I SA/Wr 2121/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-03-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Ciołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, pomimo posiadania znacznych przychodów i zysków, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym ze względu na dużą liczbę toczących się spraw i wysokie koszty sądowe?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy spółce w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że mimo dużej liczby toczących się spraw, spółka posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych. Rozmiary działalności spółki, jej przychody, zyski oraz saldo rachunku bankowego wskazują, że kwota opłaty sądowej jest nieznaczna dla jej kondycji finansowej, a prawo pomocy powinno być przyznawane jedynie w przypadkach, gdy zdobycie środków na pokrycie kosztów jest niemożliwe.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na dużą liczbę analogicznych spraw toczących się przed sądami administracyjnymi w całym kraju, co generuje znaczne koszty. Spółka przedstawiła dane finansowe wskazujące na wysokie przychody, zyski i saldo na rachunku bankowym. Wcześniej referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka wniosła sprzeciw. Sąd rozpoznał wniosek po sprzeciwie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 26 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za styczeń 2011 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
1. Stan faktyczny sprawy.
1.1. W sprawie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że postępowanie w niniejszej sprawie jest jednym z wielu analogicznych, dotyczących decyzji wydanych przez Dyrektorów Izb Celnych na terenie całej Polski. Zatem łączne obciążenie spółki nie ogranicza się tylko do kwoty wpisu od skargi w niniejszej sprawie, ale do sumy wielu opłat sądowych, które obowiązana jest ponosić przed sądami administracyjnymi w całym kraju w kilkuset sprawach. Niektóre sprawy zakończyły się decyzjami ostatecznymi, co wiąże się z koniecznością uiszczenia wpisów stosunkowych od skarg wniesionych na te decyzje, niejednokrotnie w znacznej wysokości.
1.2. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosił według bilansu za ostatni rok (2012) – 1.000.000 zł, wartość jej środków trwałych – 300.155,92 zł, a wysokość zysku – 713.731,90 zł. Stan konta na posiadanym rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 180.334,29 zł. Spółka zwróciła uwagę, że posiada w swoim majątku automaty o niskich wygranych, które ze względu na przewidziane w ustawie o grach hazardowych i realizowane przez organy celne eliminowanie z rynku działalności podmiotów urządzających tego rodzaju gry, nie przedstawiają obecnie realnej wartości.
1.3. Z dokumentów złożonych na wezwanie, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wynika, że w 2012 r. przychody netto spółki ze sprzedaży wyniosły 43.615.520,80 zł. Do końca listopada 2013 r. strona uzyskała przychód w wysokości 35.718.938,20 zł i odnotowała zysk o wartości 240.556,09 zł. W poszczególnych miesiącach (wrzesień i październik) wartość sprzedanych towarów wynosiła odpowiednio 3.344.490 zł i 3.540.489 zł. Saldo rachunku na koniec listopada 2013 r. wynosiło 331.150,99 zł.
1.4. Strona na dzień wydania niniejszego postanowienia zobligowana jest do ponoszenia kosztów sądowych jednocześnie w sześćdziesięciu ośmiu zawisłych przed tut. Sądem sprawach, w których wyznaczone zostały wpisy od skarg o łącznej wartości 13.079 zł.
1.5. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2014 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie skarżąca polemizowała z postanowieniem referendarza.
2. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
2.1. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2) p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu okoliczności uzasadniających wniosek spoczywa na stronie zwracającej się o takie prawo, zaś rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać to prawo jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Ponadto osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r. , sygn. II OZ 318/08, LEX nr 479111).
2.2. Wedle przekonania Sądu, w świetle przedstawionych przez spółkę okoliczności oraz przedłożonych dokumentów, nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść koniecznych kosztów sądowych. W 2012 r. przychody netto spółki ze sprzedaży wyniosły 43.615.520,80 zł. Do końca listopada 2013 r. strona uzyskała przychód w wysokości 35.718.938,20 zł i odnotowała zysk o wartości 240.556,09 zł. W poszczególnych miesiącach (wrzesień i październik) wartość sprzedanych towarów wynosiła odpowiednio 3.344.490 zł i 3.540.489 zł, a zatem rozmiary działalności spółki obiektywnie nie są małe. Saldo rachunku na koniec listopada 2013 r. wynosiło 331.150,99 zł. Z wyciągów z rachunku bankowego oraz informacji podanych na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada środki pieniężne, pozwalające jej ponieść koszty sądowe, a na tym etapie sprawy – uiścić konieczny wpis od skarg.
2.3. Rozważając realne możliwości poniesienia opłat w toczącym się postępowaniu, przy uwzględnieniu charakteru prowadzonej działalności i ujawnionych wielkościach ekonomicznych, kwota opłaty sądowej od skargi, a także inne ewentualne przyszłe koszty, jeśliby się pojawiły w tej sprawie, jawi się jako nieznacząca dla kondycji finansowej spółki. Spółka w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy posiadała środki pieniężne, które mogły posłużyć do zapłaty wpisu, co pozwoliłoby na rozpoznanie spraw. Występując o zwolnienie od kosztów spółka nie podnosi, że nie posiada zdolności kredytowej.
2.4. Nie wskazuje także, w jakiej wysokości jest obowiązana uiścić wpisy we wszystkich zainicjowanych przez siebie na terenie kraju sprawach sądowoadministracyjnych.
2.5. W istocie rzeczy prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązków ponoszenia kosztów postępowania sądowego powinno się sprowadzać wyłącznie do przypadków, w którym zdobycie przez stronę środków do sfinansowania udziału w tym postępowaniu jest niemożliwe (tak też postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 9 marca 2009 r. sygn. akt II SAB/Wr 32/08, LEX nr 603148). Zdaniem Sądu, ocena sytuacji skarżącej w powiązaniu z przedłożoną dokumentacją nie daje podstaw do uznania, że skarżąca spełniła przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
2.6. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło