I SA/Wr 21/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. i J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [---]. nr [---] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wskazując, że wniosek jest uzasadniony brakiem pieniędzy na leczenie, realizację wszystkich recept, na operacje zlecone J. J., wózek inwalidzki oraz spłatę kredytów zaciągniętych na remont domu, miesięczne opłaty, na eksploatację samochodu inwalidzkiego i na życie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wskazali, że prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe, posiadają dom nauczycielski (150 m2), część mieszkalną domu (100 m2), nieruchomość rolną 0,74 ha oraz inne nieruchomości, to jest wozownię i część stodoły, zniszczone przez powodzie i ścieki gminne. Nie dysponują żadnymi zasobami pieniężnym ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Dochody uzyskują z tytułu emerytury – 1.153 zł netto i renty inwalidzkiej – 1.922 zł netto, na potwierdzenie czego przedłożyli aktualne decyzje ZUS. Dodatkowo wskazali, że od 1997 r. firma ubezpieczeniowa odmawia im ubezpieczenia posiadanych budynków, którym grozi zawalenie. Podali, że miesięcznie spłacają raty kredytowe (z wyszczególnieniem kwot wszystkich rat) w łącznej wysokości 2.143 zł. Miesięcznie ponoszą również opłaty za energię – 140 zł, telefon – 140 zł, Internet – 60 zł, gaz – 45 zł, lekarstwa – 150 zł, częściowo utrzymanie samochodu inwalidzkiego – 200 zł. Łącznie wszystkie wydatki wynoszą 2.882 zł. Na życie postaje im 193 zł. Wyjaśnili, że różnicę pokrywają z chwilówek bankowych. Posiadany przez nich inwalidzki samochód osobowy ma 8 lat, a jego wartość wynosi około 8.000 zł. Do wniosku załączono, poza wymienionymi wyżej decyzjami ZUS, kopie dowodów wpłat rat kredytowych oraz dowody opłat za energię, telefon komórkowy, telefon stacjonarny i Internet. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący nie wykazali jednak, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie, w której wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 100 zł. Wprawdzie ich jedynym dochodem są świadczenia emerytalno-rentowe, które w całości są przeznaczone na miesięczne opłaty i spłatę sześciu kredytów. Należy jednak zwrócić uwagę, że z przedłożonych dowodów spłat kredytów wynika, że niektóre z nich dopiero co zostały zaciągnięte (I rata na kwotę 388,58 zł została wpłacona w dniu 9 lipca 2009 r., kredyt w Banku Spółdzielczym, gdzie rata wynosi 311,08 zł, został zaciągnięty w 2009 r.). Niewątpliwie skarżący mają prawo zaciągania kredytów w granicach swoich możliwości finansowych, jednakże zaciąganie kolejnych tego rodzaju zobowiązań nie może powodować obniżenia zdolności płatniczych do uiszczania kosztów w postępowaniu sądowym. Tym bardziej, że przed tutejszym Sądem toczy się łącznie sześć spraw wszczętych w wyniku wniesionych przez wnioskodawców w 2009 r. skarg na akty i czynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w rezultacie mieli oni świadomość konieczności ponoszenia tych kosztów. Podkreślenia też wymaga, że w czterech z toczących się spraw przyznane zostało skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym. Nie stanowi to bynajmniej argumentu do jego przyznania w tym samym zakresie w kolejnych sprawach. Ponoszenie kosztów ze swym udziałem w sprawie stanowi bowiem zasadę, a odstępstwo od niej poprzez przyznanie prawa pomocy może nastąpić tylko w sytuacjach wyjątkowych, co wynika z treści art. 199 p.p.s.a. Skoro zatem wnioskodawcy zostali już odciążeni od obowiązku opłacania kosztów w czterech sprawach, powinni mieć możliwość poczynienia rezerw na ich uiszczenie w niniejszej sprawie. Poza tym, informację o ich zdolności płatniczej stanowi fakt przyznania w bieżącym roku (2009) kredytów, których raty wynoszą ponad 300 zł. O ile jednak skarżący byliby w stanie ponosić w koszty sądowe w niniejsze sprawie, o tyle opłacenie wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika z wyboru znaczenie przekracza ich możliwości płatnicze. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.