I SA/Wr 2040/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie . Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego i adwokata) uzasadniając, że nie jest w stanie ponieść kosztów swego udziału w sprawie, gdyż nie posiada dochodu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawca wskazał, że żywi się w jadłodajni prowadzonej przez C.. Dodał, że jest zadłużony bez swojej winy, ma ciężki rozstrój zdrowia i nie posiada środków na leki. Na wezwanie do wyjaśnienia zakresu wniosku wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi, w związku z czym przyjęto – zgodnie z pouczeniem w wezwaniu, że wniosek dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Bez odpowiedzi pozostało również wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Postanowieniem dnia 14 kwietnia 2015 r. Referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie strona wniosła o uchylenie postanowienia referendarza i przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., wniesiony terminowo sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego spowodował ten skutek procesowy, że kwestia oceny zasadności złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega na obecnym etapie ponownemu rozpoznaniu, tym razem przez Sąd. Stosownie do brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym, to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. Podkreślić należy także, iż w swojej ocenie Sąd związany jest granicami wytyczonymi przez art. 199 p.p.s.a., tj. zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 P.p.s.a., spoczywa na stronie składającej wniosek. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa na urzędowym formularzu stosowny wniosek (art. 252 § 2 p.p.s.a.), który ma na celu ogólne zobrazowanie jej sytuacji majątkowej, rodzinnej, finansowej. Jednakże w razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, stanu rodzinnego i dochodów. Czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji - podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. W interesie strony leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny, wybiórczy powoduje, że oświadczenie pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Z naruszeniem spoczywającego na stronie obowiązku, składający wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wykazał i nie udokumentował okoliczności podnoszonych we wniosku. A zatem skoro skarżący, pomimo wezwania, nie przedstawił dokumentów, które uprawdopodobniłyby, że jego sytuacja materialna uzasadnia uwzględnienie wniosku, to wniosek należy ocenić jako niezasadny. W ocenie Sądu skarżący oprócz stwierdzeń, że nie posiada żadnych dochodów, żywi się w jadłodajni, ma ciężki rozstrój zdrowia uchylał się od przedstawienia rzetelnych informacji pozwalających ustalić jego sytuację finansową. Na wezwanie referendarza Nie przedłożył żadnych oświadczeń i dokumentów obrazujących jego sytuację finansową. Wobec tego, należy przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie brak pełnej wiedzy uniemożliwia dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny możliwości finansowych skarżącego a tym samym brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że skarżący jest osobą, której sytuacja materialna uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponadto strona nie wskazała w treści sprzeciwu żadnych okoliczności mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżącego w sytuacji, gdy dane umożliwiające ocenę tego stanu nie są pełne, mimo istniejącego po stronie skarżącej ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Wypada wskazać, że już na etapie składania wniosku przedstawione w nim dane winny cechować się rzetelnością i transparentnością, które w razie pewnych ubytków, winny zostać niezwłocznie uzupełnione. W toku rozpatrywania wniosku pojawiło się wiele sprzeczności, które jako niewyjaśnione, spowodowały znaczne utrudnienie dokonania oceny przez Sąd spełnienia przesłanek, których zaistnienie przesądza o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawiona sytuacja, jest tylko wycinkiem informacji, które nie pozwalają na obiektywną ocenę sytuacji materialnej strony. Powyższe wątpliwości uzasadniają tym samym twierdzenie, iż strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.