I SA/Wr 216/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-03-09
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdy posiada zadłużenie kredytowe, ale wykazuje wysokie obroty i zabezpieczenia wierzytelności?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dla osób prawnych może być przyznane tylko wtedy, gdy wnioskodawca wykaże brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. W niniejszej sprawie spółka nie wykazała takiego braku, gdyż pomimo strat posiadała znaczne obroty, środki na rachunkach bankowych oraz zabezpieczenia wierzytelności, co pozwalało na poniesienie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Spółka prowadząca działalność budowlaną złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. Wnioskodawca wykazał zadłużenie kredytowe, zabezpieczenia wierzytelności na nieruchomościach kontrahenta oraz wysokie obroty i podpisane kontrakty na kolejny rok. Spółka poniosła stratę w ostatnim roku obrotowym, a na rachunkach bankowych miała zarówno środki, jak i kredyt w rachunku bieżącym.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. z/s w J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. z odsetkami i określenia przybliżonej kwoty zobowiązania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca Spółka, prowadząca działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że posiada zadłużenie kredytowe, które spłacane jest zgodnie z harmonogramem załączonym do wniosku. Dochodzi swoich wierzytelności od nieuczciwych kontrahentów na drogach sądowych – zwłaszcza w stosunku do jednej z firm, której zobowiązanie wynosi 2.088.000 zł, w związku z czym Spółka uzyskała sądowe zabezpieczenie na nieruchomościach pozwanego, co potwierdziła załączając kopię zawiadomienia o wpisie hipoteki. Strona zatrudnia 80 osób, posiada podpisane kontrakty na 11.000.000 zł na 2011 r. Jednakże złe warunki atmosferyczne uniemożliwiają osiąganie obrotów. W styczniu 2011 r. obrót wyniósł 250.000 zł, co stanowi 2% przewidywanego obrotu rocznego. Skarżąca dodała, że w środku sezonu budowlanego nie byłoby konieczności wnoszenia o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o majątku i dochodach, złożonym na urzędowym formularzu wniosku, wynika, że wartość kapitału zakładowego, majątku lub środków trwałych wynosi 50.000 zł, a wartość środków trwałych na koniec 2009 r. wynosiła 527.951,56 zł. Strona za ostatni rok obrotowy (2010) poniosła stratę w wysokości 409.807,49 zł. Na dwóch posiadanych rachunkach bankowych saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło 482,49 zł i (-)734.251,99 zł.
Strona wyjaśniła, że środkami trwałymi o wskazanej wyżej wartości są maszyny rusztowania, szalunki, pojazdy firmowe, które są używane stale do produkcji – ich zbycie utrudniłoby bieżące funkcjonowanie firmy.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostały: wydruki z księgi podatkowej za listopad i grudzień 2010 r. oraz za styczeń 2011 r., zeznanie podatkowe, bilans oraz rachunek zysków i strat za 2009 r., wyciągi z rachunków bankowych za wskazane wyżej miesiące, dokumenty potwierdzające zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług i w podatku dochodowym od osób prawnych oraz dokumenty dotyczące zabezpieczenia wierzytelności Spółki na majątku jej kontrahenta.
Z powyższych dokumentów wynika, że w 2009 r. przychód Spółki wyniósł 8.047.416,75 zł, a dochód 181.292,28 zł, a dane zawarte w bilansie oraz rachunku zysków i strat potwierdzają oświadczenia strony na urzędowym formularzu wniosku. Spółka od początku roku do końca grudnia 2010 r. odnotowała obroty wysokości ponad 6.000.000 zł., natomiast za pierwszy miesiąc 2011 r. obroty wyniosły 255.790 zł i strata 112.605,36 zł. Saldo jednego rachunku bankowego w miesiącach od listopada 2010 r. do stycznia 2011 r. wynosiło średnio około 100.000 zł, z kolei saldo drugiego rachunku, będącym kredytem w rachunku bieżącym dla firm, wynosiło około (-)500.000 zł.
Pozostałe dokumenty potwierdzają zabezpieczenia wykonane mocą decyzji zaskarżonych do tutejszego Sądu oraz zabezpieczenie wierzytelności Spółki przez ustanowienie hipoteki przymusowej kaucyjnej na dwóch nieruchomościach do wysokości łącznej 2.088.000 zł.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Powyższego skarżąca nie wykazała.
Przede wszystkim podkreślić należy, że strona wnosi o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, w której wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 500 zł. Z urzędu znane jest rozpoznającemu niniejszy wniosek, że Spółka jest stroną jednocześnie w pięciu sprawach i obecnie jest zobligowana do uiszczenia wpisów w łącznej kwocie 2.500 zł.
Niemniej powyższa okoliczność nie zmienia faktu, że jest w stanie ponosić koszty sądowe we wszystkich tych sprawach.
Wskazać trzeba, że odnotowuje bardzo wysokie obroty. Osiąganie jednocześnie straty świadczy jedynie o wysokich kosztach uzyskania przychodów, na ponoszenie których Spółka też musi posiadać odpowiednie możliwości finansowe. Posiada również środki na rachunkach bankowych. Prawdą jest, że na koniec miesiąca, w którym składała wniosek o przyznanie prawa pomocy, to jest w styczniu, saldo rachunku wynosiło ponad 400 zł, jednak było to skutkiem przelewów na rzecz kontrahentów. Co jednak istotne, po dacie wniesienia skargi, datowanej na 21 grudnia 2010 r., czyli miesiąc wcześniej, środki na tym rachunku wynosiły ponad 300.000 zł. I już ten fakt świadczy o niezasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, w którym strona miała wykazać brak dostatecznych środków na ich opłacenie. Powinna bowiem spodziewać się konieczności ponoszenia tych kosztów najpóźniej od momentu wniesienia skargi i poczynić na ten cel odpowiednie rezerwy.
Co do drugiego rachunku, to fakt, że saldo jest ujemne wynika tylko i wyłącznie z tego, że jest to w rzeczywistości kredyt udzielony w formie rachunku bieżącego. Wynika stąd, że i z tego rachunku może Spółka pozyskać środki na opłacenie wpisu i ewentualnych przyszłych kosztów sądowych.
Odnośnie posiadanej wierzytelności, to zwrócić trzeba uwagę, że kształtuje ona sytuację majątkową Spółki po stronie aktywów i podlega ocenie zmierzającej do ustalenia możliwości płatniczych wnioskodawcy. Dodatkowym atutem wierzytelności jest jej zabezpieczenie hipoteką na mocy orzeczenia sądowego.
Natomiast co do kredytu, to jego rata obecnie wynosi około 10.000 zł, a jej spłata przy przychodach, jakie Spółka uzyskuje i jakich się spodziewa w bieżącym roku, nie powinna stanowić dużego obciążenia. W każdym razie nie może być okolicznością uzasadniającą zwolnienie od kosztów sądowych i przerzucenie ich ponoszenia na Skarb Państwa.
Bez znaczenia pozostaje w tym stanie rzeczy uzasadnienie wniosku, że obecnie skarżąca uzyskuje obrót, który wynosi 2% przewidywanego obrotu rocznego. Poza tym, jest rzeczą naturalną, że dla firm prowadzących działalność w branży budowlanej pora zimowa jest "martwym sezonem" i obroty są w tym czasie najniższe. Zauważyć zaś trzeba, że – jak sama Spółka wskazała – ma podpisane kontrakty w bieżącym roku na 11.000.000 zł.
W rezultacie powyższych ustaleń stwierdzić należało, że skarżąca Spółka ma możliwości finansowe, które pozwolą ponieść koszty sądowe w niniejszej oraz w pozostałych czterech sprawach, w których wniosła skargę.
W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło