I SA/Wr 2095/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-06-16

Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nie przedłożyła wymaganej dokumentacji finansowej, może zostać uznana za niewykazującą braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, pomimo zajęcia rachunków bankowych i towaru na poczet zaległości publicznoprawnych?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, ponieważ nie przedłożyła wymaganej dokumentacji finansowej, a dane znane sądowi z urzędu, w tym wysokie przychody i należności krótkoterminowe, wskazują na możliwość poniesienia kosztów sądowych. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o nie.
Stan faktyczny
Spółka A z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Spółka argumentowała, że jej rachunki bankowe zostały zajęte na poczet zaległości publicznoprawnych przekraczających 5 mln zł, a jej towar o wartości ponad 300 tys. zł został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka nie przedłożyła jednak wymaganej dokumentacji finansowej, mimo wielokrotnych wezwań i przedłużeń terminu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wrocław, dnia 16 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia oleju smarowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi z dnia 23 października 2013 r., w wysokości 978 zł, A spółka z o.o. w M. (dalej jako: spółka) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że obecnie nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, ponieważ jej rachunki bankowe zostały zajęte na poczet zaległości publicznoprawnych, przekraczających kwotę 5.000.000 zł. Ponadto w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego doszło do zajęcia towaru należącego do spółki, o wartości ponad 300.000 zł. W treści oświadczenia o majątku i dochodach spółka podała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 400.000 zł, nie posiada środków trwałych 0 zł a strata za ostatni rok obrotowy (2012) osiągnęła wysokość 72.117,31 zł. Spółka ujawniła także trzy rachunki bankowe z saldem na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku w wysokości 0 zł. Przedstawiła także swoje wyniki finansowe za lata 2010-2011, wskazując, że osiągnęła dochody odpowiednio w kwocie: 195.307,98 zł i 185.573,46 zł. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 lutego 2014 r. spółka została wezwana do przedłożenia dodatkowej dokumentacji, świadczącej o kondycji jej finansowej. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie w tym przedmiocie zostało doręczone pełnomocnikowi spółki w dniu 10 lutego 2014 r. Pismem z dnia 17 lutego 2014 r. pełnomocnik strony wniósł o przedłużenie terminu do przedłożenia żądanych dokumentów. Zarządzeniem z dnia 20 lutego 2014 r. referendarz przedłużył termin do złożenia dokumentacji do dnia 6 marca 2014 r. Z zachowaniem tego terminu pełnomocnik spółki złożył kolejny wniosek o przedłużenie terminu. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe postanowienie spółka wniosła sprzeciw, do którego załączyła pismo Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 26 marca 2013 r. Zgodnie z tym pismem, na wskazany dzień, została od niej wyegzekwowana kwota 28.884,27 zł. Ze względu na to, że spółka nie przedłożyła dokumentów, o które została wezwana, do rozpatrzenia jej wniosku przyjęte zostały, znane Sądowi z urzędu, dane z dokumentów złożonych w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 458/13. Zgodnie z nimi w 2012 r. spółka uzyskała przychód w kwocie 1.604.787,16 zł. Przy czym na koniec 2012 r. należności krótkoterminowe spółki wynosiły 1.870.374,21 zł, natomiast zobowiązania krótkoterminowe 1.214.567,86 zł. Zgodnie z deklaracjami VAT-7 za sierpień, wrzesień i październik 2013 r. wartość sprzedanych towarów i usług wynosiła odpowiednio 575.325 zł, 440.412 zł i 176.356 zł. Z kolei na koniec października 2013 r. spółka odnotowała zysk netto w kwocie 344.349,56 zł. Końcowo z urzędu wskazać należy, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu toczy się kilkadziesiąt postępowań dotyczących spółki (sygn. akt I SA/Wr 457-462 i 465-466/13, I SA/Wr 2084-2110/13 oraz I SA/Wr 1584-1585/14). Łączny wpis we wszystkich tych sprawach wynosi 42.428 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o prawo pomocy nie jest zasadny. Na wstępie należy wskazać, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, od którego został wniesiony sprzeciw, traci moc a sprawa będąca jego przedmiotem podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ocenę merytoryczną wniosku należy rozpocząć od wskazania, że w myśl art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje ono, w oparciu o art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei według art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika zatem wprost, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających żądanie wniosku spoczywa tylko i wyłącznie na stronie ubiegającej się o prawo pomocy. Tymczasem spółka, pomimo stosownego wezwania, nie nadesłała ani wydruków historii rachunków bankowych, które pozwoliłyby na weryfikację oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku, ani wydruków z księgi podatkowej, umożliwiających zbadanie jej obecnej kondycji finansowej na podstawie wysokości obrotów osiągniętych w ostatnich miesiącach bieżącego roku. Do sprzeciwu załączyła jedynie pismo Dyrektora Izby Celnej we W. dotyczące prowadzonej egzekucji. Natomiast dane wynikające z dokumentów przedłożonych do sprawy o sygn. akt I SA/Wr 458/13 nie dają podstaw do uznania, że spółka nie jest w stanie zgromadzić środków na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nawet przy uwzględnieniu konieczności ich ponoszenia jednocześnie we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem. Zauważyć trzeba, że w latach 2010-2011, spółka odnotowywała znaczne zyski. Dopiero w 2012 r. poniosła stratę, która stanowiła jednak niewielki ułamek osiągniętego przychodu (ponad 1.600.000 zł). Poza tym odnotowanie straty nie jest jednoznaczne z brakiem środków finansowych. Wartości, takie jak koszty uzyskania przychodu, dochód lub strata, są bowiem powiązane wyłącznie z rozliczeniami w podatku dochodowym i zwykle nie stanowią odzwierciedlenia rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Zauważyć też trzeba, że spółce, na koniec 2012 r., przysługiwały należności krótkoterminowe w wysokości ponad 1.800.000 zł i co istotne, przewyższały one wartość zobowiązań krótkoterminowych o ponad 600.000 zł. Co się zaś tyczy prowadzonej egzekucji przez organy podatkowe (na kwotę ponad 5.000.000 zł), należy stwierdzić, że nie wiadomo, jakie środki egzekucyjne zostały zastosowane. Strona wskazała jedynie na zajęcie towaru o wartości powyżej 300.000 zł, które jednak miało miejsce w 2011 r. Natomiast przedstawione przez stronę wyniki finansowe wskazują jednoznacznie, że okoliczność ta nie miała istotnego wpływu na funkcjonowanie spółki na rynku. Fakt ten potwierdzają także dane z deklaracji VAT-7. Z kolei z przedłożonego przez stronę pisma Dyrektora Izby Celnej wynika, że mimo braku składników majątkowych, egzekucja wobec spółki jest częściowo skuteczna. Strona więc bezpodstawnie twierdzi, że nie posiada jakichkolwiek środków finansowych. Końcowo należy wskazać, że ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie strona winna się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi. Co za tym idzie, obowiązana jest, w miarę możliwości finansowych, gromadzić środki na ten cel. Skarga w niniejszej sprawie jest datowana na 23 października 2013 r. Przedstawione wyżej dane finansowe nie pozostawiają zaś wątpliwości, że spółka była w stanie - w tej dacie - zgromadzić środki na opłacenie kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do stwierdzenia, że strona wykazała przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wobec tego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło