I SA/Wr 206/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. J. na Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 29 listopada 2022 r. nr SKO 4121/216/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym od I raty 2021 r. do I raty 2022 r. i odsetek za zwłokę oraz odmowy rozłożenia na raty zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym z tyt. IV raty 2013 r., II-IV raty 2014 r., III, IV raty 2016 r., od I raty 2017 r. do IV raty 2019 r. i odsetek za zwłokę postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 500 zł (pięćset złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że do wniosku wszczynającego postępowanie podatkowe skarżąca dołączyła m.in. pełnomocnictwo szczególne udzielone E. B. Organ I instancji decyzję w sprawie doręczył temu pełnomocnikowi. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: organ odwoławczy) decyzję, będącą aktualnie przedmiotem skargi do Sądu, doręczyło bezpośrednio skarżącej R. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Doręczenie decyzji w postępowaniu podatkowym regulowane jest przez przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: o.p.). Zgodnie z art. 145 § 1 o.p. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. W myśl art. 145 § 2 o.p., jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Jak już wspomniano, strona skarżąca ustanowiła w sprawie pełnomocnika i to do jego rąk należało doręczać korespondencję, w tym w szczególności decyzję kończącą postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy pominął jednak osobę pełnomocnika i doręczył decyzję do rąk samej skarżącej. Zdaniem Sądu, w powyższym stanie faktycznie należy stwierdzić, że decyzja organu odwoławczego nie została prawidłowo doręczona, a co za tym idzie nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych, a tym samym nie można było od niej wnieść skutecznie skargi do sądu administracyjnego, ponieważ nie rozpoczął się bieg 30-dniowego terminu do wniesienia skargi. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 7 marca 2022 r. (I FPS 4/21, ONSAiWSA 2022/4/51), że brak skutecznego doręczenia powoduje, że nie powstają żadne skutki materialnoprawne ani procesowe będące następstwem prawidłowego doręczenia. W szczególności nie rozpoczyna swojego biegu termin do wniesienia środka zaskarżenia. Podkreślić należy, że ustanowienie pełnomocnika wyłącza zasadę doręczania bezpośrednio stronie. Zatem w przypadku, gdy strona ma ustanowionego pełnomocnika, jedynie doręczenie tego pisma pełnomocnikowi jest prawnie skuteczne. Pominięcie pełnomocnika i doręczenie pisma bezpośrednio stronie nie wywołuje skutków prawnych. Czynność doręczenia w takiej sytuacji jest wadliwa, a zatem bezskuteczna. Dodatkowo Sąd zauważa, że naruszenia art. 145 § 2 o.p. poprzez wadliwe doręczenie decyzji z pominięciem pełnomocnika nie może konwalidować okoliczność wniesienia skargi do Sądu przez samą stronę postępowania. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do tego, że ocena skuteczności doręczenia uzależniona byłaby od aktywności procesowej strony. Jeśli bowiem podmiot ten złożyłby w terminie środek zaskarżenia, pomimo naruszenia przez organ podatkowy art. 145 § 2 o.p., to faktycznie dokonałby konwalidacji wadliwej czynności organu. W ocenie Sądu, nie można jednak różnicować sytuacji w zależności od tego, czy został wniesiony w terminie środek zaskarżenia, czy też tej czynności procesowej zaniechano. Sąd podzielił w tym zakresie również pogląd wyrażony w ww. uchwale NSA, że w przypadku czynności doręczenia mamy do czynienia albo z sytuacją, gdy doszło do skutecznego doręczenia, albo do takiego doręczenia nie doszło w związku z naruszeniem przepisów regulujących te czynności. Skoro zatem doręczenie decyzji było wadliwe z racji nieprawidłowego działania organu podatkowego, to trudno uznać, że wadliwość ta może być sanowana poprzez jakiekolwiek działanie strony postępowania. W konsekwencji powyższego, skoro decyzja organu odwoławczego – w skutek jej doręczenia z naruszeniem art. 145 § 2 o.p. – nie może zostać uznana za doręczoną prawidłowo, nie było możliwe skuteczne wniesienie w jej przedmiocie skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 53 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji. Natomiast w pkt II sentencji Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd wskazuje, że po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia organ odwoławczy będzie zobligowany do prawidłowego wykonania czynności doręczenia wydanej w sprawie decyzji. Dopiero od dnia prawidłowego doręczenia tej decyzji stronie przysługiwać będzie 30-dniowy termin do ewentualnego wniesienia w jej przedmiocie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.