I SA/Wr 217/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie M. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazała skarżąca, że jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, nie otrzymuje żadnych świadczeń z Pomocy Społecznej, od lipca 2006 r. utrzymuje się z "jałmużny", oraz że bezskutecznie dochodziła świadczeń alimentacyjnych od osób uchylających się, zdaniem strony, od wykonywania wobec niej obowiązku alimentacyjnego. Podała strona nadto, że ma wierzytelność z tytułu dwukrotnego przejazdu środkami publicznej komunikacji miejskiej bez ważnego biletu oraz kosztów doprowadzenia przez funkcjonariuszy Policji do zakładu karnego, natomiast zamieszkuje w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność jej matki. W treści przesłanych wraz z wnioskiem dokumentów potwierdzenie znajdują podane we wniosku fakty. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Wskazać należy także, iż prawo pomocy ma w swojej istocie stanowić zabezpieczenie realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Ma umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej osobom nie posiadającym ani dostatecznych środków ani możliwości pozyskiwania dostatecznych środków na ponoszenie kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest zatem instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. pozbawionych ze względu na okoliczności życiowe majątku ponad wartości (kwoty) niezbędne dla zapewnienia koniecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku M. G. zaistniała ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. W ocenie referendarza sądowego sytuacja materialna i życiowa skarżącej, a w szczególności sposób pozyskiwania środków na swoje utrzymanie, świadczą o wystąpieniu aktualnie w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania dla siebie i w konsekwencji przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.