I SA/Wr 21/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J.i J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym. W sprawie, skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniali, że ich majątek (dom o powierzchni 150 m², mieszkanie o powierzchni 100 m², nieruchomość rolna o powierzchni 63 arów i komórka gospodarcza) uległ zniszczeniu na skutek zalania nieczystościami komunalnymi, miesięcznie uzyskują z tytułu świadczenia emerytalnego i rentowego dochód w łącznej kwocie 2.904 zł, z której kwotę 2.300 przeznaczają na spłatę kredytów zaciągniętych na remont domu, natomiast kwotę 370 zł – na opłaty. Z pozostałej kwoty około 300 zł – wedle strony – ponoszone są pozostałe koszty utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżących. Wskazali również na problemy ze zdrowiem J. J. Mając na uwadze, iż oświadczenie zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, wezwano wnioskodawców do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych odnoszących się do jej sytuacji finansowej. Strona skarżąca nie odpowiedziała na to wezwanie. Z urzędu wskazać trzeba, że w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 1510/07 i I SA/Wr 1797/07 postanowieniami referendarza sądowego z dnia odpowiednio 4 grudnia 2007 r. i 11 lutego 2008 r. skarżącym przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, a zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata (radcy prawnego, doradczy podatkowego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, stwierdzić należy, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznając prawo pomocy uwzględniono brak poprawy sytuacji materialnej wnioskodawców w porównaniu ze stanem ustalonym w postanowieniach referendarskich z dnia 4 grudnia 2007 oraz z dnia 11 lutego 2008 r. w sprawach o sygn. akt odpowiednio I SA/Wr 1510/07 i I SA/Wr 1797/07. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.