I SA/Wr 202/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-06-11

Skład orzekający: Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, ponieważ skarżący wykazał, że ze względu na swoją trudną sytuację materialną i życiową, brak dochodów oraz brak majątku podlegającego spieniężeniu, nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Sąd uznał, że przypadek ten uzasadniał przejęcie przez sąd kompetencji referendarza sądowego do wydania postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest współwłaścicielem nieruchomości i akcji, posiada zaległości podatkowe i jest wobec niego prowadzone postępowanie egzekucyjne. Oświadczył, że opłacenie kosztów sądowych pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych z uwagi na długotrwały brak pracy i dochodów, a jego egzystencję zapewnia pomoc finansowa rodziny. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowej i umorzenia za zwłokę.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowej i umorzenia za zwłokę postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W motywach wniosku podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest współwłaścicielem, w ¼ udziału, domu o powierzchni 213 m² i wartości 630.000 zł, trzech działek o powierzchni odpowiednio 1.519 m², 1.078 m², 6.683 m², z których jedna jest obciążona hipoteką przymusową na łączną kwotę 4.809,50 zł, oraz 50 akcji A SA o nominalnej wartości 5.000 zł. Nadto skarżący oświadczył, że opłacenie kosztów sądowych pozbawia go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, gdy na skutek długotrwałego braku pracy i dochodów jest w trudnej sytuacji materialnej. Wskazał dalej na ciągły i powszechny charakter usług odprowadzania i oczyszczania ścieków, które świadczył mimo narastających zaległości płatniczych jego kontrahentów. Podał skarżący również, iż posiada zaległości w zapłacie podatków. Prowadzone jest wobec niego postępowanie egzekucyjne. Nie korzysta z Pomocy Społecznej, korzysta z pomocy finansowej rodziny ( mamy, która ponosi niezbędne wydatki). Pomoc mamy w ramach jej skromnych możliwości pozwala na zapewnienie mu egzystencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), co do zasady, wydawanie postanowień o przyznaniu prawa pomocy należy do kompetencji referendarza sądowego, jednakże zgodnie z treścią art. 258 § 4 p.p.s.a., czynność tę może wykonać sąd w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przypadek taki zaistniał w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a. ). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1p.p.s.a.). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Skarb Państwa ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, zasady doświadczenia życiowego jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, że w przypadku skarżącego zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, określona w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że w swojej sytuacji materialnej i życiowej skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Świadczy o tym wynikający ze złożonego przez skarżącego oświadczenia brak jakichkolwiek dochodów oraz brak w chwili obecnej majątku skarżącego podlegającego spieniężeniu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 4 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło