I SA/Wr 2021/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011 postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W sprawie skarżący do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyżej oznaczoną decyzję A. B. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu tego żądania podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie uzyskuje żadnych dochodów. Powyższe dane znajdują potwierdzenie w treści akt sprawy oraz w stanie faktycznym ustalonym w powołanym w uzasadnieniu wniosku postanowieniu referendarskim z dnia 27 września 2013 r. (sygn. akt IV SO/Wr 24/13), którym przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sytuacja materialna, opisana w postanowieniu z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt IV SO/Wr 24/13, na którą powołuje się skarżący w uzasadnieniu niniejszego wniosku, nie uległa zmianie, gdyż skarżący jest w dalszym ciągu długotrwale zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku i nie osiąga dochodów. Dlatego w realiach sprawy przyjąć należy przy uwzględnieniu braku jakichkolwiek środków materialnych koniecznych dla realizacji prawa skarżącego do sądu, że mimo, iż nie nadesłał on wspomnianych dokumentów źródłowych, to wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.