I SA/Wr 212/23
WyrokWSA we Wrocławiu2023-11-23
Skład orzekający: Dagmara Dominik-Ogińska, Marta Semiczek, Malwina Jaworska-Wołyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zasadnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, gdy odwołanie zostało złożone dzień po upływie ustawowego terminu, pomimo podniesionych przez pełnomocnika skarżącej argumentów o trudnościach technicznych i chorobie?Ratio decidendi
Uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną, a jego stwierdzenie przez organ odwoławczy jest obligatoryjne, gdy termin został przekroczony, nawet nieznacznie. W przypadku złożenia odwołania po terminie, organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, lecz musi wydać postanowienie o uchybieniu terminowi. Sąd administracyjny, kontrolując takie postanowienie, ocenia jedynie spełnienie przesłanek formalnych, a nie merytoryczną zasadność odwołania.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy, ponieważ odwołanie zostało złożone dzień po upływie 14-dniowego terminu. Pełnomocnik skarżącej argumentował, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezawinionych, wskazując na trudności techniczne z wysłaniem odwołania oraz chorobę. Sąd administracyjny miał ocenić legalność postanowienia o uchybieniu terminowi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska Sędziowie: Sędzia WSA Marta Semiczek Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak – spr. po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. sp. jawna z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 1 lutego 2023 r. nr 0201-IOV-13.4103.3.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 lutego 2023 r. (nr 0201-IOV-13.4103.3.2023) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej organ), działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 poz. 2651, dalej o.p.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M. Spółka Jawna z/s w Ś. (dalej skarżąca) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy z 1 grudnia 2022 r. (nr 0220-SPVl-1.4103.21.2020) w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2016 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 7 grudnia 2022 r. za pomocą środków komunikacji elektronicznej (za pośrednictwem systemu teleinformatycznego ePUAP), na wskazany przez pełnomocnika adres elektroniczny, co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Doręczenia.
Zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 o.p. odwołanie od decyzji wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Tym samym w rozpatrywanej sprawie ostateczny termin do złożenia odwołania upłynął wraz z dniem 21 grudnia 2022 r.
Tymczasem odwołanie od decyzji skarżąca złożyła 22 grudnia 2022 r. w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem platformy e-PUAP, co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia. Zatem wynikający z art. 223 § 2 o.p. czternastodniowy termin do dokonania tej czynności procesowej nie został dochowany i odwołanie zostało złożone po terminie. W tej sytuacji zasadnym był – stosownie do brzmienia art. 228 § 1 pkt 2 o.p. – stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Jednocześnie zaskarżono wydane przez organ postanowienie z dnia 2 lutego 2023 r. (nr 0201-IOV-13.4103.4.2023) odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 1 grudnia 2022 r., a sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wr 213/23.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazała, że prawdą jest, iż odwołanie zostało złożone w dniu 22 grudnia 2022 r., jednak niedotrzymanie terminu spowodowane było nie z winy strony. Pełnomocnik wskazała, na trudności techniczne związane z wysłaniem odwołania w dniu 19 grudnia 2022 r. skutkujące tym, że część korespondencji została skutecznie wysłana a część, w tym sporne odwołanie nie. Dalej wskazała również na swoją chorobę, której towarzyszyła wysoka gorączka uniemożliwiająca podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej w dniach 20-21 grudnia 2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022, poz. 2492) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023, poz. 1634, dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie organu z dnia 1 lutego 2023 r. (nr 0201-IOV-13.4103.3.2023) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącą od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy z 1 grudnia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2016 r.
Zgodnie z art. 233 § 1 o.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 o.p.).
Co istotne i co podkreślane jest w orzecznictwie to to, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Tym samym każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu, stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. wyrok NSA z 8 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 372/09, CBOSA; wyrok NSA z 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 854/08, CBOSA).
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której ponadto – jak to wynika z treści skargi – sam pełnomocnik nie kwestionuje daty i skuteczności doręczenia decyzji przez organ I instancji jak również złożenia odwołania po terminie. Przyznaje, iż termin do wniesienia odwołania od doręczonej w dniu 7 grudnia 2022 r. decyzji upłynął w dniu 21 grudnia 2022 r., a odwołanie zostało złożone dzień później, a zatem z uchybieniem terminowi. W tych więc okolicznościach obowiązkiem organu odwoławczego było wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, co też w sprawie prawidłowo organ uczynił wydając zaskarżone do tut. Sądu postanowienie z dnia 1 lutego 2023 r.
W ocenie tut. Sądu nie mogły odnieść zamierzonego przez pełnomocnika skarżącej skutku przedstawione przez nią w skardze twierdzenia, gdyż ich treść dotyczy w istocie rzeczy kwestii związanych z przywróceniem terminu i związanego z tym wymogu uprawdopodobnienia braku winy. Tym samym podlegały one rozpatrzeniu w sprawie, w której kontroli Sądu podlegało zaskarżone również przez stronę postanowienie odmawiające przywrócenia terminu. W sprawie tej, zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Wr 213/23, skargę oddalono nie podzielając twierdzeń skarżącej. Kognicja Sądu zaś w niniejszej sprawie ogranicza się do oceny spełnienia przesłanek z art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Skoro zaś odwołanie od decyzji podatkowej organu I instancji zostało złożone po terminie, to organ odwoławczy zasadnie stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia.
Z tych względów uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd, na mocy art. 151 p.p.s.a., oddalił ją w całości.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło