I SA/Wr 208/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie, W. O. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W jego uzasadnieniu podał, że prowadzona od roku 1992 działalność gospodarcza nie przynosi "w ostatnich latach" dochodów albo przynosi niewielki zysk. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z matką, żoną i 19-letnim synem, jest właścicielem dwóch mieszkań o powierzchni 102 m² i 62 m² oraz nieruchomości rolnej powierzchni 160 ha, a ich dochodem jest niewielki zysk z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego oraz emerytura jego matki w kwocie 1.160 zł (brutto). Mając na uwadze, iż oświadczenie zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, wezwano skarżącą spółkę do przedłożenia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej. Wnioskodawca - pomimo odebrania wezwania w dniu 30 marca 2010 r. - nie dostarczył żądanych informacji i dowodów. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Istotą prawa pomocy w zakresie ustanowienia z urzędu adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uznać trzeba, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że nie jest w stanie zgromadzić środków celem poniesienia kosztów sądowych oraz zastępstwa procesowego. Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, że to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W sprawie, skarżący nie dostarczył, pomimo, iż był do tego zobowiązany na mocy art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, informacji dotyczących jego stanu majątkowego i rzeczywistych możliwości płatniczych, uniemożliwiając w ten sposób ocenę, czy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki dla przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym. Złożone przez wnioskodawcę oświadczenie nie zawiera dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. W treści wniosku ograniczył się on jedynie do przedstawienia takich danych, które mogły świadczyć o jego złym stanie majątkowym i braku wystarczających dochodów. Uchylił się natomiast od wykazania i uzupełnienia w sposób określony w doręczonym wezwaniu informacji na temat swojego stanu majątkowego. W świetle powyższych wywodów uzasadnione jest stwierdzenie, że strona skarżąca nie wykazała, iż nie jest obecnie w stanie wygospodarować środków na opłacenie należnych w sprawie kosztów postępowania sądowego (kosztów sądowych i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika). Z uwagi na powyższe, na podstawie powołanych wyżej przepisów prawa oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.