wartość 23 % VAT. W związku z powyższym, wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów pomocy prawnej, zdaniem referendarza sądowego, należało ocenić jako nieuzasadnione W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy procesowej, postanowiono jak w sentencji.