I SA/Wr 2170/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Maria Tkacz-Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA - Barbara Ciołek, Sędzia WSA - Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant starszy referent sądowy Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 10 października 2014 r. sprawy ze skargi : K. K. przy udziale uczestnika postępowania T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium w W., na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 236 § 1 i art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. , poz. 749 ze zm. – dalej: O.p.) stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez K. K. (dalej: Strona, Skarżąca) na postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 2013 r., nr [...] odmawiające przeprowadzenia dowodów – dokonania obmiarów z natury nieruchomości - w postępowaniu w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2012 i 2013 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że w przypadku ustalenia, iż zażalenie jest niedopuszczalne, przepis art. 228 § 1 w związku z art. 239 O.p. obliguje organ do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność tego zażalenia. W ocenie organu w odniesieniu do postanowień dowodowych, brak jest ustawowego zapisu o prawie wniesienia zażalenia, a zgodnie z art. 236 § 1 O.p. na postanowienie służy zażalenie, tylko wtedy, gdy przewiduje to ustawa. W skardze, Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności spornego postanowienia wskazując, że w istocie jest to skarga na bezczynność organu podatkowego I i II instancji, w sprawie ustalenia stanu faktycznego podstaw opodatkowania lokalu przy ul. G. 1 w W.. Zdaniem strony przeprowadzenie dowodu – dokonania obmiarów nieruchomości jest niezbędne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji. Kryterium tej kontroli stanowi legalność tj. zgodność działania administracji z prawem (art. 1 § 2 cyt. ustawy).Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.)"), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony po raz pierwszy na rozprawie zarzut pełnomocnika Strony, że złożone zażalenie na postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu (powołania biegłego) było w istocie odwołaniem od decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Zarówno z jego treści jak i późniejszej skargi do sądu administracyjnego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że pismo zatytułowane "zażalenie" z dnia 2 września 2013 r. nie mogło być uznane za odwołanie od decyzji wymiarowej. W jego treści Strona powołuje się na sygnaturę postanowienia o odmowie przeprowadzenia wnioskowanego dowodu ([...]) oraz wprost wskazuje, że "nie zgadzam się z pouczeniem organu, że w przedmiocie postępowania dowodowego nie służy zażalenie". Brak także jakichkolwiek innych stwierdzeń chociażby pośrednio sugerujących, że pismo jest odwołaniem od decyzji. Podobnie treść skargi złożonej przez Stronę nie wskazuje, że taka była jej intencja. Nota bene pełnomocnik na rozprawie nie był w stanie wskazać od jakiej konkretnie decyzji (data wydania, numer) miałoby być to odwołanie. Dlatego zdaniem Sądu istotą sporu jest zagadnienie możliwości bezpośredniego kwestionowania czynności postępowania dowodowego, w tym zaskarżania postanowień dowodowych organu. Zgłoszony przez stronę wniosek dowodowy dokonania obmiarów z natury nieruchomości położonej w W. przy ul. G. został przez organ oddalony. Postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu skutecznie doręczono stronom postępowania K. K. i T. K. wraz z prawidłowym pouczeniem o braku możliwości wniesienia zażalenia. Pomimo pouczenia, przekonanie strony skarżącej o wartości dowodu dla wykazania błędów, którymi w jej ocenie obarczone jest trwające postępowanie dowodowe, zadecydowało o wniesieniu zażalenia. Zażalenie nie zostało merytorycznie rozpoznane przez organ odwoławczy. Zgodnie z art. 236 § 1 O.p. na wydane w toku postępowania na postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Oznacza to, że z woli ustawodawcy nie wszystkie postanowienia wydawane w postępowaniu podatkowym, podlegają zaskarżeniu w drodze środka odwoławczego, jakim jest zażalenie, nawet jeżeli w odczuciu adresata, do którego zostały skierowane, postanowienia te są niezgodne z prawem lub niesprawiedliwe. Do tej kategorii postanowień należą m.in. postanowienia dowodowe wydawane w toku postępowania wyjaśniającego. Nie oznacza to jednak, aby niezadowolony z toku postępowania wyjaśniającego podatnik był w ogóle pozbawiony możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu. Nie może tego jednak uczynić poprzez wniesienia zażalenia, ale w trybie wynikającym z art. 237 O.p, zgodnie z którym postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. A zatem stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zażalenie zostało wniesione na postanowienie dowodowe (a więc postanowienie, które nie może być samodzielnie i odrębnie zaskarżone), nie uprawniało organu do merytorycznego rozpoznania sprawy. W takim wypadku, na mocy art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 O.p. organ odwoławczy obowiązany jest do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było uprawnione do rozważenia zasadności treści zażalenia, co oznacza, że nie mogło dokonać merytorycznej oceny, czy dowód w postaci dokonania obmiarów z natury nieruchomości oględzin nieruchomości, faktycznie pozwoli na ujawnienie nowych i istotnych dla sprawy okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Oznacza to, że nawet jeżeli organ podatkowy winien był przeprowadzić wnioskowany przez stronę dowód, organ odwoławczy nie był uprawniony, ani do uchylenia ani zmiany postanowienia dowodowego. Jednoznaczne ustalenie niedopuszczalności zażalenia, zobowiązywało go bowiem do wydania zaskarżonego postanowienia. Zaznaczyć należy, że poza postępowaniem, które dotyczyłoby ostatecznej decyzji podatkowej, także Sąd nie ma kompetencji do oceny prawidłowości oddalenia wniosku dowodowego strony skarżącej przez organ pierwszej instancji. Zarzuty skargi nie odnoszą się, zdaniem Sądu, bezpośrednio do zaskarżonego aktu, ale do ogółu czynności wyjaśniających podejmowanych lub zaniedbywanych, w odczuciu strony, przez organ I instancji w postępowaniu dowodowym. Zarzuty te będą mogły być skutecznie podniesione przez stronę na etapie odwołania, a rozważone przez Sąd tylko w przypadku ewentualnego zaskarżenia w drodze skargi decyzji organu drugiej instancji wydanej w przedmiocie określania wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2012 r. i 2013 r. Dopiero wydanie decyzji ujawni, czy organ prawidłowo określił okoliczności niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz to jakie dowody mogły te okoliczności wyjaśnić, a także prawidłowość dokonanej oceny dowodów. Z tych względów przepisy nie dopuszczają możliwości bezpośredniego kwestionowania czynności dowodowych przez stronę na etapie poprzedzającym wydanie decyzji organu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a tym samym brak jest podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Wobec powyższego, po myśli art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.