I SA/Wr 2118/14

WyrokWSA we Wrocławiu2014-12-17

Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Ewa Kamieniecka, Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa, która zarządza nieruchomością, w której wyodrębniono odrębną własność lokali, jest podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji i uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółdzielnia mieszkaniowa, sprawująca zarząd nieruchomością wspólną, w której wyodrębniono odrębną własność lokali, jest podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji i uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spółdzielnia ta, na mocy art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, wykonuje zarząd nieruchomością wspólną jak zarząd powierzony w rozumieniu ustawy o własności lokali, co czyni ją stroną zobowiązaną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym opłat za odpady.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., która utrzymała w mocy decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości wielolokalowej. Spółdzielnia podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując swój status jako strony zobowiązanej do złożenia deklaracji i ponoszenia opłat, a także sposób ustalenia stawki opłaty. Skarżąca argumentowała, że obowiązek ten spoczywa na właścicielach poszczególnych lokali.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant: starszy inspektor sądowy Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. przy udziale sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję "A" sp. z o.o. w La. z dnia [...] r. nr [...] określającą "B" w La. za okres od 1 lipca do 31 stycznia 2014 r. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości położonej w L. przy ul. W[...] [...]-[...], obejmującej budynek wielolokalowy. W uzasadnieniu organ I instancji uznał, że skarżącej przysługiwał status właściciela nieruchomości, zobowiązanego do złożenia deklaracji w sprawie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.) – dalej: u.c.p.g. - a w konsekwencji także status strony postępowania wymiarowego. Organ wyliczył wysokość należnej opłaty uwzględniając liczbę mieszkańców według zestawienia złożonego przez "B" w toku postępowania oraz stawkę jak dla odpadów niesegregowanych. Przyjęcie wyższej stawki uzasadniono niezłożeniem przez "B" deklaracji. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium podniosło, że wydanie decyzji w przedmiocie określenia "B" opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uznać należy z prawidłowe w zakresie określenia strony. Kolegium podsumowało, że zarząd wykonywany przez spółdzielnie mieszkaniową jest zarządem tożsamym z zarządem nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, a co za tym idzie, do spółdzielni mieszkaniowej ma zastosowanie art. 2 ust. 3 u.c.p.g., z którego wprost wynika, że stosuje się go do osoby, która wykonuje zarząd jak w ustawie o własności lokali. Organ odwoławczy zaznaczył, że wysokość przedmiotowej opłaty regulują postanowienia uchwały nr [...]/[...]/13 Rady Miejskiej w La. z dnia [...] 2013 r., w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty (Dz. Urzęd. Woj. Dolnośl. z 2013 r., poz. 3382). Stosownie do § 1 ust. 1 uchwały, Rada Miejska w La. ustaliła, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, będzie ustalana jako iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej w ust. 2 lub ust. 3 uchwały. W § 1 ust. 2 uchwały ustalono miesięczną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w ust. 1 w wysokości 15,50 zł. I tak w ramach postępowania dotyczącego określenia wysokości opłaty organ I instancji, na podstawie zestawień o liczbie osób zamieszkujących w zasobach "B" prawidłowo określił wysokość zobowiązania w zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu "B" podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie : -art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z przepisem art.6q ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach przez prowadzenie postępowania z udziałem skarżącej "B", jako strony i doręczenie "B" decyzji kończącej postępowanie a w konsekwencji przez pominięcie członków oraz osoby nie będące członkami skarżącej "B", zajmujących lokale mieszkalne znajdujące się w zasobach "B", jako właściwych stron postępowania, -art. 59 Ordynacji podatkowej w związku z przepisem 6q ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach poprzez zobowiązanie innego podmiotu niż podatnik (właściciel lokalu mieszkalnego w nieruchomości położonej w La. przy ul. W[...] [...]-[...]) do zapłaty należnego podatku (opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi), -art. 5, art. 7 i art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 6q ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, poprzez wskazanie innych niż podatnik podmiotów zobowiązanych do złożenia deklaracji i ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wytworzonych w gospodarstwach domowych, -art. 122 w związku z art. 188 Ordynacji podatkowej, w związku z przepisem 6q ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach poprzez pominięcie zaliczonych w poczet materiału dowodowego indywidualnych deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wypełnionych przez właścicieli nieruchomości położonej w La. przy ul. W[...] [...]-[...], na okoliczność ustalenia jaka liczba właścicieli w/w nieruchomości zadeklarowała wolę gromadzenia odpadów w sposób selektywny, a jaka w sposób nieselektywny, -art. 124 Ordynacji podatkowej w związku z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z przepisem 6q ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach poprzez przyjęcie, iż w przypadku nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi, w tym dla nieruchomości położonej w La. przy ul. W[...] [...]-[...], nie ma możliwości uwzględnienia selektywnego zbierania odpadów przez poszczególnych jej mieszkańców, pomimo odmiennych w tym względzie oświadczeń części właścicieli w/w nieruchomości oraz faktycznego realizowania przez "A" Sp. z o.o. obowiązku selektywnej zbiórki odpadów na rzecz właścicieli nieruchomości przy ul. W[...] [...]-[...], co w konsekwencji oznacza naruszenie swobodnej oceny dowodów, art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z przepisem 6g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez wydanie aktu, który na skutek zarzuconych wyżej naruszeń w rzeczywistości nie rozstrzyga istoty sprawy, ponieważ nie został skierowany do prawidłowo oznaczonej strony i nie zawiera prawidłowego orzeczenia co do ustalonej należności. Ponadto "B" zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu stawki 15.50 zł jak za odpady niesegregowane , w sytuacji gdy treść indywidualnych deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonymi przez właścicieli nieruchomości segregujących odpady jaki i tych, którzy ich nie segregują. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj: art. 27 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., Nr 119, poz. 1222, ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca spółdzielnia mieszkaniowa sprawuje zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze. zm.), -art. 6m ust. 1, art. 6h w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca "B" jest właścicielem nieruchomości wielolokalowej w rozumieniu ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, w następstwie czego pozostaje zobowiązana do składania deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ponoszenia tej opłaty na rzecz Gminy Miejskiej La., art. ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach poprzez wydanie decyzji w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w sytuacji wypełnienia przez właścicieli nieruchomości położonej w La., przy ul. W[...] [...]-[...] obowiązku wynikającego z art. 6m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwały nr [...]/[...]/13 Rady Miejskiej w La. z dnia [...] 2013 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, tj. złożenia przez tychże deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli lokali zamieszkałych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sporna między stronami jest kwestia zasadności uznania skarżącej spółdzielni za podmiot zobowiązany do składania deklaracji i uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości będących w zasobach spółdzielni, w których wyodrębniono odrębną własność lokali. Powyższe zagadnienie było już przedmiotem oceny sądów administracyjnych (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) z dnia 10 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Rz 1260/13, WSA w Szczecinie z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt i SA/Sz 1291/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: CBOSA), w tym także tutejszego Sądu m.in. w wyroku z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 300/14. Wyrażone w tym wyroku poglądy i argumentację Sąd orzekający w obecnym składzie w całości podziela i uznaje za w pełni aktualne także na gruncie rozpoznawanej sprawy. Zgodnie z art. 6h u.c.p.g., właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c (tj. nieruchomości zamieszkałych, w stosunku do których gminy organizują odbieranie odpadów od ich właścicieli - z mocy ustawy (ust.1) i niezamieszkałych na podstawie uchwały (ust. 2), są zobowiązani do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie do art. 6m u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do właściwego organu gminy, deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych oraz składania nowych deklaracji w razie zaistnienia zmian danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdeklarowana w deklaracji opłata jest uiszczana w trybie i na zasadach określonych w uchwale rady gminy, o której mowa w art. 6l u.c.p.g. A zatem, to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia do właściwego organu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach formułuje w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. własną definicję "właściciela nieruchomości" . Według ww. przepisu, ilekroć w ustawie mowa jest o właścicielach nieruchomości rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Definicja ta ma charakter zakresowy. Zostały w niej wymienione poszczególne kategorie podmiotów, które mogą zostać uznane za właścicieli nieruchomości w znaczeniu ustawowym. W przepisie tym określono szeroki krąg podmiotów, które są (mogą być) adresatami obowiązków nałożonych przepisami ustawy. Takie rozwiązanie podyktowane jest potrzebą zapewnienia prawidłowej i powszechnej realizacji celów i funkcji ustawy, wskazanych już w samej nazwie. Nie można zatem dokonywać interpretacji poszczególnych przepisów bez uwzględniania celu i funkcji ustawy, jak też bez uwzględniania wykładni systemowej zarówno wewnętrznej jak i zewnętrznej. Podkreślenia wymaga także, że w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach definicja "właściciela nieruchomości" i "nieruchomości" jest odmienna od tej stosowanej w prawie cywilnym i odbiega od ścisłego znaczenia tego pojęcia w prawie cywilnym. Dla prawidłowego odczytywania art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. istotne jest pojęcie nieruchomości (tak też wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. I SA/Ol 760/13). Zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Z treści art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. wynika zatem wprost, z uwzględnieniem pojęcia nieruchomości, że za właściciela ustawa uznaje każdy podmiot, który włada nieruchomością tj. wyodrębnionym gruntem i związanym z nim trwale budynkiem - na podstawie prawa własności, współwłasności, wieczystego użytkowania, zarządu i użytkowania (tzw. trwały zarząd i użytkowanie to władztwo nad nieruchomościami Skarbu Państwa lub gminy uregulowane przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami), a także ewentualnie na podstawie stosunku obligacyjnego. Natomiast art. 2 ust. 3 u.c.p.g. przewiduje, że w razie zabudowania nieruchomości budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiona została odrębna własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn zm.), lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Z przywołanych regulacji wynika, że w stanie faktycznym konkretnej sprawy kilka podmiotów jednocześnie może spełniać warunki do uznania ich za właścicieli nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Nie oznacza to jednak, że wszystkie wymienione podmioty mogą jednocześnie mieć taki status względem obowiązku związanego z konkretną nieruchomością. Z przepisów u.c.p.g. nie wynika też solidarna odpowiedzialność tych podmiotów w powyższej sytuacji. Z tego względu celem ustalenia, który podmiot w konkretnym przypadku powinien zostać uznany za właściciela obowiązanego do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy odwołać się również do innych aktów prawnych, w tym do przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy o własności lokali, a w odniesieniu do możliwości uznania spółdzielni mieszkaniowej za taki podmiot, również do ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Jak wskazano w literaturze, tam gdzie jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości łączy się z członkostwem w określonej korporacji typu spółdzielnia mieszkaniowa, wspólnota mieszkaniowa (powyżej 7 członków) lub TBS, podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji będzie zawsze jednostka organizacyjna lub osoba posiadająca nieruchomość w zarządzie, czyli m.in. spółdzielnia mieszkaniowa (por. K. Sobieralski, Podmiot zobowiązany do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, NZS 2013/3, s. 59). Z definicji nieruchomości wynika, że część budynku może stanowić odrębną nieruchomość na mocy przepisów szczególnych. Są nimi przepisy ustawy o własności lokali. Cechą charakterystyczną odrębnej własności lokalu jest przymusowa, nie podlegająca podziałowi lub zniesieniu współwłasność w częściach ułamkowych gruntu oraz wszystkich części budynków i innych urządzeń nieprzeznaczonych wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, przy czym udział w nieruchomości wspólnej stanowi prawo związane z własnością lokalu (art. 3 ustawy o własności lokali). Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, że nie ma do niej zastosowania art. 2 ust. 3 u.c.p.g. z uwagi na to, że spółdzielnia nie sprawuje zarządu w rozumieniu ustawy o własności lokali, czego wymaga ww. przepis, ale w trybie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Zarząd nieruchomością wspólną uregulowany jest w rozdziale czwartym ustawy o własności lokali (art. 18 - 33). Zgodnie z art. 18 ustawy o własności lokali. zarząd nieruchomością wspólną może być uregulowany umownie. Dopiero w braku umowy stosuje się reżim ustawowy. W przypadkach w umowie nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące sposobu zarządu. Zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy, właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej lub prawnej (tzw. zarząd powierzony). W art. 2 ust. 3 u.c.p.g. mowa jest o osobach sprawujących zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, czyli mowa jest nie tylko o osobach pełniących funkcję zarządu wspólnoty mieszkaniowej (wybranych zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali), ale również o każdej osobie fizycznej lub prawnej, której zarząd został powierzony. Spółdzielnia mieszkaniowa jest osobą prawną sprawującą zarząd nieruchomością wspólną. Po ustanowieniu na rzecz swoich członków lub innych osób odrębnej własności lokali na zasadach określonych w przepisach Rozdziału 3 u.s.m., odwołujących się w pewnych kwestiach do przepisów ustawy o własności lokali, spółdzielnia sprawuje zarząd nieruchomościami wspólnymi, jak zarząd powierzony w rozumieniu przepisów o własności lokali, z mocy art. 27 ust. 2 u.s.m. Zdaniem Sądu odesłanie zawarte w art. 27 ust. 2 u.s.m. do zarządu powierzonego w rozumieniu ustawy o własności lokali stanowi o tym, że spółdzielnia sprawuje zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali, o jakim mowa w art. 2 ust. 3 u.c.p.g. W uchwale z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. I OPS 2/12 (opubl. ONSAiWSA 2013/2/23) Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA), wypowiadając się co do charakteru zarządu, o którym mowa w art. 27 ust. 2 u.s.m., odwołał się do uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z 26 listopada 2008 r. sygn. III CZP 100/08 (OSNC 2009, nr 10, poz. 140), który wskazał, że w potencjalnej kolizji mogą tu występować dwie ustawy określające swoiste reżimy zarządu nieruchomością wspólną: ustawa o własności lokali i ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych. Ustawodawca w art. 27 u.s.m. rozstrzygnął o wyborze spółdzielczego (nie zaś powszechnego) reżimu zarządu nieruchomością wspólną, w którego ramach spółdzielnia sprawuje taki zarząd z mocy ustawy, tak jak zarządza nieruchomościami stanowiącymi jej wyłączną własność. Wprawdzie stosownie do art. 27 ust. 1 u.s.m.: "w zakresie nieuregulowanym w ustawie do prawa odrębnej własności lokalu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3" - co mogłoby ewentualnie wskazywać na poddanie omawianej sfery stosunków unormowaniom ustawy o własności lokali, jednakże zakres stosowania przepisów o zarządzie nieruchomością wspólną określa nie przytoczony ust. 1 art. 27, lecz ust. 2 tego artykułu, rozstrzygający o bardzo wąskim stosowaniu odpowiednich dla tej materii przepisów ustawy o własności lokali. A zatem w spółdzielniach mieszkaniowych w zasadzie nie stosuje się tych przepisów ustawy o własności lokali, które dotyczą zarządu nieruchomością wspólną, w tym także i tych, które dotyczą funkcjonowania wspólnoty mieszkaniowej powołanej głównie w tym celu, aby właściciele lokali mogli sprawnie zarządzać nieruchomością wspólną. Wyłączenie stosowania również tych przepisów ustawy o własności lokali jest w spółdzielniach mieszkaniowych zrozumiałe, gdyż w innym przypadku dochodziłoby do stosowania dwóch systemów dotyczących zarządzania tą samą nieruchomością - systemu właściwego dla spółdzielni i systemu właściwego dla wspólnoty mieszkaniowej. Jest oczywiste, że taka sytuacja prawna byłaby źródłem trudności w zarządzaniu wspólną nieruchomością. Ustawodawca zdecydował, że w odniesieniu do nieruchomości spółdzielni mieszkaniowej w razie pojawienia się innych niż spółdzielnia właścicieli lokali stosuje się w powyższym zakresie przede wszystkim procedury (...) przewidziane w przepisach ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. NSA stwierdził, że podstawowe znaczenie w kształtowaniu systemu zarządu nieruchomością wspólną, której współwłaścicielką jest spółdzielnia mieszkaniowa, ma art. 27 ust. 2 zdanie pierwsze u.s.m. stanowiący że: "Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali., choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26". Według NSA, ze względu na formułę normatywną art. 27 ust. 2 u.s.m. należy wyraźnie zaakcentować okoliczność, iż realizowanie zarządu "jak zarządu powierzonego" następuje nie na podstawie umowy, lecz wynika z ustawy (zarząd ex lege). Ustawowe źródło wykonywania zarządu nieruchomością wspólną powoduje, że nie zachodzi potrzeba zawierania umowy w przedmiocie zarządzania nieruchomością. Oznacza to, że omawiana formuła wyraża generalną zasadę wykonywania zarządu na podstawie ustawy po ustanowieniu odrębnej własności pierwszego lokalu w budynku należącym dotychczas w całości do spółdzielni mieszkaniowej. Stanowcze brzmienie tej formuły: "zarząd (...) jest wykonywany" wskazuje, że wykonywanie zarządu nieruchomością wspólną stanowi obowiązek spółdzielni mieszkaniowej. Istotą systemu zarządu uregulowanego w art. 27 ust. 2 u.s.m. jest więc sprawowanie ex lege przez spółdzielnię zarządu nieruchomością wspólną jak zarządu powierzonego. Podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2012 r. sygn. V CSK 459/11(Lex nr 1243118), w którym sformułowano następującą tezę: "Odpowiednie stosowanie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, nie może być rozumiane jako przyznanie właścicielom lokali uprawnienia do pozbawienia spółdzielni wykonywania zarządu nieruchomością wspólną w inny sposób niż wynikający z zastosowania art. 241 albo art. 26 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Oznacza ono jedynie to, że zarząd nieruchomością wspólną jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali. Jednakże zarząd przysługujący spółdzielni powstaje i jest wykonywany ex lege, podczas gdy zarząd powierzony według art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali powstaje i jest wykonywany na podstawie uchwały podjętej przez właścicieli lokali. W szczególności więc właściciele lokali w okresie wykonywania zarządu przez spółdzielnię nie mogą go powierzyć innej osobie dopóty, dopóki nie będą do nich stosowane przepisy ustawy o własności lokali na podstawie art. 241 albo art. 26 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych". Na podstawie powyższego stwierdzić należy, że zarząd spółdzielni w przypadku, gdy jest ona współwłaścicielem, jest nie tylko zarządem preferowanym ale i wynikającym z ustawy. Zarząd ten, w sytuacji wyodrębnienia własności lokali, nie jest całkowicie oderwany od reguł, o jakich mowa w przepisach ustawy o własności lokali. Tym samym spółdzielnie mieszkaniowe sprawują zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali (jak zarząd powierzony). To, że nie mają w takim przypadku zastosowania inne (niż art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i ust. 1a ustawy o własności lokali) przepisy ustawy o własności lokali a zwłaszcza przepisy o wspólnocie mieszkaniowej i zebraniu właścicieli lokali nie wyklucza, że na użytek ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zarząd wykonywany przez spółdzielnie mieszkaniowe należy do kategorii mieszczącej się w pojęciu zarządu wynikającym z ustawy o własności lokali, czyli "w rozumieniu" tej ustawy. Użycie w art. 27 ust. 2 u.s.m. sformułowania, że spółdzielnia wykonuje zarząd ... "jak zarząd powierzony, o którym mowa w ustawie o własności lokali"... i odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o własności lokali w tym zakresie wskazuje, że na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest to zarząd w rozumieniu ustawy o własności lokali. Jest to więc zarząd ustawowy w zakresie wykonywania którego art. 27 ust. 2 u.s.m. odsyła bezpośrednio do stosownych regulacji ustawy o własności lokali, nakazując je stosować odpowiednio. Sąd zgadza się z poglądem wyrażonym przez wskazane na wstępie sądy administracyjne, że nie do zaakceptowania, w świetle art. 32 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, byłoby przyjęcie takiej interpretacji art. 2 ust. 3 u.c.p.g., według której uznaje się, że osoby sprawujące zarząd nieruchomościami wspólnymi na podstawie umowy lub uchwały współwłaścicieli nieruchomości, bo to jest regułą na gruncie ustawy o własności lokali, podlegają obowiązkom określonym w ustawie o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, natomiast nie podlegają im osoby prawne tj. spółdzielnie mieszkaniowe, sprawujące zarząd nieruchomościami wspólnymi z mocy przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (która, co już wyżej wskazano, odwołuje się w wielu kwestiach do ustawy o własności lokali). Podsumowując, zdaniem Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i słusznie skarżąca została uznana za podmiot zobowiązany do złożenia deklaracji i uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami. Wskazać też należy, że w obowiązującej ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obowiązek posiadania umowy na pozbywanie się odpadów komunalnych wytwarzanych na nieruchomości został zastąpiony obowiązkiem złożenia deklaracji (art. 6m u.c.p.g.) i uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dopiero w sytuacji niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowania tymi odpadami właściwy organ określa w drodze decyzji (art. 6o u.c.p.g.), wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji ustalając opłatę wziął pod uwagę dane o liczbie mieszkańców poszczególnych nieruchomości, wynikające z zestawienia przedstawionego przez "B" oraz zastosował stawkę w wysokości 15,50 zł miesięcznie za każdego mieszkańca, zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w La. z dnia [...] 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia takiej opłaty. Z przywołanych regulacji wynika, że jeżeli zobowiązany podmiot nie złoży deklaracji i organ określi wysokość opłaty w decyzji, to jednocześnie wykluczone jest w takiej sytuacji dokonanie wyboru czy odpady będą segregowane. W sprawie skarżąca nie wypełniła obowiązku złożenia deklaracji. Natomiast deklaracje złożone przez podmioty niezobowiązane do ich składania nie mogą wywołać skutku dla skarżącej. Takiego skutku nie mogło wywołać także złożenie przez nią jako "pośrednika" deklaracji mieszkańców. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło