I SA/Wr 2095/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-03-09

Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, opierające się na tych samych argumentach co poprzednio, może skutkować zmianą prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania tego prawa, mimo wydania kolejnych decyzji podatkowych?
Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, opierające się na tych samych argumentach, które zostały już prawomocnie oddalone, nie może skutkować zmianą prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania tego prawa. Wydanie kolejnych decyzji podatkowych, nawet opatrzonych rygorem natychmiastowej wykonalności, nie przesądza samoistnie o zmianie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, jeśli spółka nadal wykazuje zysk i prowadzi opodatkowaną działalność.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) we Wrocławiu odmówił przyznania tego prawa, wskazując na brak wykazania przesłanek i wcześniejsze zyski spółki. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił zażalenie na to postanowienie. Po wydaniu kolejnych decyzji podatkowych, spółka ponownie złożyła wniosek o prawo pomocy, powołując się na te same okoliczności. WSA odrzucił skargę z powodu nieopłacenia jej i odmówił zmiany poprzedniego postanowienia o odmowie prawa pomocy. NSA oddalił kolejne zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z dnia 16 czerwca 2014 r. odmawiającego przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia oleju smarowego postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 16 czerwca 2014 r. (sygn. akt I SA/Wr 2095/13) odmawiającego przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie, prawomocnym postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżąca spółka nie wykazała przesłanki do przyznania jej wnioskowanego prawa. Spółka nie wywiązała się bowiem – pomimo wezwania - z obowiązku udzielenia dodatkowych informacji co do jej sytuacji i możliwości płatniczych. Również przyjęte z urzędu do rozstrzygnięcia dane z dokumentów złożonych przez spółkę w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 458/13, nie dały podstaw do uznania, że spółka nie jest w stanie zgromadzić środków na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Sąd wskazał w tym kontekście na wypracowane przez spółkę w latach 2010 r. i 2011 r. znaczne zyski. Dodał również, że odnotowana w 2012 r. strata spółki nie jest jednoznaczna z brakiem środków finansowych, albowiem odnotowanie straty związane jest z rozliczeniami w podatku dochodowym. Odnosząc się do powołanego przez stronę faktu prowadzenia egzekucji na kwotę ponad 5 milionów złotych Sąd zauważył, że spółka nie podała jakie środki egzekucyjne zostały zastosowane. Nawiązując z kolei do argumentu o dokonanym zajęciu towaru o wartości ponad 300.000 zł podkreślił, że fakt ten miał miejsce w 2011 r. a wyniki finansowe spółki dowodzą, że okoliczność ta nie miała istotnego wpływu na funkcjonowanie spółki na rynku. Ponadto, egzekucja okazała się częściowo skuteczna. Na wymienione postanowienie skarżąca spółka wniosła zażalenie. Do zażalenia załączyła: kopie deklaracji VAT-7 za kwiecień i maj 2014 r., zeznanie podatkowe CIT-8 za rok 2012 i 2013, bilans na dzień 31 grudnia 2013 r., rachunek zysków i strat porównawczy za grudzień 2013 r. oraz styczeń, luty, marzec i kwiecień 2014 r. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2014 r. (sygn. akt I GZ 275/14) Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie spółki oddalił. Następnie, skarżąca spółka została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca spółka złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie, jak uprzednio. W jego uzasadnieniu – ponad już podane okoliczności - podała, że w okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. zostały wydane wobec niej decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych na łączną kwotę około 6 milionów złotych, które zostały opatrzone rygorem natychmiastowej wykonalności. Wskazała również, że w 2013 r. osiągnęła zysk w kwocie 444.147,38 zł. Postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę z uwagi na nieopłacenie jej przez skarżącą spółkę. W tej samej dacie (20 października 2014 r.) Sąd wydał na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.) odrębne postanowienie o odmowie zmiany wspomnianego na wstępie postanowienia z dnia 16 czerwca 2014 r. Z uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia wynika, że spółka nie wykazała, aby jej sytuacja majątkowa pogorszyła się względem wcześniejszych ustaleń. Sąd podkreślił, że nowa okoliczność podana przez stronę, polegająca na określeniu skarżącej kolejnych zobowiązań podatkowych już po złożeniu przez nią i rozpatrzeniu przez Sąd poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie może skutkować zmianą uprzedniego postanowienia. Rozpatrując pierwotny wniosek, Sąd ustalił, że skarżąca osiągała wówczas znaczny przychód oraz zysk netto. Była więc w stanie uiścić koszty związane z zainicjowanymi przez siebie sprawami sądowoadministracyjnymi. Skoro więc w chwili wnoszenia skargi skarżąca była zdolna do poniesienia kosztów w sprawie, to nie może obecnie domagać się zmiany postanowienia w tym przedmiocie. Zdaniem Sądu, z dokumentów załączonych do zażalenia nie wynika również, aby pogorszyła się sytuacja finansowa skarżącej. Deklaracje VAT za kwiecień i maj 2014 r. wskazują, że spółka dokonuje nadal opodatkowanej dostawy towarów i usług. Według zaś zeznania podatkowego CIT-8 za 2013 r. spółka osiągnęła przychód na poziomie 2.216.908,26 zł, przy kosztach uzyskania przychodu w kwocie 1.772.760,88 zł. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarżąca spółka nie wykazała, by zaszła zmiana okoliczności, która mogłaby skutkować zmianą postanowienia z dnia 16 czerwca 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Wydane w trybie art. 165 p.p.s.a. postanowienie skarżąca spółka zaskarżyła w drodze zażalenia (wniesione w dniu 19 listopada 2014 r.), do którego załączyła kserokopię (niepełną) decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za marzec, maj oraz za miesiące od czerwca do grudnia 2010 r. w kwotach podanych w tej decyzji, kserokopie (niepełne) postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...] o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznym decyzjom z dnia [...]. w zakresie podatku od towarów i usług (za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2010 r. oraz od stycznia do kwietnia 2011 r.) oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. Z kolei w dniu 12 grudnia 2014 r. skarżąca spółka złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z dnia 20 października 2014 r. odrzucającego skargę, załączając do niej kolejny formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym powołała tożsame, jak uprzednio, okoliczności. Załączyła również znajdujące się już w aktach sprawy kserokopie: decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] i postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...]. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt I GZ 605/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd drugiej instancji stwierdził, że skarżąca spółka nie powołała żadnych zmienionych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Dalej wskazał, że wydanie wobec skarżącej kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności, nie przesądza samoistnie o zmianie okoliczności, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie. Okoliczność ta została stwierdzona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2014 r. Na obecnym etapie postępowania spółka nie przedstawiła dokumentów świadczących o pogorszeniu się jej sytuacji majątkowej w stosunku do stanu faktycznego z daty poprzedniego rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na wstępie, dla porządku wyjaśnić należy, że w sprawie orzekano już w przedmiocie wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zarówno w kontekście przesłanek uzasadniających udzielenie tego prawa (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), jak i okoliczności, które mogły mieć wpływ na zmianę podjętego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia (art. 165 p.p.s.a.). Sąd dał temu wyraz w postanowieniach z dnia 16 czerwca 2014 r. i 20 października 2014 r., które na skutek wniesionych przez skarżąca spółkę zażaleń, zostały utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienia z dnia 19 sierpnia 2014 r. i 8 stycznia 2015 r.). Zatem, złożony wraz ze skargą kasacyjną kolejny wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie, który był przedmiotem rozpoznania Sądu, należało potraktować jako ponowny wniosek skarżącej spółki o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 16 czerwca 2014 r. w trybie art. 165 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zdaniem Sądu, treść uzasadnienia przyjętego do rozpoznania wniosku nie wskazuje na pogarszającą się sytuację finansową spółki, gdyż zawarta tam argumentacja jest powtórzeniem treści rozpoznanych już wniosków. Brak jest zatem podstaw do uznania, że skarżąca wskazała na nowe i mające wpływ na jej sytuację majątkowo-finansową okoliczności, które wskazują na niemożność uiszczenia kosztów sądowych (na obecnym etapie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej). Zarówno bowiem fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego na kwotę ok. 5 milionów złotych oraz argument co do zajęcia towaru na kwotę ponad 300 tysięcy złotych, skarżąca podnosiła już wcześniej, zaś przyczyny dla których okoliczność ta nie mogła stanowić podstawy do przyznania spółce wnioskowanego prawa, zostały wyjaśnione w postanowieniu Sądu z dnia 16 czerwca 2014 r. Co się zaś tyczy zawartej w ocenianym wniosku okoliczności jaką jest wydanie w stosunku do spółki kolejnych decyzji wymiarowych na łączną kwotę ok. 6 milionów złotych, dodatkowo opatrzonych rygorem natychmiastowej wykonalności, podnieść trzeba, że przedstawione do akt sprawy kserokopie (niepełne) dwóch postanowień o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności dotyczą innej decyzji aniżeli przedstawiona wraz z nimi decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...]. Ponadto, z akt sprawy nie wynika aby decyzja ta była ostateczna. Powtórzyć też należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie z dnia 8 stycznia 2015 r.), że wydanie wobec skarżącej kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności, nie przesądza samoistnie o zmianie okoliczności, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie. Niezależnie od powyższego należy również podnieść, że - jak wynika z treści ocenianego już wcześniej oświadczenia o majątku i dochodach, powtórzonego w obecnie rozpoznawanym wniosku - rok 2013 spółka zakończyła z zyskiem na poziomie 444.147,38 zł, zaś deklaracje VAT za kwiecień i maj 2014 r. wskazują, że spółka dokonuje opodatkowanej dostawy towarów i usług. Reasumując, powielenie przez spółkę tej samej, co uprzednio ocenionej już argumentacji, nie mogło stanowić wykazania istnienia okoliczności uzasadniających zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 16 czerwca 2014 r. Z tych powodów, działając na podstawie art. 165 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło