I SA/Wr 205/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Asesor WSA Katarzyna Borońska, Protokolant Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2008 r. sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia wznowionego postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2004-2006 oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] o nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Skarbnika Miasta działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta L. z dnia [...] o nr [...] w sprawie odmowy zawieszenia wznowionego postępowania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2004 – 2006. Postanowieniem z dnia [...] o nr [...] Zastępca Naczelnika Wydziału Finansowego wznowił z urzędu postępowanie podatkowe w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi Prezydenta Miasta L. z dnia [...] ([...]), z dnia [...]. ([...]) i z dnia [...] ([...]) ustalającymi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2004 – 2006, z tytułu posiadania działki gruntu o numerze geodezyjnym [...] i powierzchni [...] położonej w L.. D. D. (dalej: skarżący) pismem z dnia [...] złożył wniosek o zawieszenie powyższego postępowania do czasu załatwienia zarzutów przeciwko funkcjonariuszom publicznym, w związku z chęcią zagarnięcia przedmiotowej działki. Wniosek skarżącego został załatwiony odmownie. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji, powołując się na art. art. 201 i 206 ustawy z dnia 29 stycznia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2005 r. Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: Ordynacja podatkowa) wskazał, iż prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w L., z wniosku skarżącego, postępowanie dotyczące chęci zagarnięcia mienia przez funkcjonariuszy publicznych nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ rozstrzygnięcie w tej sprawie nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za wskazany okres. Skarżący, z uwagi na fakt, iż w jego mniemaniu wynik postępowania w kwestii odpowiedzialności funkcjonariuszy ma związek ze sprawą uznania skarżącego za właściciela działki stanowiącej przedmiot opodatkowania, nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) rozpatrując zażalenie nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż w związku orzeczeniem Sądu Okręgowego w L. z dnia 12 grudnia 2000 r. (utrzymanym w mocy wyrokiem z dnia 3 lutego 2003 r.) o rozwiązaniu umowy użytkowania wieczystego gruntu działki o numerze geodezyjnym [...], zawartej z Gminą Miejską L. w dniu [...], wznowione postępowanie podatkowe zmierzało w istocie do ustalenia czy na skarżącym ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za lata 2004 – 2006. Zdaniem organu, istnienie prawomocnego wyroku jest okolicznością, która pozwala na rozpatrzenie sprawy będącej przedmiotem wznowionego postępowania. W skardze z dnia [...] (uzupełnionej pismami z dnia [...]; z dnia [...]; z dnia [...] i z dnia [...]) skarżący zaskarżył postanowienie SKO z dnia [...] wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego, pisemne uzasadnienie powyższego aktu nie odnosi się do istoty rzeczy i nie wyjaśnia, dlaczego wniosek skarżącego w przedmiocie zawieszenia postępowania nie został uwzględniony, a także podaje nieprawdziwe informacje (Gmina Miejska L. w dniu [...] uzyskała wyrok w drodze przestępstwa a więc nie może on być prawomocny). Skarżący wskazał, iż sprawa dotyczy nie rozpoznania wniosku o uwłaszczenie z dnia [...]. W związku z czym skarżący zawarł również pytanie do strony przeciwnej, dlaczego w pozwie do Sądu Rejonowego w L. nie został ujawniony wniosek o uwłaszczenie. W skardze została zawarta także informacja w kwestii toczącego się dochodzenia w przedmiocie zagarnięcia przez byłego Prezydenta Miasta przedmiotowej działki, co zdaniem skarżącego, powinno mieć wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od powyższego skarżący przywołał także inne akty administracyjne wydane przez organy obu instancji (w tym postanowienie SKO w L. z dnia [...] w związku z postanowieniem z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania z dnia [...]), formułując pod ich adresem zarzuty grupujące się w wokół sprawy naruszenia prawa przez funkcjonariuszy Gminy w związku z nie przeprowadzeniem uwłaszczenia na rzecz skarżącego przedmiotowej działki, a tym samym narażenia skarżącego na stratę finansową w kwocie ponad [...]. SKO w odpowiedzi na skargę z dnia [...], podtrzymując dotychczasową argumentację, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm. – dalej: p.u.s.a.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Tak więc, uchylenie postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi; Dz.U nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). W zakresie tak określonej kognicji, Sąd stwierdza, iż w wyniku wydania zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia prawa. Przystępując do oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na wstępie wypada przywołać przepisy prawa regulujące tę materię. W myśl art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania z uwagi na wskazaną powyżej przesłankę jest obligatoryjne, co oznacza, że organ jest zobowiązany zawiesić postępowanie z urzędu, niezależnie od tego, na jakim etapie ono się znajduje. Wypada jednak zauważyć, iż z zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu powołanego przepisu, mamy do czynienia tyko wówczas, gdy przeszkoda w prowadzeniu postępowania podatkowego wyłoni się w jego toku, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu oraz istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zatem przez "zagadnienie wstępne" należy rozumieć pewną kwestię, która jeszcze nie została przesądzoną, której treścią może być wypowiedź, co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Innymi słowy nie mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym wówczas, gdy tak zwane "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, a także, gdy odnosi się do ustaleń faktycznych a nie prawotwórczych. Ocena czy mamy do czynienia z "zagadnieniem wstępnym" należy do organu podatkowego. Przenoszą powyższe uwagi natury ogólnej na grunt sprawy należy przypomnieć, iż wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania został złożony w postępowaniu po wznowieniu postępowania podatkowego zakończonego ostatecznymi decyzjami ustalającymi podatek od nieruchomości za lata 2004 – 2006. Podstawą wznowienia postępowania podatkowego było pismo Wydziału Geodezji, Gospodarki Gruntami, Rolnictwa i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego L. z dnia [...] o nr [...], na podstawie którego organ podatkowy został poinformowany o rozwiązaniu ze skarżącym, na mocy wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 12 grudnia 2000 r., sygn. akt [...], umowy użytkowania wieczystego nieruchomości o numerze geodezyjnym [...]. Tak więc przedmiotem postępowanie podatkowe było ustalenie czy w świetle powyższej okoliczności na skarżącym w latach 2004 – 2006 ciążył obowiązek w podatku od nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. z 2006 r. Dz.U. nr 121, poz. 844 ze zm.) podatnikami podatku od nieruchomości, co do zasady, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych; posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; użytkownikami wieczystymi gruntów; posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości lub też bez tytułu prawnego. Tak więc dla określenia podmiotowego zakresu obowiązku podatkowego przesądzające znaczenie ma określenie tytuł prawny do korzystania z nieruchomości albo obiektów budowlanych czy też nie posiadania takiego tytułu. W stanie sprawy dokumentem umożliwiającym dokonanie takiej oceny był przede wszystkim prawomocny wyrok sądu. Stąd też słusznie organy podatkowe obu instancji uznały, iż brak jest podstaw do zawieszenia postępowania, którego przedmiotem było ponowne rozstrzygnięcie w kwestii dokonanego wcześniej wymiaru podatku od nieruchomości, zwłaszcza, iż okoliczności, na które powołuje się skarżący nie można uznać za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Należy także zauważyć, iż w myśl art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że strony postępowania zakończonego zaocznym wyrokiem z dnia 12 grudnia 2000 r., są związane dyspozycją zawartej w sentencji wyroku skonkretyzowanej, zindywidualizowanej i trwałej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych i abstrakcyjnych zawartych w przepisach prawnych. Również inne sądy, organy państwowe oraz organy administracji publicznej rozstrzygające w sprawach innych niż karne ( § 2) są związane prejudycjalnie, czyli nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia niż zawarta w prejudykacie, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych. Ponadto prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej, co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia między stronami (art. 366 Kodeksu postępowania cywilnego). Odnosząc się do pozostałych kwestii zawartych w skardze i pozostałych pismach procesowych, Sąd zauważa, iż nie mieszczą się one w granicy sprawy będącej przedmiotem skargi, o jakiej mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy, w tym podatkowej niż ta, w której wniesiono skargę. Badając tożsamość sprawy należy więc ustalić czy istnieje tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków oraz tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. W orzecznictwie podkreśla się, że sąd administracyjny wprawdzie nie jest związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową. Niniejsza sprawa dotyczy postępowania z wniosku skarżącego o zawieszenie wznowionego postępowania podatkowego, a więc nie odnosi się bezpośrednio do zasadniczego przedmiotu postępowania podjętego w trybie nadzwyczajnym, to jest wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2004 – 2006. Postępowanie to ma charakter postępowania wpadkowego, w pewnym sensie niezależnego i jest wyrazem potrzeby realizowania działań procesowych zgodnie z prawem, której nie może przekreślić nawet konieczność prowadzenia postępowania w sposób ciągły i szybki. Tak więc jeśli w toku postępowania pojawią się przeszkody o charakterze przejściowym, które uniemożliwiają dalszy prawidłowy jego bieg, organ podatkowy musi mieć możliwość ich wyeliminowania, czemu służy instytucja zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania oznacza wstrzymanie jego przebiegu, a więc może się odnosić tylko do konkretnego postępowania, w którym pojawiły się określone przeszkody. Innymi słowy rozpatrując sprawę legalności postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania, Sąd nie może dokonywać oceny innych sprawa, w tym dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości; uwłaszczenia nieruchomości, czy też sprawy związanej z próbą zagarnięcia przez funkcjonariuszy mienia skarżącego. Dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny kontrola obejmuje bowiem swym zakresem kwestie związane z procesem stosowania prawa w konkretnym postępowaniu podatkowym, a więc to czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Obowiązkiem sądu administracyjnego przy wydawaniu orzeczenia, co znajduje potwierdzenie w art. 1 § 2 p.u.s.a., a także w art. 3 § 1 p.p.s.a., jest bowiem stworzenie takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt administracyjny niezgodny z prawem. Oznacza to, że sąd powinien ocenić czy organy prawidłowo dokonały ustalenia stanu faktycznego w spornej kwestii – w tym wypadku istnienia przesłanek do zawieszenia wznowionego postępowania a zwłaszcza czy nie naruszyły przy ustaleniu stanu faktycznego wskazanych przez skarżących przepisów postępowania podatkowego. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie narusza prawa. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.