I SA/Wr 212/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. z/s we W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., z dnia 23 listopada 2010 r., Nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. oraz odsetek za zwłokę, postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 4 lutego 2011 r. A sp. z o.o. (zwana dalej stroną skarżącą) złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wskazanej w osnowie niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku jego autor wskazał, że działalność spółki polega m. in. na bieżącym opłacaniu licznych dostawców, wynajmujących oraz pracowników od których towarów i usług zależy wprost działalność spółki. Ponadto pozbawienie spółki środków finansowych na realizację własnych zobowiązań decyduje o istotnym interesie strony, co przesądza o zaistnieniu przesłanki wstrzymania wykonania decyzji o których mowa w art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Strona skarżąca stwierdziła ponadto, że przedsiębiorcy nie posiadają wolnej gotówki na należności budżetowe i częstokroć nie regulują nienależnych – ich zdaniem – zobowiązań. Ponadto niesie to za sobą nieodwracalne skutki dla strony, albowiem nawet późniejszy zwrot świadczenia z odsetkami nie odtworzy przedsiębiorstwu rynku kontrahentów. Spółka cierpi na brak płynności finansowej spowodowany nieterminowym regulowaniem należności jej operatorów. Dochodzenie należności na drodze sądowej jest jednak długotrwałe. Zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji uzasadniać ma również fakt zagrożenia wszczęciem postępowania egzekucyjnego należności podatkowych i ich prawdopodobne egzekwowanie z rachunków bankowych spółki. Autor wniosku wskazał także, że spółka w ostatnim czasie uregulowała należności podatkowe na kwotę ok. 750 tyś. zł, co również wpłynęło na możliwości finansowe spółki. Przedsiębiorstwo – jak wskazuje dalej strona skarżąca – planuje dalszy rozwój swej działalności i jest statecznym przedsiębiorcą o kapitale zakładowym znacznie przewyższającym zaległości podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 tej samej ustawy, Sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m. in. w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji – zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. – jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Okoliczności przedstawione na poparcie wniosku nie wskazują, w ocenie Sądu, na spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na wstępie wyraźnego podkreślenia wymaga, że spór co do meritum sprawy obejmuje jedynie niedużą część podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. wynikającego z decyzji organu podatkowego, w wysokości 868 655,00 zł. Oczywistym jest zatem, że skoro spółka kwestionuje kwotę 45 812,03 zł, to tylko ta suma stanowiła punkt odniesienia do dalszych rozważań Sądu w kwestii ewentualności wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z pozostałą częścią zobowiązania (822 842,97 zł) strona skarżąca zgadza się i winna należność podatkową uregulować z chwilą uprawomocnienia się decyzji. Analizując wniosek strony skarżącej stwierdzić można, że jego uzasadnienie sprowadza się do wskazania następujących okoliczności: ograniczenie płynności finansowej spółki i związanych z tym trudności w regulowaniu jej bieżących zobowiązań, szczególną sytuację gospodarczą spółki, brak wolnych środków na nienależne – zdaniem strony skarżącej – zobowiązania budżetowe, trudności finansowe przedsiębiorstwa wynikające z faktu nieterminowego rozliczania się ze spółką przez jej operatorów (agentów) oraz niebezpieczeństwa egzekucji zobowiązań z rachunków bankowych i utraty rynku kontrahentów, co w konsekwencji może się wiązać nawet z ogłoszeniem upadłości, faktu uregulowania w ostatnim czasie zaległości podatkowych na kwotę ok. 750 tyś zł, negatywnego wpływu ewentualnej egzekucji na dalsze plany rozwoju przedsiębiorstwa i wreszcie pozycji przedsiębiorstwa na rynku oraz znaczącej kwoty kapitału zakładowego (przewyższającej kwotę zaległości podatkowych). Sąd wyjaśnia zatem, że okoliczności wskazane we wniosku, w kontekście zaprezentowanych na wstępie przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie uzasadniają wstrzymania wykonania decyzji. W ocenie Sądu w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Takowych nie wskazuje również strona skarżąca. Ogólnikowych stwierdzeń nie należy bowiem utożsamiać z wykazaniem okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Bezspornie spółka dysponuje znacznym majątkiem. Z załączonych dokumentów wynika, że dysponuje ona znacznymi aktywami (w tym również środkami pieniężnymi znacznie przekraczającymi sporną część należności podatkowej). Ponadto strona skarżąca posiada liczne wierzytelności. W opinii Sądu nawet egzekucja całości spornej kwoty tj. 45 812,03 zł wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi w sposób znaczący nie wpłynie na kondycję finansową spółki. Wstrzymania wykonania decyzji nie należy mylić z innymi narzędziami ochrony podatnika, czy też instytucjami ulg w spłacie zobowiązań, w przedmiocie których uprawnione są do orzekania organy podatkowe i egzekucyjne. Celem owej szczególnej instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest bowiem ochrona przed nieodwracalnymi skutkami negatywnych następstw wadliwych działań organów administracji publicznej. Nie może ona jednak służyć jedynie ułatwieniu funkcjonowania przedsiębiorstwu, które znalazło się trudniejszej sytuacji ekonomicznej, tym bardziej, że spółka może przecież skorzystać z całego wachlarza uprawnień przewidzianych przepisami ordynacji podatkowej, czy też ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poczynając od wniosku o odroczenie terminu płatności, a na zarzucie zastosowania zbyt uciążliwego środka kończąc. Unikając wskazywania konkretnych rozwiązań (albowiem nie to jest rolą sądu administracyjnego w postępowaniu, w którym strona skarżąca reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika), wspomnieć można, że pewna inicjatywa ze strony spółki nie dość, że mogłaby pozwolić spółce na uregulowanie należności podatkowej, to mogłaby wręcz pomóc w wyegzekwowaniu wierzytelności przedsiębiorstwa od nierzetelnych kontrahentów, bez konieczności ich dochodzenia na drodze cywilnej. Odnosząc się do pozostałych wskazywanych przez autora wniosku okoliczności Sąd stwierdza, że wstrzymanie wykonania decyzji w celu umożliwienia realizacji planów rozwoju spółki stanowiłoby de facto skredytowanie spółki środkami publicznymi do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, a tym samym wejście w kompetencje organów podatkowych, a nawet zrodziłoby zagrożenie wystąpienia niedozwolonej pomocy publicznej. Co do faktu uregulowania w ostatnim czasie należności podatkowych na kwotę ok. 750 tyś. zł Sąd przypomnieć jedynie może, że opłacanie danin publicznych jest podstawowym obowiązkiem wobec Państwa każdego ze zobligowanych do tego podmiotów. Fakt wywiązywania się z tego obowiązku należy uznać za godny pochwały, jednak pozbawiony znaczenia z punktu widzenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Uwzględniając wszystkie okoliczności, należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie jest to tym bardziej uzasadnione, że przedmiotem sporu są świadczenia pieniężne, a więc z istoty swej odwracalne. Dlatego, w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, strona nie poniesie szkody albowiem nastąpi wówczas zwrot należności. Godzi się na koniec podkreślić, że mimo, iż strona skarżąca zaskarża decyzję jedynie w części, to jednak formułuje wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w całości, a zatem wniosek rozpoznany został w granicach wyznaczonych przez treść podania. Z tych względów – na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a – Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.