I SA/Wr 211/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2011 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.- F. postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec J.W. na podstawie tytułu wykonawczego [...], a obejmującego zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2001 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. skarżący wniósł o zawieszenie toczącego się wobec niego postępowania egzekucyjnego z uwagi na bardzo trudną sytuację majątkową i osobistą oraz fakt złożenia przez niego wniosku o wznowienie postępowania podatkowego ustalającego skarżącemu wysokość egzekwowanego zobowiązania. W ocenie organu wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 2005 r. Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej p.e.a.) nie przewidują możliwości fakultatywnego zawieszenia postępowania, a w sprawie nie zachodziła żadna z enumeratywnie wymienionych obligatoryjnych przesłanek zawieszenia, o których mowa w art. 56 § 1 ustawy. Organ egzekucyjny, działając jednocześnie jako wierzyciel, nie znalazł również podstaw, by zawiesić postępowanie w oparciu o art. 56 § 1 pkt 4 ustawy. Powołał się tu na interes budżetu państwa oraz restrykcyjny charakter egzekwowanego zobowiązania podatkowego. Organ podniósł także, że samo wznowienie postępowania podatkowego ustalającego wysokość egzekwowanego zobowiązania podatkowego nie ma wpływu na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, tym bardziej, że Dyrektor Izby Skarbowej wznawiając postępowanie na wniosek strony postanowieniem nr [...]-z dnia [...]r. odmówił jednocześnie wstrzymania jej wykonania. W zażaleniu z dnia [...] października 2010 r. skarżący podniósł, że, wbrew stanowisku organu, w jego sprawie zachodzą przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 p.e.a., gdyż jest w ciężkiej sytuacji materialnej i osobistej. Podniósł ponadto, że powinno dojść do zawieszenia postępowania z uwagi na zakwestionowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym zgodności z Konstytucją przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że żadna z okoliczności przytoczonych przez stronę skarżącą w zażaleniu nie wyczerpuje przesłanek z art. 56 § 1 p.e.a. Taką przesłanką nie jest bowiem ani zaskarżenie podstawy materialnej egzekwowanego zobowiązania do Trybunału Konstytucyjnego, ani fakt wznowienia postępowania podatkowego, czy też zła sytuacja materialna i osobista skarżącego. W skardze z dnia [...] grudnia 2010 r. J. W. zarzucił rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej: "rażące naruszenie dyspozycji art. 56 § 1 pkt 1-5 p.e.a. polegające na przyjęciu, że w sprawie niniejszej nie występują ustawowe przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego mimo, że bezspornym jest wystąpienie istotnych okoliczności natury procesowej, które uzasadniają złożenie wniosku w tej sprawie oraz uzasadniają wydanie postanowienia o zawieszeniu egzekucji skoro nastąpiły fakty: 1) złożenie skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie stwierdzenia niezgodności art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z Konstytucją RP; 2) dramatyczna sytuacja ekonomiczna J. W., który jest pozbawiony pracy, poważnie choruje, jest zadłużony u osób fizycznych i nie jest wstanie wykonać zobowiązań ustawowych, a nadto popadł w długi i nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie." Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Izby Skarbowej lub zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku skarżącego w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał stanowisko, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania. Przytoczył także argumentację uzasadniającą wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. z dnia [...]r., nr [...]ustalającą skarżącemu egzekwowane zobowiązane podatkowe. Wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji dotyczącej: zatrudnienia skarżącego w latach 1963-2003, wysokości jego wynagrodzenia w okresie trwania nauki na studiach wyższych oraz informacji o dopuszczalności obrotu bankowego i społecznego bonami towarowymi PEKAO. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się natomiast do wniosków dowodowych skarżącego, organ odwoławczy wskazał, że nie mają one znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż nie dotyczą postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, co następuje: Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. nie narusza prawa. Rozważania prawne wypada rozpocząć od przypomnienia, iż stosownie do art. 56 § 1 p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W świetle treści powołanego przepisu wyraźnie należy zaakcentować, iż po pierwsze- ustawodawca taksatywnie wymienił przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a po drugie- instytucja zawieszenia postępowania nie jest zbudowana przy zastosowaniu uznania administracyjnego co oznacza, iż w przypadku stwierdzenia, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, zobowiązuje to organ do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organy egzekucyjne obu instancji dokonały całościowej oceny materiału dowodowego przedstawiając ją w uzasadnieniu obu postanowień. Rozstrzygnięcie podjęte w wyniku powyższej oceny, mimo że niezgodne z oczekiwaniami skarżącego nie może oznaczać, iż przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy egzekucyjne prawidłowo wykazały w niniejszym postępowaniu, iż żadna z przesłanek z art. 56 § 1 p.e.a. nie została spełniona. Z oczywistych względów w sprawie nie mieliśmy do czynienia ze śmiercią zobowiązanego, ani też z przypadkiem utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego, jak też z żądaniem wierzyciela o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, skoro egzekucję prowadził sam wierzyciel (wierzyciel egzekwujący). W istocie zatem organom egzekucyjnym pozostała ocena istnienia pozostałych przesłanek umorzeniowych, tj. stwierdzenia czy w sprawie doszło do wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej (art. 56 § 1 pkt 1 p.e.a.), czy też istnienia innych przypadków przewidzianych w ustawach (art. 56 § 1 pkt 5 p.e.a.). Nie budzi wątpliwości, iż względem skarżącego do czasu wydania zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego nie wydano żadnego rozstrzygnięcia mocą którego wstrzymano lub odroczono termin wykonania obowiązku z tytułu ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, ani też nie rozłożono na raty tego podatku. Wyraźnie trzeba w tym miejscu wskazać, iż wymienioną powyżej przesłanką objęto rozstrzygnięcia, chociażby jeszcze nieostateczne i nieprawomocne, nie natomiast same wnioski inicjujące takie postępowania. Zdaniem Sądu nie zachodzą także przypadki przewidziane w ustawach odrębnych, które generalnie odnoszą się do przedsiębiorców o specjalnym statusie (np. publiczne zakłady opieki zdrowotnej, banki, przemysł zbrojeniowy, hutnictwo żelaza i stali), bądź też dotyczą postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (mowa w nich o zawieszeniu postępowania przed organami, które prowadzą spór kompetencyjny, o którym w niniejszej sprawie absolutnie nie ma mowy). Taką podstawą, co słusznie zauważył organ, nie jest także wystąpienie przez osobę trzecią ze skargą do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, gdyż nawet w przypadku korzystnego rozstrzygnięcia tej kwestii dla tej grupy podatników dopiero zmiana indywidualnych decyzji podatkowych mogłaby mieć wpływ na toczące się postępowania egzekucyjne. Wbrew zarzutom skargi jakiegokolwiek znaczenia nie mają dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia podnoszone okoliczności wskazujące na niekorzystną sytuację majątkową, finansową i zdrowotną zobowiązanego, ponieważ w żadnym razie nie wskazują one na wystąpienie omawianych wyżej przesłanek warunkujących zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Również wnioski dowodowe strony nie mogły zostać uwzględnione, co znalazło swój wyraz w postanowieniu wydanym na rozprawie, nie tylko z uwagi na ograniczenia dowodowe postępowania przed sądem administracyjnym, ale także zważywszy na podnoszone w nich tezy dowodowe. Mając na względzie przedstawioną powyżej argumentację, skargę należało uznać za nieuzasadnioną, co spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.