I SA/Wr 2056/13

Wrocław, dnia 10 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie pozostawiające bez rozpatrzenia podania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. B. W. (dalej jako wnioskodawca) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z wnioskiem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, nie osiąga dochodów a jego działalność gospodarcza jest zawieszona. Pozostaje z żoną w separacji i jest zobowiązany do płacenia alimentów na małoletniego syna w kwocie 500 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że mieszka u swoich rodziców lecz nie prowadzi z nimi gospodarstwa domowego. Podał także, że nie posiada jakichkolwiek nieruchomości, środków finansowych czy przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o nadesłanie dodatkowych dokumentów w oparciu o art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. u. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) złożył oświadczenie, że rodzice pokrywają jego podstawowe koszty utrzymania w wysokości około 650 zł; on sam poszukuje pracy, nie jest jednak zarejestrowany jako bezrobotny. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 03 lutego 2014 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od tego postanowienia wnioskodawca podniósł, że jego oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach było rzetelne a dodatkowo wskazał, że jest chory na nadciśnienie tętnicze. Z urzędu należy zauważyć, że w trzech sprawach wnioskodawcy zawisłych przed tutejszym Sądem łączna kwota wpisu wyniosła 300 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 260 p.p.s.a. po skutecznym wniesieniu sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy traci moc a sprawa zostaje rozpoznana przez sąd. Dalej wymaga wskazania, że zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak stanowi § 3 art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z kolei art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Z treści art. 246 p.p.s.a. wynika zatem, że ciężar udowodnienia istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Rozwiązanie takie jest podyktowane tym, że tylko osoba ubiegająca się o prawo pomocy może znać w pełni swoją sytuację majątkową i faktyczną. Instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem bądź też ich zgromadzenie byłoby związane z uszczerbkiem dla utrzymania własnej rodziny. Jest to zatem wyjątek od ogólnej zasady, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., że strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Należy pamiętać, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, określonych w ustawie. Tym samym przyznanie prawa pomocy oznacza w istocie obciążenie kosztami postępowania pozostałych podatników. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie przedstawił istotnych dla sprawy okoliczności. Przede wszystkim wnioskodawca nie przedłożył jakiegokolwiek dokumentu, który pozwoliłby określić jego realną sytuację materialną. Zabrakło w szczególności zeznania podatkowego wnioskodawcy w podatku dochodowym za 2012 r. jak i zeznań jego rodziców. Nie przedstawił także dokładnego zestawienia kosztów swojego utrzymania, historii rachunków bankowych (nawet jeżeli zostały one zajęte przez organy egzekucyjne). Wobec powyższego nie jest możliwa rzetelna ocena sytuacji finansowej wnioskodawcy i jego rodziny, a tym samym nie ma podstaw do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie, skoro to ubiegający się o prawo pomocy ma wykazać istnienie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z tych też względów, na podstawie powołanego art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak na wstępie.