I SA/Wr 2105/14
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-12-01
Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego o umorzeniu postępowania w sprawie ponaglenia na niezałatwienie sprawy dotyczącej ustalenia wysokości podatku od nieruchomości, wydane na podstawie art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Postanowienie wydane w odpowiedzi na ponaglenie na niezałatwienie sprawy, na podstawie art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie jest aktem lub czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie rozstrzyga ono sprawy co do istoty, nie kończy postępowania administracyjnego, ani nie dotyczy uprawnień lub obowiązków strony. W związku z tym, skarga na takie postanowienie podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które umorzyło postępowanie w sprawie ponaglenia na niezałatwienie sprawy dotyczącej ustalenia wysokości podatku od nieruchomości. Kolegium uznało, że ponaglenie stało się bezprzedmiotowe w związku z wydaniem decyzji ustalającej podatek. Skarżąca kwestionowała kwalifikację jej pisma jako ponaglenia, wskazując, że było to w istocie żądanie przeprowadzenia postępowania dowodowego. Organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi, uznając postanowienie za niezaskarżalne.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ponaglenia na niezałatwienie sprawy dotyczącej ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2014 r. postanawia: odrzucić skargę.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie w sprawie ponaglenia K. K. (dalej: skarżąca) na niezałatwienie sprawy dotyczącej ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2014 r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 208 § 1, art. 216 oraz art. 141 § 1 pkt 1 i § 2 w związku z art. 139 § 1 i art. 140 oraz art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: O.p.). Z uzasadnienia postanowienia wynika, że owe ponaglenie wynikało z pisma skarżącej z dnia 2 lipca 2014 r. i w odpowiedzi na to ponaglenie Prezydent Miasta W. poinformował m.in., że decyzją z dnia [...] nr [...] ustalił skarżącej i T. K. solidarnie podatek od nieruchomości za 2014 r. W ocenie Kolegium wydanie wskazanej decyzji spowodowało, że postępowanie wszczęte ponagleniem należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, bowiem organ odwoławczy nie może zobowiązać gminnego organu podatkowego do wydania decyzji administracyjnej, która w dacie rozpatrywania ponaglenia została już wydana. W postanowieniu Kolegium zawarło pouczenie, że nie przysługuje na nie zażalenie. Skarżącej przysługuje natomiast prawo do wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargi na bezczynność organu podatkowego.
W dniu 3 września 2014 r. skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie, w którym podkreśliła, że jej pismo z dnia 2 lipca 2014 r. nie stanowiło ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie, lecz wniosła w nim przede wszystkim o "zebranie pełnego materiału dowodowego celem ustalenia stanu faktycznego i prawnego całej nieruchomości(...)". W ocenie skarżącej, niewłaściwa kwalifikacja tego pisma winna skutkować stwierdzeniem przez Sąd nieważności skarżonego postanowienia lub "zobowiązaniem organu do zmiany postanowienia poprzez wydanie decyzji zobowiązującej Prezydenta Miasta W. do przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym z urzędu do podjęcia przez Gminę W. czynności prawnych o unieważnienie aktu notarialnego dotyczącego przedmiotu opodatkowania zawierającego błędne dane oparte na podstawie wadliwego operatu szacunkowego zleconego przez Gminę W. na koszt nabywcy A Sp. z o.o.".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o odrzucenie skargi wywodząc, że kwestionowane postanowienie jest niezaskarżalne i nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Należy podkreślić, że wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów i czynności jest wyczerpujące (katalog zamknięty), a to oznacza, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach niż określone powyżej, nie podlega kognicji sądów administracyjnych i zostanie odrzucona w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zgodnie natomiast z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, skarga do sądu administracyjnego przysługuje na akt lub czynność, gdy jest on podjęty w indywidualnej sprawie, skierowany do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określony w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2004 r., sygn. akt OSK 247/04).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], wydane m. in. na podstawie art. 141 § 1 pkt 1 O.p., którym umorzono postępowanie wszczęte na skutek ponaglenia skarżącej. Kolegium za Prezydentem Miasta W. przyjęło zatem, że pismo skarżącej z dnia 2 lipca 2014 r. stanowiło ponaglenie, które jest specyficznym środkiem ochrony praw strony w postępowaniu podatkowym, przysługującym na bezczynność organu administracyjnego. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że postanowienie wydane w odpowiedzi na ponaglenie jest rozstrzygnięciem dokonanym w ramach nadzoru organu wyższego stopnia i co do zasady – nie jest ono postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, skoro jego celem jest spowodowanie jedynie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie zostało podjęte. Tak wydane postanowienie nie jest również postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Ponadto, na postanowienie wydane w trybie art. 141 O.p., nie przysługuje środek zaskarżenia, ponieważ nie mają do niego zastosowania przepisy dotyczące zażaleń, zamieszczone w art. 236-239 O.p.
Stanowisko takie ma potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2008 r. o sygn. akt SAB/Gl 17/07). Zatem, postanowienie wydane w trybie art. 141 O.p. nie jest objęte zakresem przedmiotowym z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Nie ulega także wątpliwości, że rzeczone postanowienie nie stanowi innego niż określony w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Postanowienie, w którym organ ustosunkowuje się do treści ponaglenia, nie stwarza bowiem po stronie adresata jakichkolwiek uprawnień czy obowiązków, a tym samym nie kwalifikuje go do aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie podlega ono także kontroli Sądu w trybie przepisów szczególnych w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, zaskarżone postanowienie jako niemieszczące się w kategorii spraw podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, nie może zostać poddane kontroli Sądu. W konsekwencji przedmiotowa skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.
Na marginesie Sąd pragnie jednak zasygnalizować w odniesieniu do pisma skarżącej z dnia 2 lipca 2014 r., że treść tego pisma, w którym skarżąca wprawdzie używa słów: "zażalenie", "bezczynność", "zaniechanie", stanowi w swej istocie nie ponaglenie na załatwienie sprawy w terminie, lecz wniosek dowodowy w postępowaniu podatkowym o ustalenie zobowiązania w podatku od nieruchomości. Wskazane powyżej słowa, co wynika z treści wymienionego pisma, znajdują rozwinięcie i wyjaśnienie w jego dalszej treści i zasadniczo dotyczą zaniechania, w ocenie skarżącej, zebrania materiału dowodowego w tymże postępowaniu podatkowym. Jednocześnie skarżąca wskazuje, jakie dowody winny, jej zdaniem, zostać przeprowadzone. Tym samym, mając na uwadze zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 122 O.p., organ podatkowy winien ustosunkować się do tego pisma (negatywnie bądź pozytywnie), jako wniosku dowodowego a nie jak przyjęto – zakwalifikować go jako skierowane do organu nadzoru ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Niemniej, wskazana powyżej sygnalizacja nie może być traktowana jako kontrola legalności zaskarżonego postanowienia z dnia [...], gdyż postanowienie to – co już powiedziano – nie podlega kognicji Sądu. Okoliczność ta może być natomiast uwzględniona w postępowaniu odwoławczym od decyzji ustalającej podatek od nieruchomości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło