I SA/Wr 210/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska Protokolant Dorota Zawiślińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-K. określił A. K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w wysokości [...]zł, która to decyzja została podatniczce doręczona w dniu [...]r., w trybie przepisu art. 148 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. A. K. odwołanie od wskazanej decyzji złożyła w dniu [...]r. (data stempla pocztowego), to jest po upływie 14-dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. O konieczności zachowania terminu strona została pouczona. W dniu [...]r. podatniczka złożyła wniosek o przywrócenie terminu wskazując, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy, albowiem jest osobą samotnie wychowującą dwójkę małych dzieci, zaś jedno z nich, począwszy od dnia [...]r. zachorowało na ospę wietrzną. Z tego powodu wnioskodawczyni nie mogła opuścić domu, ażeby osobiście złożyć odwołanie na poczcie lub w siedzibie Urzędu Skarbowego. Wyręczyła się w tym celu siostrą P. L., która nie zdając sobie sprawy z konsekwencji, przesyłkę nadała dopiero następnego dnia, co jak się okazało było już spóźnione. Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej we W.odmówił przywrócenia terminu. Wskazał organ, że podatniczka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Strona zobowiązana była do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a przez to tylko przeszkoda nie do przezwyciężenia mogła ją usprawiedliwić. Choroba dziecka nie stanowiła takiej przeszkody, gdyż w celu wniesienia odwołania strona mogła ustanowić w sprawie pełnomocnika. Jeżeli siostra wnioskodawczyni nie zdawała sobie sprawy z konsekwencji przekroczenia terminu, to należało ją o skutkach tego przekroczenia poinformować. Dodatkowo organ zauważył, że z daty, jaką opatrzono odwołanie, wynika, iż zostało sporządzone w dniu [...]r., a zatem na kilka dni wcześniej, zanim dziecko zachorowało, co wskazuje na to, że strona zaniedbała przekazania odwołania organowi II instancji za pośrednictwem Urzędu Skarbowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. K. podniosła, że data, jaką opatrzyła odwołanie, była datą w której przystąpiła do jego sporządzenia. Jednak skomplikowana materia sprawy oraz obowiązki domowe spowodowały, że odwołanie Sygn. akt I SA/Wr 210/05 ukończyła później. Zgodnie z zawartym w decyzji pouczeniem, odwołanie i tak mogła sporządzić ostatniego dnia terminu. Organ nieprawidłowo ocenił jej wyjaśnienia, albowiem dochowała należytej staranności informując siostrę o konieczności nadania przesyłki na poczcie w tym samym dniu, a tylko siostra nie zdawała sobie sprawy z konsekwencji opóźnienia w tym zakresie. Domagała się skarżąca uchylenia postanowienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenia podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga uzasadniona nie była. Termin do wniesienia odwołania ma charakter procesowy, a w związku z tym w razie jego uchybienia, strona domagać się może przywrócenia terminu na zasadach określonych w art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zwanej dalej "ustawą OP" lub "OP". Według § 1 tego artykułu, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do § 2, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W § 3 postanowiono, że przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne. Z przytoczonego przepisu wynikają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które wystąpić muszą łącznie: 1) wniesienie przez osobę zainteresowaną podania o przewrócenie terminu, 2) uprawdopodobnienie, że osoba ta nie ponosi winy w uchybieniu terminowi, 3) dochowanie terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu oraz 4) dopełnienie czynności dla której ustanowiony był termin. Nie było wątpliwe, że A. K. spełniła trzy spośród wymienionych przesłanek, to jest złożyła wniosek o przywrócenie terminu, zachowała w tym zakresie 7-dniowy termin, jak również dopełniła czynności której zaniechała w terminie. Sporne natomiast było, czy uchybienie terminowi było usprawiedliwione. Z przywołanego powyżej art. 162 § 1 OP wynika, że okolicznością skutkującą przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie, że do uchybienia terminu doszło bez winy osoby zainteresowanej, którą w tym przypadku była A. K.. Sygn. akt I SA/Wr 210/05 Należy zatem wskazać, że przyjęcie kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jeżeli powodem uchybienia terminu było istnienie jakiejś przeszkody, to zaniechanie strony dokonania czynności procesowej w terminie usprawiedliwia jedynie taka przeszkoda, której nie dało się przezwyciężyć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. A contrario, jeżeli istniała przeszkoda dająca się w ten sposób przezwyciężyć, a mimo tego strona czynności procesowej nie dokonała w terminie, to ponosi winę w uchybieniu terminu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ podatkowy miał podstawę by przyjąć, że skarżąca ponosi winę w uchybieniu terminu. Powołana przez nią okoliczność, to jest choroba dziecka, nie wykluczała bowiem posłużenia się inna osobą do dokonania czynności procesowej. Mogła w tym celu ustanowić pełnomocnika, którym nie musiał być profesjonalista. Jak bowiem wynika z art. 137 § 1 ustawy OP, pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Praktycznie zatem każda dorosła osoba, mogła pełnić tę rolę w postępowaniu podatkowym. Skarżąca mogła się również posłużyć inną osobą jako posłańcem, który sporządzone przez nią pisemne odwołanie, dostarczyć mógł organowi podatkowemu, albo nadać przesyłkę zawierającą odwołanie w urzędzie pocztowym. Jak się okazało strona wybrała tę drugą możliwość powierzając odwołanie siostrze P. L. w celu nadania przesyłki na poczcie. Twierdziła przy tym, że poinformowała ją o konieczności nadania pisma w tym samym dniu, jednakże siostra nie zdając sobie sprawy z konsekwencji pismo nadała w dniu następnym. Należy zatem zauważyć, że skarżąca będąc zobowiązaną do dochowania najwyższej staranności i zapobiegliwości, winna poinformować siostrę również o konsekwencjach jakie wynikały z niezłożenia pisma w urzędzie pocztowym w wymaganym terminie. Mogła również upewnić się, czy siostra dostatecznie rozpoznaje wagę sprawy i czy faktycznie pismo nadała do przesłania. A. K. wyjaśniła w skardze, że siostra P. L. była osobą najbliższą, którą obdarzała najwyższym zaufaniem, dlatego tym bardziej można było przyjąć, że złożenie pisma na poczcie przez posłańca dopiero w dniu następnym wynikało z braku dostatecznej wiedzy odnośnie skutków prawnych, jaki wynikać mogą z opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej. O tę wiedzę siostry skarżąca powinna zadbać. Mając na uwadze przedstawione powyżej powody należało uznać, ze zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, odmawiające przywrócenia terminu z powodu Sygn. akt I SA/Wr 210/05 nieuprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, nie naruszało prawa, co czyniło skargę nieuzasadnioną, a w konsekwencji powodowało jej oddalenie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.