I SA/Wr 2149/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-02-13
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych osobie fizycznej, która przedstawiła niewiarygodne i wybiórcze dane dotyczące swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione dane muszą odzwierciedlać rzeczywistą, obiektywnie postrzeganą sytuację. Wnioskodawca, który przedstawił niepełne, nielogiczne i niewiarygodne informacje dotyczące swoich dochodów, wydatków i majątku, nie spełnia wymogów do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na wysokie zobowiązanie podatkowe w VAT. Wniosek nie zawierał wszystkich wymaganych danych dotyczących stanu rodzinnego i majątku. Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku, a jego dochody z pracy na ½ etatu wynoszą 800 zł miesięcznie. Na wezwanie podał miesięczne wydatki na poziomie 650 zł. Sąd uznał przedstawione dane za niewiarygodne i niepełne, m.in. zaniżone koszty utrzymania mieszkania i wyżywienia, a także sprzeczność między oświadczeniem o braku rachunków bankowych a informacją o zajęciu rachunku bankowego w postępowaniu egzekucyjnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że zaskarżoną decyzją organ podatkowy określił mu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w wysokości ponad 2.000.000 zł, w związku z tym wpis od skargi wynosi 26.553 zł. Takiej kwoty zaś nie jest w stanie uiścić bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wypełnione rubryki dotyczące stanu rodzinnego wnioskodawcy i majątku osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący podał natomiast, że nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dochody uzyskuje ze stosunku pracy na ½ etatu w wysokości 800 zł.
Na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wnioskodawca oświadczył, że mieszka sam, miesięcznie ponosi wydatki na mieszkanie w wysokości 200 zł, na wyżywienie 300 zł, na odzież i środki czystości około 150 zł. Nie posiada żadnych środków transportu, nie ma też rachunków bankowych, lokat ani kart kredytowych. Z przedłożonych dokumentów wynika, że za 2012 r. skarżący uzyskał przychód ze stosunku pracy i świadczeń emerytalno-rentowych w wysokości 15.514,08 zł, jego dochód brutto z tytułu zatrudnienia w firmie A Sp. z o.o. wynosi 840 zł, zaś działalność gospodarczą pod firmą B zawiesił z dniem 13 września 2011 r. Zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za 2007 r. są egzekwowane poprzez zajęcie rachunku bankowego z dniem 18 grudnia 2013 r.
Powyższe dane nie uzasadniają żądania wniosku.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przytoczonej regulacji wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających jego żądanie. Jednakże okoliczności, na które wskazuje, powinny odzwierciedlać jego rzeczywistą, obiektywnie postrzeganą sytuację majątkową, finansową i rodzinną. Nie mogą to być zatem dane wybiórcze, przedstawiające tylko te fakty, które miałyby wskazywać wyłącznie na złą kondycję finansową wnioskodawcy. Przede wszystkim jednak dane te muszą być logiczne i wiarygodne.
Takiego przymiotu natomiast nie można przypisać informacjom skarżącego.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż wnioskodawca podał, że mieszka sam, a utrzymanie mieszkania wiąże się z wydatkami w wysokości 200 zł. Jednocześnie, jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku, skarżący nie ma własnego mieszkania (oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości), z czego wywieść należy, że musi mieszkanie wynajmować. Nie można w takim razie dać wiary, aby wnioskodawca wydatkował w tym zakresie tylko 200 zł. Po drugie, przy obecnych cenach żywności nie jest możliwe, aby wydatki na wyżywienie ograniczały się wyłącznie do kwoty 300 zł. W zestawieniu miesięcznych wydatków pominięte zostały kwoty przykładowo na dojazdy do pracy – zgodnie z danymi wynikającym z akt sprawy, wnioskodawca mieszka w B., a pracuje we W.
Poza tym, zwrócić należy uwagę, iż miesięczne wydatki przewyższają wartość wynagrodzenia, które – zgodnie oświadczeniem – jest jedynym dochodem wnioskodawcy i netto wynosi około 600 zł. Wydatki natomiast sięgają kwoty 650 zł. Przy czym jeszcze raz trzeba podkreślić, iż w ocenie Referendarza, są one znacznie zaniżone i mało wiarygodne.
Zauważyć też należy, że wnioskodawca oświadczył, iż nie posiada rachunków bankowych. Z przedłożonych dokumentów wynika natomiast, że zobowiązanie podatkowe określone zaskarżoną decyzją egzekwowane jest poprzez zajęcie jego rachunku bankowego. Jeśli zaś chodzi o okoliczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego w związku z powyższym zobowiązaniem, to nie ma ona wpływu na ocenę zasadności przedmiotowego wniosku. Z danych, które skarżący podał, wynika, że brak jest majątku, z którego egzekucja byłaby skuteczna. Jednak zaznaczyć należy, że postępowanie egzekucyjne jest prowadzone według zupełnie innych zasad i na podstawie innych regulacji prawnych niż rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym, w którym istotne są rzeczywiste możliwości płatnicze wnioskodawcy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie mało wiarygodnych informacji, których udzielił skarżący, nie można było dokonać oceny jego zdolności w partycypowaniu w ponoszenie kosztów swego udziału w niniejszej sprawie.
Wobec tego postanowiono jak w sentencji, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło