I SA/Wr 2095/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-08-17

Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony po prawomocnym oddaleniu wcześniejszych wniosków i zażaleń przez WSA i NSA, może zostać uwzględniony w sytuacji braku wykazania istotnej zmiany okoliczności finansowych spółki?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżąca spółka nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej i majątkowej, która uzasadniałaby ponowne przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych. Przedstawione przez spółkę okoliczności, takie jak postępowania egzekucyjne czy wydanie kolejnych decyzji wymiarowych, były już przedmiotem oceny sądów i nie przesądzają o niemożności poniesienia kosztów sądowych, zwłaszcza w kontekście nadal prowadzonej działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka A sp. z o.o. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Wcześniejsze wnioski i zażalenia w tej kwestii były prawomocnie oddalane przez WSA we Wrocławiu i NSA. Spółka powoływała się na postępowania egzekucyjne, zajęcie towaru, wydanie kolejnych decyzji podatkowych oraz trudną sytuację finansową. Sąd ocenił, że przedstawione okoliczności nie wskazują na istotną zmianę sytuacji finansowej spółki, a dane finansowe wskazują na kontynuowanie działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z dnia 16 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 2095/13, odmawiającego przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia oleju smarowego postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 16 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 2095/13, odmawiającego przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie, prawomocnym postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżąca spółka nie wykazała przesłanki do przyznania jej wnioskowanego prawa. Spółka nie wywiązała się bowiem – pomimo wezwania - z obowiązku udzielenia dodatkowych informacji co do jej sytuacji i możliwości płatniczych. Również przyjęte z urzędu do rozstrzygnięcia dane z dokumentów złożonych przez spółkę w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 458/13, nie dały podstaw do uznania, że spółka nie jest w stanie zgromadzić środków na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Sąd wskazał w tym kontekście na wypracowane przez spółkę w latach 2010 r. i 2011 r. znaczne zyski. Dodał również, że odnotowana w 2012 r. strata spółki nie jest jednoznaczna z brakiem środków finansowych, albowiem odnotowanie straty związane jest z rozliczeniami w podatku dochodowym. Odnosząc się do powołanego przez stronę faktu prowadzenia egzekucji na kwotę ponad 5 milionów złotych Sąd zauważył, że spółka nie podała jakie środki egzekucyjne zostały zastosowane. Nawiązując z kolei do argumentu o dokonanym zajęciu towaru o wartości ponad 300.000 zł podkreślił, że fakt ten miał miejsce w 2011 r. a wyniki finansowe spółki dowodzą, że okoliczność ta nie miała istotnego wpływu na funkcjonowanie spółki na rynku. Ponadto, egzekucja okazała się częściowo skuteczna. Na wymienione postanowienie skarżąca spółka wniosła zażalenie. Do zażalenia załączyła: kopie deklaracji VAT-7 za kwiecień i maj 2014 r., zeznanie podatkowe CIT-8 za rok 2012 i 2013, bilans na dzień 31 grudnia 2013 r., rachunek zysków i strat porównawczy za grudzień 2013 r. oraz styczeń, luty, marzec i kwiecień 2014 r. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt I GZ 275/14, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie spółki oddalił. Następnie, skarżąca spółka została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca spółka złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie, jak uprzednio. W jego uzasadnieniu – ponad już podane okoliczności – podała, że w okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. zostały wydane wobec niej decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych na łączną kwotę około 6 milionów złotych, które zostały opatrzone rygorem natychmiastowej wykonalności. Wskazała również, że w 2013 r. osiągnęła zysk w kwocie 444.147,38 zł. Postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę z uwagi na nieopłacenie jej przez skarżącą spółkę. W tej samej dacie (20 października 2014 r.) Sąd wydał na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrębne postanowienie o odmowie zmiany wspomnianego na wstępie postanowienia z dnia 16 czerwca 2014 r., które skarżąca spółka zaskarżyła w drodze zażalenia (wniesione w dniu 19 listopada 2014 r.). Do zażalenia spółka załączyła kserokopię (niepełną) decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za marzec, maj oraz za miesiące od czerwca do grudnia 2010 r. w kwotach podanych w tej decyzji, kserokopie (niepełne) postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...] o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznym decyzjom z dnia [...] w zakresie podatku od towarów i usług (za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2010 r. oraz od stycznia do kwietnia 2011 r.) oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I GZ 605/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd drugiej instancji stwierdził, że skarżąca spółka nie powołała żadnych zmienionych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy Z kolei w dniu 12 grudnia 2014 r. skarżąca spółka złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z dnia 20 października 2014 r. odrzucającego skargę, załączając do niej kolejny formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym powołała tożsame, jak uprzednio, okoliczności. W dniu 9 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ponownie odmówił zmiany wspomnianego na wstępie postanowienia z dnia 16 czerwca 2014 r. Skarżąca spółka ponownie wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt I GZ 264/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na postanowienie z dnia 9 marca 2015 r. Sąd drugiej instancji stwierdził, że skarżąca we wniosku nie powoła żadnych innych, nowych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. To, że skarżąca ocenia swoją sytuację inaczej niż sąd administracyjny rozpatrujący jej wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi – zdaniem Sądu – przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Zarządzeniem z dnia 9 lipca 2015 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I wezwał pełnomocnika skarżącej spółki do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca spółka złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie jak uprzednio. W jego uzasadnieniu – ponad już podane okoliczności – podała, że spółka w 2014 r. nie osiągnęła żadnego zysku, przez ostatnie pół roku nie prowadziła de facto działalności gospodarczej, nie osiągała żadnych przychodów. Nadto skarbowe organy egzekucyjne umarzają prowadzone przeciwko spółce postepowania egzekucyjne ze względu na bezskuteczność egzekucji. Do wniosku załączyła bilans oraz sprawozdanie za 2014 r.; deklarację CIT-8 za 2014 r.; deklaracje VAT-7 za marzec, kwiecień, maj 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na wstępie, dla porządku wyjaśnić należy, że w sprawie orzekano już trzykrotnie w przedmiocie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zarówno w kontekście przesłanek uzasadniających udzielenie tego prawa (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), jak i okoliczności, które mogły mieć wpływ na zmianę podjętego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia (art. 165 p.p.s.a.). Sąd dał temu wyraz w postanowieniach z dnia 16 czerwca 2014 r., 20 października 2014 r. i 9 marca 2015 r., które na skutek wniesionych przez skarżąca spółkę zażaleń, zostały utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienia z dnia 19 sierpnia 2014 r.,8 stycznia 2015 r. oraz 19 maja 2015 r.). Zatem kolejny wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie, który był przedmiotem rozpoznania Sądu, należało potraktować jako ponowny wniosek skarżącej spółki o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 16 czerwca 2014 r. w trybie art. 165 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zdaniem Sądu, treść uzasadnienia przyjętego do rozpoznania wniosku nie wskazuje na pogarszającą się sytuację finansową spółki. Brak jest zatem podstaw do uznania, że skarżąca wskazała na nowe i mające wpływ na jej sytuację majątkowo-finansową okoliczności, które wskazują na niemożność uiszczenia kosztów sądowych (na obecnym etapie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej). Zarówno bowiem fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego na kwotę ok. 5 milionów złotych oraz argument co do zajęcia towaru na kwotę ponad 300 tysięcy złotych, skarżąca podnosiła już wcześniej, zaś przyczyny dla których okoliczność ta nie mogła stanowić podstawy do przyznania spółce wnioskowanego prawa, zostały wyjaśnione w postanowieniu Sądu z dnia 16 czerwca 2014 r. Przedmiotem oceny przez Sąd była także okoliczność wydania w stosunku do spółki kolejnych decyzji wymiarowych na łączną kwotę ok. 6 milionów złotych, dodatkowo opatrzonych rygorem natychmiastowej wykonalności. W postanowieniu z dnia 9 marca 2015 r. Sąd wskazał, że przedstawione do akt sprawy kserokopie (niepełne) dwóch postanowień o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności dotyczą innej decyzji aniżeli przedstawiona wraz z nimi decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...]. Ponadto, z akt sprawy nie wynika aby decyzja ta była ostateczna. Powtórzyć też należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie z dnia 8 stycznia 2015 r.), że wydanie wobec skarżącej kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności, nie przesądza samoistnie o zmianie okoliczności, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie. Co się zaś tyczy zawartej w ocenianym wniosku okoliczności, że spółka w 2014 r. nie prowadziła de facto działalności gospodarczej i nie osiągała żadnych przychodów, to należy wskazać, że zgodnie z deklaracją CIT-8 za 2014 r. spółka osiągnęła przychód w kwocie ponad 600 tys. zł, przy dochodzie ponad 31 tys. zł. Przedstawione deklaracje VAT-7 potwierdzają natomiast, że spółka dokonywała w 2015 r. dostawy towarów i świadczyła usługi (marzec – 25.500 zł, kwiecień – 25.500 zł, maj – 15.500 zł). Oznacza to, że spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą. Ponadto z przedstawionego bilansu nie wynika, aby w 2014 r. pasywa spółki przewyższyły jej aktywa. Gołosłowne są więc twierdzenia skarżącej o bezskuteczność prowadzonej egzekucji. Wobec powyższego uznać należało, że w sprawie nie doszło do istotnej zmiany sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej spółki, która uzasadniałaby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tychże powodów, działając na podstawie art. 165 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło