I SA/Wr 2056/14

WyrokWSA we Wrocławiu2015-01-09

Skład orzekający: Anetta Chołuj, Ewa Kamieniecka, Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o obciążeniu podatnika kosztami opinii biegłego może zostać wydane, jeśli decyzja określająca wysokość podatku akcyzowego, w której uwzględniono tę opinię, została następnie uchylona?
Ratio decidendi
Postanowienie o obciążeniu podatnika kosztami opinii biegłego jest warunkowe i ściśle związane z ostateczną decyzją określającą wysokość podatku. Jeśli ta decyzja zostanie uchylona, postanowienie o kosztach również powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, ponieważ jego zasadność może być oceniona dopiero po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ podatkowy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, deklarując podstawę opodatkowania i podatek akcyzowy. Organ podatkowy, mając wątpliwości co do podstawy opodatkowania, powołał biegłego, który określił wartość pojazdu znacznie wyższą od zadeklarowanej. Na tej podstawie organ określił zobowiązanie podatkowe i postanowieniem obciążył skarżącego kosztami opinii biegłego. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, a NSA oddalił skargi kasacyjne. Po ponownym postępowaniu organ ponownie określił zobowiązanie i obciążył skarżącego kosztami opinii. Skarżący złożył skargę na postanowienie o kosztach, wskazując, że decyzja, na podstawie której je wydano, została uchylona.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. oraz orzekł, że akt wymieniony w pkt I nie podlega wykonaniu. Zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant: Starszy referent sądowy Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. w sprawie ze skargi P. T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że akt wymieniony w pkt I nie podlega wykonaniu; III. zasądza na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Celnej we W. kwotę 177 zł (sto siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr [...] z dnia [...] r. (doręczonego Stronie dn.14.04.2014 r.) w sprawie obciążenia kosztami postępowania w łącznej wysokości 366.00 zł, W dniu 19 grudnia 2008 r. Pan P. T. złożył w Urzędzie Celnym w L. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U dotyczącą samochodu osobowego marki "A", nr nadwozia [...], rok produkcji 2008, pojemność silnika 1.975 cm3, w której zadeklarował podstawę obliczenia podatku - 8.908,00 zł oraz podatek akcyzowy w kwocie 276,00 zł. Naczelnik Urzędu Celnego w L. stwierdził, że niezbędne do prawidłowego ustalenia wysokości podstawy opodatkowania jest przeprowadzenie postępowania podatkowego. W trakcie postępowania, z uwagi na fakt, że istniały uzasadnione wątpliwości, co do wysokości podstawy opodatkowania przedmiotowego samochodu, Naczelnik Urzędu Celnego w L. postanowieniem [...] z dnia [...]2010 r. powołał biegłego rzeczoznawcę z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego w celu wydania opinii w zakresie ustalenia jego wartości. W opinii nr [...] z dnia 12.04.2014 r., rzeczoznawca, określił wartość pojazdu biorąc pod uwagę współczynniki korygujące na kwotę 35.500,00 zł (brutto).Wycena ta odbiegła o 68% od zadeklarowanej przez podatnika podstawy opodatkowania. Naczelnik Urzędu Celnego w L. określił Stronie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki "A", w kwocie 875 zł (słownie: osiemset siedemdziesiąt pięć złotych). Jednocześnie postanowieniem nr [...] z dnia [...]2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. obciążył Pana P. T. kosztami przysługującymi biegłemu za sporządzenie opinii w kwocie 366,00 zł. W wyniku postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Celnej we W., utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej we W., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2013 r. oddalił skargi kasacyjne Dyrektora Izby Celnej we W. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. wydał decyzję nr [...] w stosunku do Pana P. T., w której określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki "A", nr nadwozia [...], w kwocie 875,00 zł. Jednocześnie w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. wydał postanowienie nr [...], w którym obciążył Pana P. T. kosztami wynagrodzenia przysługującymi biegłemu za sporządzenie opinii r. w kwocie 366,00 zł. Na powyższe postanowienie pełnomocnik Strony złożył zażalenie w którym zaskarżył w całości wymienione postanowienie i wniósł o jego uchylenie. Dyrektor Izby Celnej utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji wywodził, że zgodnie z art 82a ust 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29 poz. 257 ze zm.), jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik. W toku postepowania organ i instancji dwukrotnie wezwał Stronę do wskazania przyczyn uzasadniających podanie jako podstawy obliczenia podatku akcyzowego kwotę 8.908,00 zł. oraz do przysłania do Urzędu Celnego w L. wszelkich dokumentów potwierdzających stan techniczny pojazdu w dniu dokonania nabycia. W odpowiedzi podatnik nie przedłożył żadnych dowodów. Biegły rzeczoznawca w swojej opinii technicznej nr J-12/10 określił wartość samochodu uwzględniając przy tym m.in. dane wynikające z udostępnionych przez Stronę dokumentów oraz oględziny pojazdu. Organ szczegółowo omówił metodykę dokonania wyceny. Podkreślił, że Strona w tym zakresie oprócz negowania ustaleń organu zachowywała się biernie. Ustosunkowując się do zarzutu Strony zawartego w odwołaniu, a dotyczącego wyceny przez biegłego pojazdu z innym silnikiem, tj. 105 kW, zamiast 102 kW, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż zgodnie ze sprostowaniem wysłanym przez biegłego wystąpił błąd drukarski. W parametrach mocy silnika wpisano 105 kW, a powinno być 102 kW. Niemniej jednak powyższy błąd drukarski nie ma wpływu na określoną wartość rynkową przedmiotowego samochodu osobowego marki "A". Zdaniem biegłego sądowego niektóre źródła wyspecjalizowanych wydawnictw i katalogów w USA i w Europie, przy określaniu parametrów mocy silnika podają odmienne wartości mocy tego samego silnika nawet do kilku kilowatów, nie powodując zmiany modelu, wersji oraz wartości pojazdu. W ocenie organu opinia techniczna sporządzona została w sposób profesjonalny o wystarczającym stopniu szczegółowości. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Dyrektora Izby Celnej we W. bezzasadne są zarzuty Strony opisane szczegółowo w odwołaniu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Skarżący podniósł, że decyzja wydana na podstawie spornej opinii została zaskarżona. Okoliczność ta czyni zastosowanie art. 82a ust 3 ustawy o podatku akcyzowym przedwczesnym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012,poz 270 ze zm.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie art. 82a ust. 1 u.p.a. jeśli wysokość podstawy opodatkowania przy nabyciu wewnątrzwspólnotowy samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Nieudzielenie odpowiedzi przez podatnika, niedokonanie zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazanie przyczyn, uzasadniających zadeklarowanie podstawy opodatkowania znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, skutkuje określeniem podstawy opodatkowania przez organ (art. 82a ust.2 u.p.a.). Jeśli wysokość podstawy opodatkowania ustalona, w tych okolicznościach, z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego ponosi podatnik (art. 82a ust.3 u.p.a.) Z brzmienia przywołanych wyżej przepisów wynika, że w postępowaniu podatkowym, w zakresie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, obciążenie strony postępowania kosztami, sporządzonej w ramach tego postępowania, opinii biegłego jest ściśle związane z jednej strony z uwzględnieniem treści tej opinii przy określeniu przez organ podstawy opodatkowania, z drugiej strony z różnicą między zadeklarowaną podstawą opodatkowania, a podstawą opodatkowania ustaloną z uwzględnieniem opinii biegłego. Warunkiem niezbędnym ustalenia istnienia przesłanek obciążenia strony kosztami opinani biegłego jest istnienie decyzji ostatecznej określającej wysokość podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego oraz uwzględnienie w tej decyzji opinii biegłego w zakresie wskazany w art. 82a ust.3 u.p.a. W rozpoznawanej sprawie decyzja ostateczne Dyrektora Izby Celnej we W. z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną określającą, z uwzględnieniem opinii biegłego, postawę opodatkowania podatkiem akcyzowym została uchylona wyrokiem z 09 stycznia 2015 r. (sygn. akt I SA/Wr 2057/14). Przyczyną uchylenie decyzji było naruszenia przepisów procesowych, w szczególności brak oceny dowodu, jakim jest opinia biegłego, tym samym nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. W tych okolicznościach, uwzględniając warunkowy tryb obciążenia strony postępowania podatkowego kosztami sporządzenia opinii przez biegłego, określony w art. 82a ust. 3 u.p.a., koniecznym stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego zakażonego postanowienia obciążającego skarżącego kosztami sporządzenia opinii. Dopiero w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez organ podatkowy w przedmiocie określenia podatku akcyzowego możliwe będzie stwierdzenie czy wystąpiły przesłanki do obciążenia skarżącego tymi kosztami określone w art. 82a ust.3 u.p.a. W rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało bowiem wydane na podstawie decyzji, która następnie została uchylona (art. 240 §1 pkt 7 O.p.). Uwzględniając powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie. Orzeczenie o wykonalności postanowienia uzasadnia art. 152 ww. ustawy, a rozstrzygnięcie o kosztach postępowania art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło