I SA/Wr 2083/14

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-01-25

Skład orzekający: Henryka Łysikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje zwrot wydatków związanych z dojazdem do strony skarżącej w celu zapoznania się z aktami innego postępowania podatkowego oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa?
Ratio decidendi
Pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Koszty przejazdu, które nie są udokumentowane i nie mają waloru niezbędności, nie podlegają zwrotowi. Opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa jest zbędna, gdyż ustanowienie pełnomocnika orzeczeniem sądowym jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa.
Stan faktyczny
Wniosek radcy prawnego T. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz zwrot wydatków. Pełnomocnik został ustanowiony z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Skarga kasacyjna została oddalona przez NSA. Referendarz sądowy przyznał wynagrodzenie za skargę kasacyjną, ale odmówił zwrotu wydatków na dojazd i opłaty skarbowej. Pełnomocnik wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnikowi r. pr. T. S. wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w kwocie 221,40 zł (w tym 23% VAT).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku r. pr. T. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi C. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego postanawia przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnikowi r. pr. T. S. wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w kwocie 221, 40 (słownie: dwieście dwadzieścia jeden 40/100) złotych, w tym 23% VAT. W sprawie, postanowieniem z dnia 29 września 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał stronie skarżącej prawo pomocy zakresie obejmującym między innymi ustanowienie radcy prawnego. Na tej podstawie Okręgowa Izba Radców Prawnych we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu w osobie r. pr. T. S.. W wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r. przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie w zakresie zastępstwa strony skarżącej przed tutejszym Sądem. Następnie pełnomocnik sporządził i skutecznie wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym w wysokości 360 zł, powiększonej o 23% VAT oraz 87,21 zł tytułem zwrotu wydatków. Oświadczył jednocześnie, że koszty te nie zostały zapłacone w części ani w całości. W związku z powyższym wnioskiem załączył dokument pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą w dniu [...] marca 2015 r. wraz z jej oświadczeniem o wizycie pełnomocnika datowanym na ten sam dzień, dowód opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa oraz kalkulację wydatków, w której wnioskodawca zawarł poza opłatą kancelaryjną, zryczałtowaną wartość kosztów podróży samochodem prywatnym, wyliczoną wg przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej i samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. W dniu 22 czerwca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym oddalił skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał pełnomocnikowi strony skarżącej wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w kwocie 221, 40 zł. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r., radca prawny wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, wnosząc o przyznanie zwrotu wydatków w kwocie 87, 21 zł. Pełnomocnik podkreślał, że wskazana kwota stanowi poniesione koszty dojazdu do skarżącej, do której pełnomocnik udał się przede wszystkim w celu zaznajomienia się z aktami innego postępowania podatkowego, aniżeli tego, które było przedmiotem sądowej kontroli, jak również aby wykonać fotokopię dokumentu znajdującego się w aktach innego postępowania podatkowego. Wyjaśnił również, że do dokonania czynności niezbędne było opłacone pełnomocnictwo od zastępowanej strony, w celu przedłożenia właściwemu organowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle powyższego, Sąd ponownie rozpoznał wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu. Na podstawie art. 250 p.p.s.a., wyznaczony z urzędu profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do treści § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-4, oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Wynika z powyższego, że wydatki, które poniósł pełnomocnik z urzędu, muszą być konieczne dla prawidłowego wykonywania czynności pełnomocnika procesowego w postępowaniu sądowym, a nadto muszą być potwierdzone stosownymi dokumentami. W niniejszej sprawie wydatki, których zwrotu domaga się pełnomocnik nie spełniają ww. wymogów, tj. nie mają waloru zarówno niezbędności jak i nie zostały udokumentowane. Co do opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa, to wskazać należy na regulację zawartą w art. 244 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Co za tym idzie, odrębne udzielanie pełnomocnictwa i uiszczanie opłaty skarbowej od dokumentu, który je stwierdza, było zbędne. Umocowanie do zastępowania skarżącej w sprawie dawało bowiem ustanowienie pełnomocnika orzeczeniem sądowym i wyznaczenie go przez Okręgową Izbę Radców Prawnych. Odnosząc się do kwestii o zryczałtowanych kosztów przejazdu, to nie można ich kwalifikować jako udokumentowanego, realnie poniesionego, wydatku – jedynie bowiem o takich jest mowa w powołanym rozporządzeniu z dnia 28 września 2002 r. W tym stanie rzeczy uwzględnić należało wniosek tylko w zakresie opłaty za dokonane czynności, co do których pełnomocnik jeszcze nie otrzymał wynagrodzenia. Zastosowanie w związku z tym znajduje regulacja zawarta w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b/, który stanowi, że za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej radcy prawnemu, który prowadził sprawę w pierwszej instancji, przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50% stawki minimalnej, określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 powyższego rozporządzenia, jednak nie mniej niż 120 zł. Stawkę minimalną w niniejszej sprawie określa § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia i wynosi ona 240 zł. Zauważyć wypada, że sprawa ze skargi kasacyjnej była rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, a nie na rozprawie, tym samym nieuzasadnione było żądanie wynagrodzenia w kwocie 360 zł, która stanowi równowartość 150% stawki minimalnej za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dla pełnomocnika, który nie brał udziału w postępowaniu w pierwszej instancji (§ 14 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia) W ocenie Sądu należało jednak uwzględnić nakład pracy pełnomocnika i przyznać wynagrodzenie w wysokości 150% ww. stawki minimalnej za sporządzenie i wniesienie wymienionego środka zaskarżenia. Wobec tego wynagrodzenie to wynosi 180 zł, która to kwota podlega podwyższeniu o 41,40 zł, to jest wartość podatku od towarów i usług według stawki 23 %, na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 260 p.p.s.a. oraz pozostałych powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło