I SA/Wr 2108/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; II. odrzucić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił zmiany prawomocnego postanowienia tego Sądu z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 2108/13 o odmowie przyznania prawa pomocy. Następnie, postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. Sąd odrzucił skargę. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżąca spółka (zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika) wniosła skargę kasacyjną na postanowienie o odrzuceniu skargi, jak również złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 14 września 2015 r. odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia [...] października 2015 r. strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 476 zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca, w terminie do uiszczenia wpisu sądowego, kolejny raz wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożony przez stronę skarżącą wniosek stanowił kopię uprzedniego wniosku. Kolejny raz referendarz sądowy postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 7 marca 2016 r. Sąd odrzucił zażalenie na postanowienie referendarza, zaś zażalenie na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił w dniu 10 maja 2016 r. (sygn. akt I GZ 292/16). Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. ponownie wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy załączając tożsamy wniosek jak poprzednie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2016 r., Dz. U. poz. 718, dalej jako p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu niezbędnym jest wskazanie, że już na wcześniejszym etapie niniejszego postępowania sądowego niejednokrotnie oceniano sytuację finansową skarżącej spółki w kontekście możliwości partycypowania w kosztach sądowych. Wskazać tu chociażby należy na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 19 maja 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, od którego wniesione zażalenie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 15 lipca 2014 r. Zajmując stanowisko negatywne wobec żądania skarżącej spółki przyznania prawa pomocy Sąd podkreślał, że treść składanych wniosków nie wskazuje na taką sytuację finansową spółki, która uzasadniałaby zmianę pierwotnie podjętego rozstrzygnięcia. Wnioski te bowiem nie wskazywały żadnych nowych okoliczności w sprawie, stanowiąc praktycznie kopię poprzednio składanych pism. Kolejny już raz ponowienie wniosku oznacza, że obecne orzekanie w przedmiocie prawa pomocy polegać powinno na zbadaniu, czy zmieniły się okoliczności, które legły u podstaw poprzedniego rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. W sytuacji zaś gdy strona skarżąca kolejny już raz składa w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty na identycznej argumentacji jak podnoszona w prawomocnie oddalonych już rozstrzygnięciach i który de facto ma na celu jedynie przedłużenie toczącego się postępowania sądowego, zdaniem Sądu, zastosowanie znaleźć powinien art. 249a p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Tym samym, w ocenie Sądu, za zbędne należy uznać rozpoznanie sprawy wielokrotnie już rozstrzyganej i analizowanej przez Sąd, od którego rozstrzygnięć skarżąca wnosiła przysługujące jej środki zaskarżenia i których rozpoznanie nie przyniosło skutków oczekiwanych przez stronę. W kwestii żądań zwolnienia od kosztów sądowych opartych na tożsamych okolicznościach i popieranych każdorazowo identycznymi argumentami wypowiadał się referendarz sądowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, a także Naczelny Sąd Administracyjny. Zajmowanie kolejny raz stanowiska w tym samym zakresie jest jak już wyżej powiedziano zbędne i nieuzasadnione. Sąd zwraca uwagę, że również w literaturze podkreśla się, że wskazany art. 249a p.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 p.p.s.a. (tak też: Piotr Gołaszewski w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 3 wydanie, Warszawa 2015 r.). W konsekwencji uznania, że rozpoznanie wniosku skarżącej spółki o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne Sąd na podstawie art. 249a p.p.s.a. w związku z art. 258 § 4 p.p.s.a orzekł jak w pkt I postanowienia. Zgodnie bowiem z treścią art. 258 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. – czynności, o których mowa w § 2, może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywać sąd. W niniejszej sprawie mając na uwadze względy sprawności i szybkości postępowania uznano za celowe wydanie przez Sąd orzeczenia w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową (wpis) należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. W oparciu o art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. pismem podlegającym opłacie jest także skarga kasacyjna. W myśl art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W przypadku, gdy nie został uiszczony odpowiedni wpis, przewodniczący - w oparciu o art. 220 § 1 zdanie drugie w zw. z § 3 p.p.s.a. - wzywa wnoszącego skargę kasacyjną, aby pod rygorem jej odrzucenia, "uiścił od tej skargi wpis, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania". Bezskuteczny upływ tego terminu skutkuje, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzuceniem skargi kasacyjnej przez sąd. W sprawie strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., a następnie po uprawomocnieniu się postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 października 2015 r., jak również kolejnego postanowienia z dnia 28 stycznia 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżąca nie uiściła należnego wpisu, składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, którego rozpoznanie – o czym była mowa powyżej – należało uznać za zbędne. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną, orzekając jak w pkt II postanowienia.